tarjimaning lingvomadaniy muammolari.

PPTX 39 стр. 124,5 КБ Бесплатная загрузка

39 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 124,5 КБ

Тип файла PPTX

Страницы 39

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 39

презентация powerpoint mavzu: tarjimaning lingvomadaniy muammolari. reja: madaniy kontekstning yo'qolishi ekvivalentlikning yo'qligi idiomatik iboralarning tarjimasidagi qiyinchiliklar tabiiylik va uslubning saqlanmasligi figurativ tilning noto'g'ri talqini humor va sarkazmning yo'qolishi siyosiy va ijtimoiy to'g'riligi realiya tushunchasi. ingliz va o‘zbek tillari topologik va genetik jihatdan turli xil tillardir. fransuz tili hind-yevropa tillar oilasi roman va slavyan tillar guruhiga kiradi, o‘zbek tili esa oltoy tillar guruhiga kiradi. tarjimaning lingvomadaniy muammolari manba tili va maqsad tili o'rtasidagi madaniy va til farqlari tufayli yuzaga keladigan qiyinchiliklardir. bu qiyinchiliklar tarjimonning matnning asl ma'nosini to'liq va aniq yetkazishiga to'sqinlik qilishi mumkin. quyida ba'zi asosiy lingvomadaniy muammolar va ularga misollar keltirilgan: 1. madaniy kontekstning yo'qolishi (loss of cultural context): muammo: manba tilida oson tushuniladigan madaniy ma'lumotlar (iboralar, urf-odatlar, ramzlar, hazillar) maqsad tilida noma'lum yoki boshqacha talqin qilinishi mumkin. misol (o'zbekcha): "qora qo'zichoqni sotib olma" degan maqolning to'g'ri tarjimasini topish qiyin bo'lishi mumkin, chunki uning madaniy konteksti ingliz tilida yo'q. …

2 / 39

i tarjimasini topish qiyin bo'ladi, chunki u o'zbek madaniyatiga bog'liq ramziy ma'noga ega. tarjimada uning ma'nosini etkazish uchun kontekstni hisobga olish va ekvivalent bo'lmagan metaforani ishlatish kerak bo'ladi. 2. ekvivalentlikning yo'qligi (lack of equivalence): muammo: manba tilidagi ayrim so'zlar, iboralar yoki tushunchalar maqsad tilida to'liq ekvivalentiga ega bo'lmasligi mumkin. misol (o'zbekcha): "hokim" so'zining to'g'ri tarjimasi ingliz tilida kontekstga bog'liq: "governor," "mayor," "ruler," "official," va hokazo. 3. idiomatik iboralarning tarjimasidagi qiyinchiliklar (difficulties in translating idioms): muammo: idiomalar so'zma-so'z tarjima qilinishi mumkin emas, chunki ularning ma'nosi so'zlari yig'indisidan farq qiladi. misol (o'zbekcha): "suv tegindi" degan iboraning to'g'ri tarjimasini ingliz tiliga topish qiyin. misol (inglizcha): "to beat around the bush" (aylanib gapirish) to'g'ridan-to'g'ri tarjima qilinmaydi. ingliz tilida: water touched. rus tilida: вода коснулась. tarjimasi: ammo, bu so'zma-so'z tarjima iboraning asosiy ma'nosini yetkazmaydi. "suv tegindi" iborasi o'zbek tilining idiomati bo'lib, "biroz ichdi", "ichkilik ichdi" degan ma'noni bildiradi. shuning uchun, bu iborani boshqa tilda ishlatishda …

3 / 39

: "her eyes sparkled with joy." yoki "her eyes lit up with joy." (bu iboralar ingliz tilida tabiiyroq va uslub jihatidan to'g'ri) manba matni (inglizcha): "the meeting was a complete disaster." noto'g'ri tarjima (o'zbekcha): "yig'ilish butunlay falokat edi." (bu juda quruq va tabiiy emas) to'g'ri tarjima (o'zbekcha): "yig'ilish juda yomon o'tdi." yoki "yig'ilish butunlay muvaffaqiyatsiz bo'ldi." (bu iboralar o'zbek tilida tabiiy va uslub jihatidan to'g'ri) 5. figurativ tilning noto'g'ri talqini (misinterpretation of figurative language): muammo: metafora, simile, allegoriya kabi figurativ til vositalarini noto'g'ri talqin qilish. misol (o'zbekcha): "yuragi muzdek edi" kabi iboraning to'g'ri tarjimasini ingliz tiliga topish kerak. "his heart was icy" yoki boshqa bir ifoda? his heart was like ice: bu variant iboraning majoziy ma'nosini saqlaydi. he was cold and unfeeling: bu variant iboraning asosiy ma'nosini - shafqatsizlik va his-tuyg'ularning yo'qligini ta'kidlaydi. he had a heart of stone: bu idiom yurakning qattiqligi va shafqatsizligini yanada kuchliroq ifodalaydi. he was …

4 / 39

di. to'g'ridan-to'g'ri tarjima qilish ko'pincha kulgili yoki kinoyali ma'noni buzadi yoki umuman yo'qotadi. quyida misollar keltirilgan: ovoz ohangiga bog'liq sarkazm manba matni (inglizcha): "oh, fantastic!" (said sarcastically after something bad happened). noto'g'ri tarjima (o'zbekcha): "oh, ajoyib!" (this misses the sarcasm entirely.) to'g'ri tarjima (o'zbekcha): "ha, ajoyib-a!" (with appropriate intonation to convey sarcasm), or "qani endi ajoyib bo'lsa edi!" (this implies the opposite meaning). manba matni (o'zbekcha): "juda a'lo ish qildingiz!" (said sarcastically after a mistake). noto'g'ri tarjima (inglizcha): "you did a great job!" (this misses the sarcastic tone) to'g'ri tarjima (inglizcha): "oh, fantastic work!" (with appropriate intonation), or "that was just brilliant!" (said with a clearly sarcastic tone). 7. siyosiy va ijtimoiy to'g'riligi (political and social correctness): siyosiy va ijtimoiy to'g'rilik tushunchalari nisbiy va kontekstga bog'liq bo'lishi mumkin. ba'zi bir harakatlar yoki siyosatlar bir jamiyatda to'g'ri deb hisoblansa, boshqasida shunday bo'lmasligi mumkin. shu sababli, ushbu misollar umumiy tushunchalarni aks ettiradi …

5 / 39

tuvchi so‘zlarni qo‘llash. bu tarjima kontekst bilan bog‘liqlikni anglatadi, ba’zida esa taxminiy ma’noga ega bo‘ladi. 3. so‘zni qo‘llash, ya’ni tarjima qilinayotgan tildagi realiyaga vazifa jihatidan yaqinroq ma’noga ega bo‘lgan so‘zni qo‘llash usulidir. bunda ba’zida so‘zning taxminiy ma’nosini kontekstga moslab qo‘llaniladi. 4. giponimik usul, umumlashtirilgan taxminiy tarjima, tarjima amalga oshirilayotgan tildagi realiyalar tarjima tilida beriladi va tur bildiruvchi tushunchani emas, balki rod bildiruvchi tushunchani aks ettiradi. 1. transliteratsiya va transkripsiya. xorij tilidagi realiyalarni yetkazib berishning bir necha usuli mavjud. birinchidan, yu.s. maslov "moddiy o‘zlashtirish" yoki xususiy ma’nodagi o‘zlashtirishni ajratib ko‘rsatadi. bunday hollarda xorij birliklarining nafaqat so‘z ma’nosi (yoki so‘z ma’nolaridan biri), balki u yoki bu darajadagi yaqin ma’nosi–uning moddiy eksponenti o‘zlashtiriladi. “moddiy o‘zlashtirish”ga birinchi navbatda, transliteratsiya va transkripsiya kiradi: trasliteratsiya so‘zlarni grafik darajada yetkazishdir. masalan: volost, lada, ukaz, zil; transkripsiya esa fonemalar darajasida yetkazishdir. masalan: soumalak, krechtchenie, koulak, sovkhoze. transkripsiya va transliteratsiyadan ko‘p hollarda atoqli otlar, davlat korxonalari nomlari, o‘quv yurtlari …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 39 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "tarjimaning lingvomadaniy muammolari."

презентация powerpoint mavzu: tarjimaning lingvomadaniy muammolari. reja: madaniy kontekstning yo'qolishi ekvivalentlikning yo'qligi idiomatik iboralarning tarjimasidagi qiyinchiliklar tabiiylik va uslubning saqlanmasligi figurativ tilning noto'g'ri talqini humor va sarkazmning yo'qolishi siyosiy va ijtimoiy to'g'riligi realiya tushunchasi. ingliz va o‘zbek tillari topologik va genetik jihatdan turli xil tillardir. fransuz tili hind-yevropa tillar oilasi roman va slavyan tillar guruhiga kiradi, o‘zbek tili esa oltoy tillar guruhiga kiradi. tarjimaning lingvomadaniy muammolari manba tili va maqsad tili o'rtasidagi madaniy va til farqlari tufayli yuzaga keladigan qiyinchiliklardir. bu qiyinchiliklar tarjimonning matnning asl ma'nosini to'liq va aniq yetkazishiga to'sqinlik qilishi mumkin. qu...

Этот файл содержит 39 стр. в формате PPTX (124,5 КБ). Чтобы скачать "tarjimaning lingvomadaniy muammolari.", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: tarjimaning lingvomadaniy muamm… PPTX 39 стр. Бесплатная загрузка Telegram