o‘zbek tilining asosiy imlo qoidalari

PPTX 11 sahifa 101,4 KB Bepul yuklash

11 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 101,4 KB

Fayl turi PPTX

Sahifalar 11

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 11

слайд 1 mavzu: o’zbek tilining asosiy imlo qoidalari. mamlakatda davlat (o‘zbek) tili nufuzi va mavqeyini oshirish, uni rivojlantirish, davlat tilida ish yuritishni samarali tashkil etishga doir rasmiy farmon va qarorlar reja: 1. o‘zbek tilining asosiy imlo qoidalari haqida tushuncha. 2.harflar imlosi. 3. asos va qo‘shimchalar imlosi. 4. bosh harflar imlosi. 5. ko‘chirish qoidasi. 6. tinish belgilarining qo‘llanilishi. tayanch tushunchalar: imlo, so‘z, gap, matn, asos, qo‘shimcha, ko‘chirish qoidasi, tinish belgisi. to‘g‘ri yozish qoidalari tilshunoslar tomonidan tuziladi va jamoatchilik muhokamasidan o‘tkaziladi. imlo qoidalari hukumat tomonidan tasdiqlanadi. kishilar o‘zaro yozishmalarida, rasmiy ish yuritishda, ta’lim jarayonida, madaniy-ma’rifiy faoliyatida tilning imlo qoidalariga amal qilishga majburdirlar. so‘z va qo‘shimchalarning yozilishi ma’lum bir qoidalarga asoslanmasa, yozuvda har xillik yuzaga chiqadi, natijada bir-birini tushunish imkoniyati yo‘qoladi. shuning uchun ham o‘zbek tilining imlo qoidalarini har bir bo‘limi bo‘yicha puxta o‘zlashtirish lozim. 1995-yilning 24-avgustida tasdiqlangan “o‘zbek tilining asosiy imlo qoidalari”da “harflar imlosi”, “asos va qo‘shimchalar imlosi”, “qo‘shib yozish”, “chiziqcha bilan …

2 / 11

tugagan ko'p bo'g'inli so'zlarga, shuningdek, bek, yo'q kabi ayrim bir bo'g'inli so'zlarga egalik qo'shimchasi qo'shilganda к undoshi g undoshiga, q undoshi g' undoshiga aylanadi va shunday yoziladi: tilak — tilaging, yurak — yuragim, kubok — kubogi, bek —begi; tayoq — tayog'i, qoshiq — qoshig'i, yaxshiroq — yaxshirog'i, yo'q —yo'g'i kabi quyidagi qo'shimchalar qo'shilishi bilan so'zning tarkibida tovush tushadi yoki ortadi: 1) o'rin, qorin, burun, o'g'il, ko'ngil kabi ba'zi so'zlarga egalik qo'shimchasi qo'shilganda, qayir, ayir kabi fe'llarga nisbat shaklini yasovchi -il qo'shimchasi qo'shilganda, ikki, olti, yetti so'zlariga -ov, -ala qo'shimchalari qo'shilganda ikkinchi bo'g'indagi unli aytilmaydi va yozilmaydi: о 'rin — о 'rnim, qorin — qorni, burun — burning, ikkinchi bo‘g‘ini ochiq unli bilan tugagan sonlarga -ov, -ala qo‘shimchalari qo‘shilganda ham o‘zakdagi -i unlisi yozilmaydi: ikkov, oltov, yettala kabi. men, sen olmoshlariga -ni, -ning, -niki qo‘shimchalari qo‘shilganda qo‘shimchadagi -n aytilmaydi va yozilmaydi. o‘zagi -n bilan tugagan boshqa so‘zlar bundan mustasno. masalan: meni, …

3 / 11

qo‘shma ravishlar ajratib yoziladi: har kim, hech bir, hamma vaqt, qay kuni kabi. biroz, birpas, birato‘la, birmuncha so‘zlari bundan mustasno; o‘zaro -dan qo‘shimchasi bilan bog‘langan takror so‘zli birikmalar: kundan kunga, tomdan tomga, ochiqdan ochiq, ko‘pdan ko‘p kabi. quyidagi so‘zlar chiziqcha bilan ajratib yoziladi: juft va takror so‘zlarning qismlari chiziqcha bilan ajratib yoziladi: asta-sekin, uch-to‘rt, kiyim-kechak, qop-qop, uy-uyiga kabi; so‘zlar orasida -u (-yu) bog‘lovchisi qo‘llansa, bog‘lovchidan oldin chiziqcha qo‘yiladi: oq-u qora, kecha-yu kunduz kabi; -ma, -ba yordamida birikkan so‘z qismlari chiziqcha bilan yoziladi: yuzma-yuz, rang-barang, qadam-baqadam kabi; arab raqamlari bilan yozilgan tartib sonlar chiziqcha bilan yoziladi: 5- sinf, 6- «v» sinf, 1991- yil, 3- mart kabi. bosh harflar imlosi kishining ismi, ota ismi, familiyasi, taxallusi, ramziy atoqli oti bosh harf bilan boshlanadi: dilbar o'rinova, muhabbat majidovna, azamat shuhrat o'g'li, hamza hakimzoda, navoiy, furqat; kabi. joy nomlari bosh harf bilan boshlanadi: andijon, yangiyo'l (shaharlar), naymancha, buloqboshi (qishloqlar), bodomzor, chig'atoy (mahallalar), zarafshon, sirdaryo …

4 / 11

z bosh harf bilan boshlanadi: mustaqillik kuni, xotira kuni, ramazon hayiti, navro'z bayrami kabi. davlatlarning, davlat oliy tashkilotlari va mansablarining, xalqaro tashkilotlarning nomidagi har bir so'z bosh harf bilan boshlanadi: o'zbekiston respublikasi, rossiya federatsiyasi, misr arab respublikasi, o'zbekiston respublikasi prezidenti, o'zbekiston respublikasi oliy majlisining raisi, o'zbekiston respublikasi oliy sudining raisi, birlashgan millatlar tashkiloti, jahon tinchlik kengashi kabi. boshqa tarkibli nomlarda oliy mansabni bildiruvchi birinchi so'zgina bosh harf bilan boshlanadi: bosh vazirning о'rinbosari; mudofaa vaziri, yozuvchilar uyushmasi kabi. vazirliklar va idoralar, korxonalar va tashkilotlar nomi tarkibidagi birinchi so'z bosh harf bilan boshlanadi: sog'liqni saqlash vazirligi, fan va texnika davlat qo 'mitasi, fanlar akademiyasi, tilshunoslik instituti kabi. davlatning oliy darajali mukofoti nomi tarkibidagi har bir so'z bosh harf bilan boshlanadi: „o'zbekiston qahramoni" (unvon), „oltin yulduz" (medal). boshqa mukofotlar, faxriy unvonlar, nishonlar nomidagi birinchi so'zgina bosh harf bilan boshlanadi: ,sog'lom avlod uchun" (orden). savol va topshiriqlar: 1.o’zbek tilining imlo qoidalari qachon qabul qilingan? …

5 / 11

o‘zbek tilining asosiy imlo qoidalari - Page 5

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 11 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"o‘zbek tilining asosiy imlo qoidalari" haqida

слайд 1 mavzu: o’zbek tilining asosiy imlo qoidalari. mamlakatda davlat (o‘zbek) tili nufuzi va mavqeyini oshirish, uni rivojlantirish, davlat tilida ish yuritishni samarali tashkil etishga doir rasmiy farmon va qarorlar reja: 1. o‘zbek tilining asosiy imlo qoidalari haqida tushuncha. 2.harflar imlosi. 3. asos va qo‘shimchalar imlosi. 4. bosh harflar imlosi. 5. ko‘chirish qoidasi. 6. tinish belgilarining qo‘llanilishi. tayanch tushunchalar: imlo, so‘z, gap, matn, asos, qo‘shimcha, ko‘chirish qoidasi, tinish belgisi. to‘g‘ri yozish qoidalari tilshunoslar tomonidan tuziladi va jamoatchilik muhokamasidan o‘tkaziladi. imlo qoidalari hukumat tomonidan tasdiqlanadi. kishilar o‘zaro yozishmalarida, rasmiy ish yuritishda, ta’lim jarayonida, madaniy-ma’rifiy faoliyatida tilning imlo qoidalariga ama...

Bu fayl PPTX formatida 11 sahifadan iborat (101,4 KB). "o‘zbek tilining asosiy imlo qoidalari"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: o‘zbek tilining asosiy imlo qoi… PPTX 11 sahifa Bepul yuklash Telegram