o‘zbek tilining asosiy imlo qoidalari

DOC 24 sahifa 118,5 KB Bepul yuklash

24 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 118,5 KB

Fayl turi DOC

Sahifalar 24

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 24

2-mavzu. o‘zbek tilining asosiy imlo qoidalari: unli va undosh tovushlar imlosi. asos va qo‘shimchalar imlosi. bosh harflar imlosi. o‘zbek tilida qo‘shib yozish. adabiy til me’yorlari. adabiy til uslublari vazirlar mahkamasining 1995-yil 24-avgustdagi 339-son qaroriga ilova o‘zbek tilining asosiy imlo qoidalari harflar imlosi unlilar imlosi 1. a a harfi: 1) aka, alanga, aloqa, og‘a; sentabr, noyabr kabi so‘zlarda old qator keng unlini ifodalash uchun yoziladi; 2) bahor, zamon; savol, gavda; vasvasa kabi so‘zlarning oldingi bo‘g‘inida, vaqt, vahm kabi so‘zlarda a aytiladi va yoziladi. 2. o o harfi: 1) ona, omon, quyosh, fido, baho, xola, lotin; mukofot, mahorat kabi so‘zlarda orqa qator keng unlini ifodalash uchun yoziladi. 2) boks, poyezd, tonna, talon; agronom, mikrofon; direktor, termos kabi o‘zlashma so‘zlardagi unlini ifodalash uchun yoziladi. 3. i i harfi: 1) ish, iz, qil; xirmon, ilhom, ikki, ixtisos, shoyi, tulki; volida, piramida; bilan, biroq, sira, qishloq, chiroq kabi so‘zlarda old qator tor unlini ifodalash uchun …

2 / 24

ia: material, milliard, radiator; tabiat, shariat kabi; b) io: biologiya, million, stadion, radio kabi; v) ai: mozaika, ukrain, said, maishat kabi; g) oi: alkoloid, ellipsoid, doim, shoir, oila kabi; d) ea: teatr, okean, laureat kabi; 2) ae, oe unlilari so‘z ichida kelganda ikkinchi unli u aytilsa ham, asliga muvofiq e yoziladi: aerostat, poema kabi. boshqa hollarda yonma-yon kelgan unlilar odatda aynan aytiladi va yoziladi: manfaat, kauchuk, aorta, saodat, burjua, shuaro, inshoot, sanoat, vakuum, muammo, matbuot, tabiiy, rioya va boshqalar. undoshlar imlosi 8. v b harfi: 1) bobo, bahor, bir, majbur, zarb kabi so‘zlarda jarangli portlovchi lab undoshini ifodalash uchun yoziladi; 2) kitob, yuzlab, kelib kabi so‘zlar oxirida r aytilsa ham, b yoziladi. 3) qibla, tobla kabi so‘zlarda ba’zan v aytilsa ham, b yoziladi; 9. r r harfi paxta, pichoq, opa, tepa, tup, yop kabi so‘zlarda jarangsiz portlovchi lab undoshini ifodalash uchun yoziladi. 10. v v harfi: 1) ov, suv, kuyov; …

3 / 24

oshni ifodalash uchun yoziladi; 2) iztirob, izquvar, bo‘zchi, tuzsiz kabi so‘zlarda jarangsiz undoshdan oldin s aytilsa ham, z yoziladi. 16. s s harfi sog‘, somon, oson, asos, olmos kabi so‘zlarda til oldi jarangsiz sirg‘aluvchi undoshni ifodalash uchun yoziladi. 17. sh sh harflar birikmasi shahar, shisha, shodlik; ishq, pishiq; bosh, tosh kabi so‘zlarda til oldi jarangsiz sirg‘aluvchi undoshni ifodalash uchun yoziladi. sh harflari ikki tovushni ifodalasa, ular orasiga ’ tutuq belgisi qo‘yiladi: is’hoq, as’hob kabi. 18. j j harfi: 1) jon, jahon, jiyda, tijorat; rivoj, vaj kabi so‘zlarda til oldi jarangli qorishiq undoshni ifodalash uchun yoziladi; 2) jurnal, projektor; gijda, ajdar; garaj, tiraj kabi o‘zlashma so‘zlarda til oldi jarangli sirg‘aluvchi undoshni ifodalash uchun yoziladi. 19. ch ch harflar birikmasi choy, chevar, chiroyli, chaman; achchiq, uchun, bichiqchi; kuch, kech kabi so‘zlarda til oldi jarangsiz qorishiq undoshni ifodalash uchun yoziladi. 20. r r harfi rahmat, rohat, orom, doira, bor, diyor kabi so‘zlarda til …

4 / 24

vozdor burun tovushini ifodalash uchun yoziladi. 27. q q harfi qizil, qimiz, qirq, haqiqiy, aql kabi so‘zlarda chuqur til orqa jarangsiz portlovchi undoshni ifodalash uchun yoziladi. 28. g‘ g‘ harfi g‘oz, bag‘ir, tog‘ kabi so‘zlarda chuqur til orqa jarangli sirg‘aluvchi undoshni ifodalash uchun yoziladi. 29. x x harfi xabar, xo‘roz, xohish, xushnud, baxt, axborot, mix kabi so‘zlarda chuqur til orqa jarangsiz sirg‘aluvchi undoshni ifodalash uchun yoziladi. 30. n h harfi hosil, hamma, bahor; isloh, nikoh kabi so‘zlarda jarangsiz sirg‘aluvchi bo‘g‘iz undoshini ifodalash uchun yoziladi. 31. yonma-yon keladigan undoshlarning imlosi: 1) baland, samarqand, poyezd; do‘st, past, artist, g‘isht kabi so‘zlarda d, t tovushi ba’zan aytilmasa ham, yoziladi; 2) metall, kilogramm, kilovatt, kongress kabi o‘zlashma so‘zlar oxirida bir undosh aytilsa ham, ikki harf yoziladi. lekin bunday so‘zga xuddi shu tovush bilan boshlanadigan qism qo‘shilsa, so‘z oxiridagi bir harf yozilmaydi: metall + lar = metallar, kilogramm + mi = kilogrammi kabi. 32. ’ …

5 / 24

, qazi — qazuvchi, sovi — sovuq kabi. lekin i unlisi bilan tugagan ayrim fe’llarga -q qo‘shimchasi qo‘shilganda bu unli i aytiladi va shunday yoziladi: og‘ri — og‘riq, qavi — qaviq kabi. eslatma: 1) undosh bilan tugagan barcha fe’llarga -uv qo‘shiladi: ol — oluv, yoz — yozuv kabi; 2) undosh bilan tugab, tarkibida u unlisi bor fe’lga -uq qo‘shiladi: uz — uzuq, yut — yutuq kabi. lekin uyushiq, burushiq,uchuriq, bulduriq (shuningdek bulduriq) kabi so‘zlarning uchinchi bo‘g‘inida i aytiladi va shunday yoziladi. 34. k, q undoshi bilan tugagan ko‘p bo‘g‘inli so‘zlarga, shuningdek, bek, yo‘q kabi ayrim bir bo‘g‘inli so‘zlarga egalik qo‘shimchasi qo‘shilganda k undoshi g undoshiga, q undoshi g‘ undoshiga aylanadi va shunday yoziladi: tilak — tilaging, yurak — yuragim, kubok — kubogi, bek — begi; tayoq — tayog‘i, qoshiq — qoshig‘i, yaxshiroq — yaxshirog‘i, yo‘q — yo‘g‘i kabi. lekin ko‘p bo‘g‘inli o‘zlashma so‘zlarga, bir bo‘g‘inli ko‘pchilik so‘zlarga egalik qo‘shimchasi qo‘shilganda …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 24 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"o‘zbek tilining asosiy imlo qoidalari" haqida

2-mavzu. o‘zbek tilining asosiy imlo qoidalari: unli va undosh tovushlar imlosi. asos va qo‘shimchalar imlosi. bosh harflar imlosi. o‘zbek tilida qo‘shib yozish. adabiy til me’yorlari. adabiy til uslublari vazirlar mahkamasining 1995-yil 24-avgustdagi 339-son qaroriga ilova o‘zbek tilining asosiy imlo qoidalari harflar imlosi unlilar imlosi 1. a a harfi: 1) aka, alanga, aloqa, og‘a; sentabr, noyabr kabi so‘zlarda old qator keng unlini ifodalash uchun yoziladi; 2) bahor, zamon; savol, gavda; vasvasa kabi so‘zlarning oldingi bo‘g‘inida, vaqt, vahm kabi so‘zlarda a aytiladi va yoziladi. 2. o o harfi: 1) ona, omon, quyosh, fido, baho, xola, lotin; mukofot, mahorat kabi so‘zlarda orqa qator keng unlini ifodalash uchun yoziladi. 2) boks, poyezd, tonna, talon; agronom, mikrofon; direktor, termos ...

Bu fayl DOC formatida 24 sahifadan iborat (118,5 KB). "o‘zbek tilining asosiy imlo qoidalari"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: o‘zbek tilining asosiy imlo qoi… DOC 24 sahifa Bepul yuklash Telegram