hisoblash tizimlarning mantiqiy asoslari

DOC 108.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1352369379_32797.doc ҳисоблаш тизимларнинг мантиқий асослари hisoblash tizimlarning mantiqiy asoslari. umumiy tushunchalar. mantiq algebrasi elementar funksiyalarining xususiyatlari reja: 1. mantiq, mantiqiy o`zgaruvchilar va funksiyalar tushunchalari hamda ta`riflari. 2. bir va ikki argumentli mantiq funksiyalari. 3. mantiq algebrasi elementar funksiyalarining xususiyatlari. matematik mantiqning asosiy qismlaridan biri - mantiq algebrasi hisoblash mashinalarining asosi hisoblanadi. mantiq algebrasi fikrlar bilan ish ko`radi. fikr deganda haqiqiy yoki yolg`onligi nuqtai nazaridan bildirilgan har qanday tasdiq tushuniladi. fikrning haqiqiyligi yoki yolg`onligidan boshqa alomatlari (yaxshi, yomon, nodir va h.) e`tiborga olinmaydi. mantiq algebrasida fikrlarning haqiqiyligi 1 bilan, yolg`onligi 0 bilan tenglashtirish qabul qilingan. fikrlarning bu ikkili tabiatiga mosligini hisobga olib, ularni mantiqiy o`zgaruvchilar deb atashadi. fikrlar yoki mantiqiy o`zgaruvchilar oddiy bo`ladi va lotin alifbosining kichik harflari - x, y, z, x1, x2, a, b, . . . bilan belgilanadi. oddiy fikrlardan mantiqiy o`zgaruvchilarning ikkili funksiyalari hisoblanuvchi murakkab fikrlar tuziladi. murakkab fikrlar katta harflar a, b, c, d, e, f, …

0 доимо ёлғон f1 0 1 x ўзгарувчи f2 1 0 (x инкор f3 1 1 1 доимо ҳақиқий ikkita x va u o`zgaruvchilarning elementar mantiqiy funksiyalarini ko`raylik (6.2-jadval). функция ху аргументли функция қиймати функция белгиси функция номи 00 01 10 11 f0 0 0 0 0 0 доимо ёлғон f1 0 0 0 1 x(y конъюнкция f2 0 0 1 0 у бўйича таъқиқ f3 0 0 1 1 x х доимо ҳақиқий f4 0 1 0 0 y х бўйича таъқиқ f5 0 1 0 1 y у доимо ҳақиқий f6 0 1 1 0 x(y х ва у ни 2 нинг модули бўйича қўшиш f7 0 1 1 1 x(y дизъюнкция f8 1 0 0 0 x(y пирс стрелкаси f9 1 0 0 1 x(y тенг қийматлилик f10 1 0 1 0 у доимо ёлғон f11 1 0 1 1 x(y импликация f12 1 1 0 0 …

қўшиш мураккаб функция бўлиб, у фақат х ва у нинг ҳақиқийликлари мос келмаганда ҳақиқий ҳисобланади (6.6-жадвал). баъзи адабиётларда бу функцияни тенг қийматлиликнинг инкори деб ҳам аташади. 6.5-жадвал 6.6-жадвал 0(0=1 0(1=0 1(0=0 1(1=1 0(0=0 0(1=1 1(0=1 1(1=0 - x va u ning implikatsiyasi. x(u kabi belgilanadi. «agar x, unda u» deb o`qiladi. ta`rifi: x va u ning implikatsiyasi murakkab funksiya bo`lib, u faqat x haqiqiy, u yolg`on bo`lgandagina yolg`on hisoblanadi (6.7-jadval). ta`kidlash lozimki, implikatsiya sabab va oqibat orasidagi bog`lanish ma`nosiga ega emas, ya`ni x ning haqiqiyligidan u ning haqiqiylik sharti kelib chiqmaydi. aksincha, implikatsiya yordamida tuzilgan murakkab fikrning haqiqiyligi uchun x ning yolg`onligi kifoya. f13 funksiya u(x ga mos keladi. - x va u ning sheffer shtrixi. x/u kabi belgilanadi. «x shtrix u» deb o`qiladi. ta`rifi: x va u ning sheffer shtrixi murakkab funksiya bo`lib, u faqat x va u haqiqiy bo`lgandagina yolg`on hisoblanadi (6.8-jadval). - x va u ning pirs …

aksiomalarning o`rinli ekanligiga qanoat hosil qilish mumkin. aytaylik, x - biror bir mantiqiy funksiya. unda 1) x=(x, mantiqiy ifodadan barcha qo`shaloq inkorga ega bo`lgan hadlarni chiqarib tashlab, ularni dastlabki qiymat bilan almashtirish imkoniyaitini bildiradi; 2) bunday o`zgartirish qoidalari mantiqiy ifoda uzunligini qisqartirishga imkon beradi; 3) x(0=x; 4) x(1=1; 5) x(0=0; 6) x(1=1; 7) x((x=0; 8) x((x=1 (mantiqiy haqiqiylik). dizyunksiya va konyunksiya arifmetikadagi ko`paytirish amallariga o`xshash qator xususiyatlarga ega: 1) assotsiativlik xususiyati (uyg`unlashish qonuni): x((y+z)=(x+y)+z, x(yz)=(xy)z 2) kommutativlik xususiyati (ko`chirish qonuni): x(y=y(x, xy=yx; 3) distributivlik xususiyati (taqsimlanish qonuni): dizyunksiyaga nisbatan konyunksiya uchun x(y(z)=xy(xz, konyunksiyaga nisbatan dizyunksiya uchun x(yz=(x(y)(x(z) bu xususiyatlarning o`rinli ekanligini yuqoridagi aksiomalardan foydalanib isbotlash aytarlicha qiyin emas. de morgan qonunlari sifatida ma`lum quyidagi munosabatlarning haqiqatligini ham ko`rsatish mumkin: (6.1) bu qonundan quyidagini yozish mumkin: (6.2) demak, konyunksiyani dizyunksiya va inkor orqali yoki dizyunksiyani konyunksiya va inkor orqali ifodalash mumkin. mantiqiy funksiyalar uchun singdirish qonuni sifatida ma`lum quyidagi munosabatlar o`rnatilgan: …

a x(u=(u((x. bu funksiya uchun assotsiativlik xususiyati o`rinsizdir. va, yoki, emas funksiyalari implikatsiya funksiyasi orqali quyidagicha ifodalanadi: (6.5) sheffer shtrixi funksiyasi uchun quyidagi aksiomalar o`rinli: x/x=(x; x/1=(x; x/(x=1; (x/0=1; x/0=1; (x/1=x. sheffer shtrixi funksiyasi uchun faqat kommutativlik (ko`chirish qonuni) o`rinlidir: x/u=u/x, va, yoki, emas funksiyalari sheffer shtrixi funksiyasi orqali quyidagicha ifodalanadi: (6.6) pirs strelkasi funksiyasi uchun quyidagi aksiomalar o`rinli: x(x=(x; x(0=(x; x((x=0; x(1=0. pirs strelkasi funksiyasi uchun faqat kommutativlik (ko`chirish qonuni) xususiyati o`rinli: x(u=u(x. va, yoki, emas funksiyalarini pirs strelkasi funksiyasi orqali quyidagicha ifodalash mumkin: (6.7) адабиётлар: 1. ғаниев с.к., каримов м.м., мамбетов н.м. ҳисоблаш тизимларининг ахборот асослари. олий ўқув юрт.студ. учун дарслик. -тошкент.: тдту, 2002, 92 - 99 б. 2. савельев а.я. основы информатики. учеб. для вузов. –м изд-во мгтуим. н.э баумана, 2001, 228 – 232 б. 3. лысиков б.г арифметические и логические основы цифровых автоматовх [учебник для вузов по спец. "электронные вычислительные машины"]. минск: выша школа, 1980, 57 …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "hisoblash tizimlarning mantiqiy asoslari"

1352369379_32797.doc ҳисоблаш тизимларнинг мантиқий асослари hisoblash tizimlarning mantiqiy asoslari. umumiy tushunchalar. mantiq algebrasi elementar funksiyalarining xususiyatlari reja: 1. mantiq, mantiqiy o`zgaruvchilar va funksiyalar tushunchalari hamda ta`riflari. 2. bir va ikki argumentli mantiq funksiyalari. 3. mantiq algebrasi elementar funksiyalarining xususiyatlari. matematik mantiqning asosiy qismlaridan biri - mantiq algebrasi hisoblash mashinalarining asosi hisoblanadi. mantiq algebrasi fikrlar bilan ish ko`radi. fikr deganda haqiqiy yoki yolg`onligi nuqtai nazaridan bildirilgan har qanday tasdiq tushuniladi. fikrning haqiqiyligi yoki yolg`onligidan boshqa alomatlari (yaxshi, yomon, nodir va h.) e`tiborga olinmaydi. mantiq algebrasida fikrlarning haqiqiyligi 1 bilan, yolg`onli...

DOC format, 108.0 KB. To download "hisoblash tizimlarning mantiqiy asoslari", click the Telegram button on the left.

Tags: hisoblash tizimlarning mantiqiy… DOC Free download Telegram