o‘zbek tilining asosiy imlo qoidalari

PDF 17 pages 619.0 KB Free download

17 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 619.0 KB

File type PDF

Pages 17

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 17

презентация powerpoint 2-mavzu: o‘zbek tilining asosiy imlo qoidalari harflar imlosi haqida ma’lumot. lotin yozuviga asoslangan o‘zbek alifbosi tarixi ma’ruzachi: n.m.saloxitdinova termiz iqtisodiyot va servis universiteti  reja:  1.unli va undoshlar imlosi to‘g‘risida.  2.asos va qo‘shimchalar imlosi.  3.qo‘shib yozish va chiziqcha bilan yozish.  4.ajratib yozish, bosh harflar imlosi va ko‘chirish qoidalari haqida ma’lumot.  5.jahon madaniyati taraqqiyotida lotin imlosining o‘rni.milliy uyg‘onish davri va yangi alifboni isloh qilish.  6.lotin yozuviga asoslangan o‘zbek alifbosining yaratilishi.  7.mustaqillik davrida yangi o‘zbek imlosi.  o‘zbek tilining asosiy imlo qoidalari harflar imlosi haqida ma’lumot.  unli harflar imlosi.  1. a a harfi:  1) aka, alanga, aloqa, og‘a; sentabr, noyabr kabi so‘zlarda old qator keng unlini ifodalash uchun yoziladi;  2) bahor, zamon; savol, gavda; vasvasa kabi so‘zlarning oldingi bo‘g‘inida, vaqt, vahm kabi so‘zlarda a aytiladi va yoziladi  2. o o harfi:  1) ona, omon, quyosh, fido, baho, …

2 / 17

‘simlik, do‘ppi, bo‘tako‘z, semizo‘t, gulko‘rpa, noo‘rin kabi so‘zlarda orqa qator o‘rta-keng unlini ifodalash uchun yoziladi.  6. e e harfi ekin, esla, evara, ekran, eksport; kel, zehn; kecha, behi; telefon, teatr; poyezd, atelye; e’lon, ne’mat, she’r kabi so‘zlarda old qator o‘rta-keng unlini ifodalash uchun yoziladi.  7. yonma-yon keladigan unlilar imlosi:  1) unlilar orasiga ba’zan u undoshi qo‘shib aytilsa ham, yozilmaydi.  a) ia: material, milliard, radiator; tabiat, shariat kabi;  b) io: biologiya, million, stadion, radio kabi;  v) ai: mozaika, ukrain, said, maishat kabi;  g) oi: alkoloid, ellipsoid, doim, shoir, oila kabi;  d) ea: teatr, okean, laureat kabi;  2) ae, oe unlilari so‘z ichida kelganda ikkinchi unli u aytilsa ham, asliga muvofiq e yoziladi: aerostat, poema kabi.  undoshlar imlosi  8. v b harfi:  1) bobo, bahor, bir, majbur, zarb kabi so‘zlarda jarangli portlovchi lab undoshini ifodalash uchun yoziladi;  2) kitob, …

3 / 17

chasi qo‘shilganda bu unli i aytiladi va shunday yoziladi: og‘ri — og‘riq, qavi — qaviq kabi.  eslatma:  1) undosh bilan tugagan barcha fe’llarga -uv qo‘shiladi: ol — oluv, yoz — yozuv kabi;  2) undosh bilan tugab, tarkibida u unlisi bor fe’lga -uq qo‘shiladi: uz — uzuq, yut — yutuq kabi. lekin uyushiq, burushiq,uchuriq, bulduriq (shuningdek bulduriq) kabi so‘zlarning uchinchi bo‘g‘inida i aytiladi va shunday yoziladi.  qo‘shib yozish  38. xona, nota, poya, bop, xush, ham, baxsh, kam, umum, rang, mijoz, sifat, talab kabi so‘zlar yordamida yasalgan qo‘shma ot va qo‘shma sifatlar qo‘shib yoziladi: qabulxona, tabriknoma, taklifnoma, bedapoya, ommabop, xushxabar, hamsuhbat, orombaxsh, kamquvvat, bug‘doyrang, umumxalq, sovuqmijoz, devsifat, suvtalab kabi.  39. -(a)r (inkor shakli — -mas) qo‘shimchasi bilan tugaydigan qo‘shma ot va qo‘shma sifatlar qo‘shib yoziladi: o‘rinbosar, otboqar, cho‘lquvar, ishyoqmas, qushqo‘nmas kabi.  40. takror taqlid so‘zlarga qo‘shimcha qo‘shish bilan yasalgan ot va fe’llar qo‘shib yoziladi: pirpirak …

4 / 17

tgan edi, ketgan ekan, ketgan emish kabi. lekin mustaqil fe’l bilan yordamchi fe’l orasida tovush o‘zgarishi bo‘lsa, bunday qismlar qo‘shib yoziladi: aytaver (ayta ber), boroladi (bora oladi), bilarkan (bilar ekan) kabi.  bosh harflar imlosi  66. kishining ismi, ota ismi, familiyasi, taxallusi, ramziy atoqli oti bosh harf bilan boshlanadi: dilbar, o‘rinova, muhabbat majidovna, azamat shuhrat o‘g‘li, hamza hakimzoda, muhammadsharif so‘fizoda, mannon otaboy, navoiy, furqat; yelpig‘ichxon, salomjon alikov kabi.  ko‘chirish qoidalari  75. ko‘p bo‘g‘inli so‘zning oldingi satrga sig‘may qolgan qismi keyingi satrga bo‘g‘inlab ko‘chiriladi to‘q-son, si-fatli, sifat-li, pax-takor, paxta-kor kabi. tutuq belgisi oldingi bo‘g‘inda qoldiriladi. va’-da, ma’-rifat, mash’- al, in’-om kabi.  76. so‘zning bosh yoki oxirgi bo‘g‘ini bir harfdan iborat bo‘lsa, ular quyidagicha ko‘chiriladi:  1) so‘z boshidagi bir harfdan iborat bo‘g‘in yolg‘iz o‘zi oldingi satrda qoldirilmaydi: a-badiy emas, aba-diy, e-shikdan emas, eshik-dan kabi;  2) so‘z oxiridagi bir harfdan iborat bo‘g‘in yolg‘iz o‘zi keyingi satrga ko‘chirilmaydi: …

5 / 17

aytmak va savodsizlikni isloh etmak lozimdir” - degan chaqiriq bilan yakunlagan.  1924 –yilning 11-aprelida turkiston maorif komissarligida bo‘lgan majlisda moskvadan komissarlikka yuborilgan yangi tuzilgan lotin alifbosi loyihasi mutaxassislar bilan muhoama qilinadi. demak, arab alifbosidan lotin alifbosiga o‘tishda o‘zbekistonda ham, markazda ham tayyorgarlik ishlari olib borilgan. ozarbayjon hukumati va tilshunoslari sobiq ittifoqdagi turkshunoslarning 1- qurultoyini 1926 – yil 26 fevraldan boku shahrida o‘tkazish tashabbusi bilan chiqqanlar.  bu qurultoyga tayyorgarlik ko‘rish maqsadi o‘zbekiston xalq maorif komissarligining ilmiy markazi huzuridagi o‘zbeklarni o‘rganish qumitasi 1925 –yil 29–30 noyabr kunlari samarqandda til mutaxassislari hamda o‘zbekshunoslarninh kengashi o‘tkazildi.  o‘zbekiston oliy kengashining 1993 – yilda o‘tgan xii chaqiriq xii sessiyasida noib p. qodirovning lotin yozuviga asoslangan o‘zbek alifbosini tuzish yuzasidan olib borayotgan ishlar to‘g‘risida axborot tinglandi.  o‘zbekiston respublikasi oliy kengashining 1993 – yil 2- 3 – sentabrdagi xii chaqiriq xiii sessiyasida yangi alifbo masalasi muhokama qilinib, lotin yozuviga asoslangan o‘zbek alifbosiga o‘tish to‘g‘risida …

Want to read more?

Download all 17 pages for free via Telegram.

Download full file

About "o‘zbek tilining asosiy imlo qoidalari"

презентация powerpoint 2-mavzu: o‘zbek tilining asosiy imlo qoidalari harflar imlosi haqida ma’lumot. lotin yozuviga asoslangan o‘zbek alifbosi tarixi ma’ruzachi: n.m.saloxitdinova termiz iqtisodiyot va servis universiteti  reja:  1.unli va undoshlar imlosi to‘g‘risida.  2.asos va qo‘shimchalar imlosi.  3.qo‘shib yozish va chiziqcha bilan yozish.  4.ajratib yozish, bosh harflar imlosi va ko‘chirish qoidalari haqida ma’lumot.  5.jahon madaniyati taraqqiyotida lotin imlosining o‘rni.milliy uyg‘onish davri va yangi alifboni isloh qilish.  6.lotin yozuviga asoslangan o‘zbek alifbosining yaratilishi.  7.mustaqillik davrida yangi o‘zbek imlosi.  o‘zbek tilining asosiy imlo qoidalari harflar imlosi haqida ma’lumot.  unli harflar imlosi.  1. a a harfi:  1) aka, alanga, aloqa, og‘a; sen...

This file contains 17 pages in PDF format (619.0 KB). To download "o‘zbek tilining asosiy imlo qoidalari", click the Telegram button on the left.

Tags: o‘zbek tilining asosiy imlo qoi… PDF 17 pages Free download Telegram