o‘zbek tilining imlo qoidalari va soha egalarining savodxonligi

DOCX 6 pages 28.5 KB Free download

6 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 28.5 KB

File type DOCX

Pages 6

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 6

mavzu: o‘zbek tilining imlo qoidalari va soha egalarining savodxonligi “xxi asr tarixi” mavzusida ijodiy matn yaratish reja: 1. o'zbek tilining yangi imlo qoidalari 2. unlilar imlosi 3. asos va qo'shimchalar imlosi yozuv har bir xalqning ma'naviy boyligi, yuksak ma-daniyatga erishganligining o'ziga xos ko'rinishi sanaladi. so'zlarning yozilishidagi barqarorlik, qat'iylik millatni yakdiilikka, ma'naviy jipslikka yetaklaydi. shu ma'noda har bir xalq o'z tilining imlo qoidalarini ishlab chiqadi, uni amali-yotga tatbiq etadi. kirill yozuviga asoslangan imlo qoidalarimiz 1956-yilda tasdiqlangan edi. davr o'tishi bilan u eskirdi, amaliy ehti-yojlarimizga javob bermay qoldi. shu bois, 80-yillarning boshlaridayoq uni yangilashga urinishlar boshlandi. o'zbek tiliga davlat tili maqomining berilishi, mustaqil-likning qo'lga kiritilishi yangi imlo qoidalarini ishlab chi-qish uchun qulay imkoniyat yaratdi. lotin yozuviga asoslangan yangi alifboning joriy etilishi esa bu jarayonni yanada tezlashtirib yubordi. shu maqsadda o'zbekiston respub-likasi vazirlar mahkamasi 1995-yilning 24-avgustida 339-sonli «0'zbek tilining asosiy imlo qoidalarini tasdiqlash ha-qida» qaror qabul qildi. u 82 banddan iborat bo'lib, quyi-dagi …

2 / 6

yozilaveradi: tonna, noyabr, boks, tort va h.k. 61 i harfi bilan, bilim, til, tilak, harxil, qism kabi so'zlarda qisqa aytiladi va «/» yoziladi, badiiy, ommaviy, lutfiy singari so'zlarda «/» cho'ziq aytiladi, lekin doimo «iy» yoziladi. 4' uu harfi yutuq, butun, tovuq, sovuq, sovun kabi so'zlarda «/»ga monand talaffuz etilsa-da, qoidaga binoan ««» yoziladi. ј,0'o'harfi o'zbek, o'ika, o'simlikkabi so'zlarda old qator, o'rta-keng, lablangan unli tovushni ifodalash uchun yoziladi. be e harfi e 'ion, ehtirom, fe % bermoq, meros, mone, tole, kofe kabi so'zlarda old qator, o'rta-keng, lablanmagan unli tovushni ifodalash uchun yoziladi: «e», «e», ««?», «x» harflari yangi alifboda quyidagicha yoziladi: e: yetti, yetmish, yetim; yo: yolg'iz, yomon, yong'oq; yu: yulduz, yumshoq, yumuq. ya: yakka, yangi, yaroqsiz; milliard, material, million, radio, ukrain, said, doim, shoir, teatr, okean singari so'zlar talaffuzida unlilar orasida «y» undoshi qo'shib aytilsa-da, yozuvda tushib qoladi. taassurot, taalluqli, taajjub, matbaa, saodat, maorif, muomala, inshoot kabi so'zlar o'rtasidagi unlilar …

3 / 6

oq, osh, bosh kabi so'zlarda til oldi, jarangsiz, sirg'aluvchi tovushni ifodalash uchun yoziladi. sh harfi ikki tovushni ifodalasa, oraga tu-tuq belgisi qo'yiladi: is'hog, as'hob kabi. 8. ch ch harfi chumoli, choy, achchiq, soch kabi so'zlarda til oldi, jarangsiz, qorishiq undosh tovushni ifodalash uchun yoziladi. 9. r r harfi rahmat, rahm, diyor; l i harfi lola, bol, olmoq; n n harfi non, ona, osmon; g g harfi gul, ega, eg; kk harfi kam, ikki, tok; yy harfi yetti, yuz, dunyo, toy; ng ng harfi ko'ngil, tong, ong; q q harfi qizil, oq, aql; g' g' harfi g'oz, og'a, tog1; x x harfi xalq, axborot, baxt; h h harfi hamma, hosil, ehson, isloh kabi so'zlardagi muayyan tovushlarni ifodalash uchun yoziladi. 10. farzand, band, poyezd so'zlaridagi «d» undoshi, go 'sht, past, artist so'zlaridagi, «t» undoshi talaffuzda tushib qolsa ham yozuvda doimo ifodalanadi. 11. xuddi shuningdek metall, kilovatt, kongress kabi so'zlar oxiridagi qo'sh undoshlardan …

4 / 6

hib yoziladi: oshxona, tabriknoma, bedapoya, hammabop, xushbichim, hamshahar, qo'ymijoz, maymunsifat, kamhosil, umumdavlat, bug'doyrang va h.k. 2. -r, -ar, -mas qo'shimchasi bilan yasalgan qo'shma so'zlar qo'shib yoziladi: o'rinbosar, buzoqboqar, ertapishar, ishyoqmas kabi. 3. narsani boshqa bir narsaga qiyoslash orqali hosil qi-lingan qo'shma otlar va sifatlar qo'shib yoziladi: toshbaqa, oybolta, qo'yko'z, sherdil, otquloq singari. 4. narsaning rangi, mazasi, nima uchun mo'ljallanganligi kabi ma'nolarni bildiruvchi qo'shma so'zlar qo'shib yoziladi: ko'ksulton, oqbosh, achchiqtosh, ko'zoynak, suvilon kabi. 5. ikkinchi qismi turdosh ot yoki obod so'zi bilan yasalgan joy nomlari qo'shib yoziladi: oqtepa, uchqo'rg'on, davlatobod, xo 'jaobod kabi, lekin markaziy osiyo, ko'hna urganch, g'arbiy yevropa kabi joy nomlari ajratib yoziladi. 6. ruscha, baynalmilal yoki tarjima qilingan qo'shma so'zlar qo'shib yoziladi: telestudiya, fotoapparat, radio- to'lqin, elektrarra kabi. 7. qisqartma so'zlar har doim qo'shib yoziladi: o'zmu, toshdpu. 2

5 / 6

o‘zbek tilining imlo qoidalari va soha egalarining savodxonligi - Page 5

Want to read more?

Download all 6 pages for free via Telegram.

Download full file

About "o‘zbek tilining imlo qoidalari va soha egalarining savodxonligi"

mavzu: o‘zbek tilining imlo qoidalari va soha egalarining savodxonligi “xxi asr tarixi” mavzusida ijodiy matn yaratish reja: 1. o'zbek tilining yangi imlo qoidalari 2. unlilar imlosi 3. asos va qo'shimchalar imlosi yozuv har bir xalqning ma'naviy boyligi, yuksak ma-daniyatga erishganligining o'ziga xos ko'rinishi sanaladi. so'zlarning yozilishidagi barqarorlik, qat'iylik millatni yakdiilikka, ma'naviy jipslikka yetaklaydi. shu ma'noda har bir xalq o'z tilining imlo qoidalarini ishlab chiqadi, uni amali-yotga tatbiq etadi. kirill yozuviga asoslangan imlo qoidalarimiz 1956-yilda tasdiqlangan edi. davr o'tishi bilan u eskirdi, amaliy ehti-yojlarimizga javob bermay qoldi. shu bois, 80-yillarning boshlaridayoq uni yangilashga urinishlar boshlandi. o'zbek tiliga davlat tili maqomining berilishi,...

This file contains 6 pages in DOCX format (28.5 KB). To download "o‘zbek tilining imlo qoidalari va soha egalarining savodxonligi", click the Telegram button on the left.

Tags: o‘zbek tilining imlo qoidalari … DOCX 6 pages Free download Telegram