o‘zbek tilining imlo qoidalari va soha egalarining savodxonligi “xxi asr tarixi” mavzusida ijodiy matn yaratish

DOCX 21 pages 56.9 KB Free download

21 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 56.9 KB

File type DOCX

Pages 21

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 21

mavzu: o‘zbek tilining imlo qoidalari va soha egalarining savodxonligi “xxi asr tarixi” mavzusida ijodiy matn yaratish reja: 1. o'zbek tilining yangi imlo qoidalari 2. unlilar imlosi 3. asos va qo'shimchalar imlosi 3. qo'shib yozish va ajratib yozish 4. ajratib yozish 5. bosh harflar imlosi 6. chiziqcha bilan yozish va ko'chirish qoidalari yozuv har bir xalqning ma'naviy boyligi, yuksak ma-daniyatga erishganligining o'ziga xos ko'rinishi sanaladi. so'zlarning yozilishidagi barqarorlik, qat'iylik millatni yakdiilikka, ma'naviy jipslikka yetaklaydi. shu ma'noda har bir xalq o'z tilining imlo qoidalarini ishlab chiqadi, uni amali-yotga tatbiq etadi. kirill yozuviga asoslangan imlo qoidalarimiz 1956-yilda tasdiqlangan edi. davr o'tishi bilan u eskirdi, amaliy ehti-yojlarimizga javob bermay qoldi. shu bois, 80-yillarning boshlaridayoq uni yangilashga urinishlar boshlandi. o'zbek tiliga davlat tili maqomining berilishi, mustaqil-likning qo'lga kiritilishi yangi imlo qoidalarini ishlab chi-qish uchun qulay imkoniyat yaratdi. lotin yozuviga asoslangan yangi alifboning joriy etilishi esa bu jarayonni yanada tezlashtirib yubordi. shu maqsadda o'zbekiston respub-likasi vazirlar …

2 / 21

koliej, monitoring, dekloratsiya, omonim, okulist va h.k. shuningdek, o ba'zan o' kabi aytilishi ham mumkin, lekin baribir «o» yozilaveradi: tonna, noyabr, boks, tort va h.k. 61 i harfi bilan, bilim, til, tilak, harxil, qism kabi so'zlarda qisqa aytiladi va «/» yoziladi, badiiy, ommaviy, lutfiy singari so'zlarda «/» cho'ziq aytiladi, lekin doimo «iy» yoziladi. 4' uu harfi yutuq, butun, tovuq, sovuq, sovun kabi so'zlarda «/»ga monand talaffuz etilsa-da, qoidaga binoan ««» yoziladi. ј,0'o'harfi o'zbek, o'ika, o'simlikkabi so'zlarda old qator, o'rta-keng, lablangan unli tovushni ifodalash uchun yoziladi. be e harfi e 'ion, ehtirom, fe % bermoq, meros, mone, tole, kofe kabi so'zlarda old qator, o'rta-keng, lablanmagan unli tovushni ifodalash uchun yoziladi: «e», «e», ««?», «x» harflari yangi alifboda quyidagicha yoziladi: e: yetti, yetmish, yetim; yo: yolg'iz, yomon, yong'oq; yu: yulduz, yumshoq, yumuq. ya: yakka, yangi, yaroqsiz; milliard, material, million, radio, ukrain, said, doim, shoir, teatr, okean singari so'zlar talaffuzida unlilar orasida «y» …

3 / 21

rida esa til oldi, jarangli, sirg'aluvchi «dj» undosh tovushini ifodalash uchun yoziladi. 7. sh sh harfi shahar, shimol, shoshmoq, osh, bosh kabi so'zlarda til oldi, jarangsiz, sirg'aluvchi tovushni ifodalash uchun yoziladi. sh harfi ikki tovushni ifodalasa, oraga tu-tuq belgisi qo'yiladi: is'hog, as'hob kabi. 8. ch ch harfi chumoli, choy, achchiq, soch kabi so'zlarda til oldi, jarangsiz, qorishiq undosh tovushni ifodalash uchun yoziladi. 9. r r harfi rahmat, rahm, diyor; l i harfi lola, bol, olmoq; n n harfi non, ona, osmon; g g harfi gul, ega, eg; kk harfi kam, ikki, tok; yy harfi yetti, yuz, dunyo, toy; ng ng harfi ko'ngil, tong, ong; q q harfi qizil, oq, aql; g' g' harfi g'oz, og'a, tog1; x x harfi xalq, axborot, baxt; h h harfi hamma, hosil, ehson, isloh kabi so'zlardagi muayyan tovushlarni ifodalash uchun yoziladi. 10. farzand, band, poyezd so'zlaridagi «d» undoshi, go 'sht, past, artist so'zlaridagi, «t» undoshi …

4 / 21

1. xona, noma, poya, bop, ham, baxsh, kam, umum, rang, mijoz, sifat, talab kabi so'zlar yordamida yasalgan qo'shma so'zlar qo'shib yoziladi: oshxona, tabriknoma, bedapoya, hammabop, xushbichim, hamshahar, qo'ymijoz, maymunsifat, kamhosil, umumdavlat, bug'doyrang va h.k. 2. -r, -ar, -mas qo'shimchasi bilan yasalgan qo'shma so'zlar qo'shib yoziladi: o'rinbosar, buzoqboqar, ertapishar, ishyoqmas kabi. 3. narsani boshqa bir narsaga qiyoslash orqali hosil qi-lingan qo'shma otlar va sifatlar qo'shib yoziladi: toshbaqa, oybolta, qo'yko'z, sherdil, otquloq singari. 4. narsaning rangi, mazasi, nima uchun mo'ljallanganligi kabi ma'nolarni bildiruvchi qo'shma so'zlar qo'shib yoziladi: ko'ksulton, oqbosh, achchiqtosh, ko'zoynak, suvilon kabi. 5. ikkinchi qismi turdosh ot yoki obod so'zi bilan yasalgan joy nomlari qo'shib yoziladi: oqtepa, uchqo'rg'on, davlatobod, xo 'jaobod kabi, lekin markaziy osiyo, ko'hna urganch, g'arbiy yevropa kabi joy nomlari ajratib yoziladi. 6. ruscha, baynalmilal yoki tarjima qilingan qo'shma so'zlar qo'shib yoziladi: telestudiya, fotoapparat, radio- to'lqin, elektrarra kabi. 7. qisqartma so'zlar har doim qo'shib yoziladi: o'zmu, toshdpu. ajratib yozish …

5 / 21

n kunga kabi ko'rinishdagi birliklar ham ajratib yoziladi. 7. nuqtayi nazar, tarjimayi hoi, dardi bedavo kabi izofali birikmalar ham ajratib yoziladi. bosh harflar imlosi 1. kishilarning ismi, otasining ismi, familiyasi, taxallu-si, nasl-nasabi bosh harf bilan yoziladi: sobirov zokirjon shukurjonovich, abdurauf fitrat, g'aznaviylar kabi. 2. mamlakatlar, shaharlar, qishloqlar, shaharchalar, daryo, dengiz, tog', tepa, adir nomlari ham bosh harf bilan yoziladi: hindiston, muborak, urgut, tentaksoy, qo'ng'irtog', qashqadaryo, qora dengiz va hokazo. 3. korxona, tashkilot, muassasa nomlari, adabiyot va san'at asarlari, sanoat va oziq-ovqat mahsulotlari, trans- port vositalarining nomlari bosh harf bilan yoziladi: «ma- lika» firmasi, «sharq» nashriyot-matbaa konserni, «0'zqish- loqxo'jmashxolding» kompaniyasi, «damas» avtomobili, ko'kdumaloq kompressor stansiyasi, xorazm chanqovbosti ichimliklar zavodi, qizilqum fosforit kombinati, «amudaryo» jurnali, «shaytanat» asari va hokazo. 4. muhim tarixiy sanalar va bayramlar nomi bosh harf bilan yoziladi: mustaqillik kuni, navro'z bayrami, xotira kuni. 5. oliy darajadagi davlat tashkilotlari, xalqaro birlash-malar nomi bosh harf bilan yoziladi: o'zbekiston respub-likasi, o'zbekiston respublikasi …

Want to read more?

Download all 21 pages for free via Telegram.

Download full file

About "o‘zbek tilining imlo qoidalari va soha egalarining savodxonligi “xxi asr tarixi” mavzusida ijodiy matn yaratish"

mavzu: o‘zbek tilining imlo qoidalari va soha egalarining savodxonligi “xxi asr tarixi” mavzusida ijodiy matn yaratish reja: 1. o'zbek tilining yangi imlo qoidalari 2. unlilar imlosi 3. asos va qo'shimchalar imlosi 3. qo'shib yozish va ajratib yozish 4. ajratib yozish 5. bosh harflar imlosi 6. chiziqcha bilan yozish va ko'chirish qoidalari yozuv har bir xalqning ma'naviy boyligi, yuksak ma-daniyatga erishganligining o'ziga xos ko'rinishi sanaladi. so'zlarning yozilishidagi barqarorlik, qat'iylik millatni yakdiilikka, ma'naviy jipslikka yetaklaydi. shu ma'noda har bir xalq o'z tilining imlo qoidalarini ishlab chiqadi, uni amali-yotga tatbiq etadi. kirill yozuviga asoslangan imlo qoidalarimiz 1956-yilda tasdiqlangan edi. davr o'tishi bilan u eskirdi, amaliy ehti-yojlarimizga javob bermay qol...

This file contains 21 pages in DOCX format (56.9 KB). To download "o‘zbek tilining imlo qoidalari va soha egalarining savodxonligi “xxi asr tarixi” mavzusida ijodiy matn yaratish", click the Telegram button on the left.

Tags: o‘zbek tilining imlo qoidalari … DOCX 21 pages Free download Telegram