strukturaviy geologiya

PPT 25 pages 1.3 MB Free download

25 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.3 MB

File type PPT

Pages 25

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 25

strukturaviy geologiya strukturaviy geologiya uzilmali strukturalar dars rejasi 1. darzliklar 2. notektonik darzliklar. 3. tektonik darzliklar. 4. klivaj va budinaj 5. darzliklarning aerofotosuratlarda tasvirlanishi 6. darzliklarni grafik usulda tasvirlash uzilmali strukturalar tog' jinslarining ichki va tashqi kuchlar ta'sirida yaxlitligining buzilishi tufayli ularda har xil yoriqlar rivojlanadi. bunday yoriqlar uzilmali strukturalar deb ataladi. uzilmali stukturalarning xilma-xil turlari mavjud bo'lib, ular: 1) tog' jinslarining ichki deformatsiyasi natijasida parchalanishi; 2) tog' jinslarining darz ketishi, bo'linishi, ajralishi; 5) tog' jinslarining bloklarga bo'linib, bir-biriga nisbatan surilishi 6) er po'stining uzoq geologik vaqt davomida harakatda bo'lgan chuqur yoriqlari kabi umumiy guruhlarga ajratiladi. uzulmali strukturalar morfologik turlarining shakllanishida tog' jinslariga tasir qiluvchi tektonik kuchlarning xarakat yo'nalishi va ular orasidagi munosabat asosiy axamiyatga ega. tektonik kuchlar o'zining yo'nalishi bo'yicha 3 ta kuchga bo'linadi. 1. siquvchi-tog' jinslarida siquvchi kuchlanish bir-biriga qarshi tektonik harakatlar tufayli vujudga keladi. 2.cho'zuvchi- bir-biriga qarama-qarshi yo'nalishdagi tektonik harakatlar tufayli vujudga keladi. 3.parakuchlar- tog' jinslariga siquvchi …

2 / 25

surulish darajasi sezilarli bo'lmaydi. darzliklarda uzulish yuzasi ochiq, yopiq, yashirin xolda bo'lishi mumkin. ochiq darzliklarda -darzlik bo'shlig'i aniq ko'rinib turadi. darzliklar orasidagi masofa mm, sm va m larda o'lchanadi. yopiq darzliklar- ularning devorlari bir biriga jips joylashgan bo'ladi. yashirin darzliklar- juda kichik ko'z ilg'amas bo'lib ularning mavjudligini tog' jinslari maydalanganda malum bir tekis yuzalar bo'yicha parchalanishidan bilish mumkin. darzliklar darzliklar kelib chiqishi bo'yicha notektonik va tektonik darzliklarga bo'linadi. notektonik darzliklar. notektonik yo'l bilan hosil bo'lgan darzliklar quyidagi guruhlarga bo'linadi: 1) cho'kindi hajmining diagenez jarayonida qurishi va zichlashishi tufayli o'zgarishdan hosil bo'lgan birlamchi darzliklar; 2) nurash darzliklari; 3) o'pirilish, ko'chish va qulab tushish darzliklari; 4) muz harakati natijasida hosil bo'lgan darzliklar; 5) karst darzliklari; 6) kontraktsion darzliklar; 7) texnogen darzliklar. notektonik darzliklar. notektonik yo'l bilan hosil bo'lgan darzliklar quyidagi guruhlarga bo'linadi: 1) birlamchi darzliklar; 2) nurash darzliklari; 3) o'pirilish, ko'chish va qulab tushish darzliklari; 4) muz harakati natijasida hosil bo'lgan darzliklar; …

3 / 25

ayonlar tufayli vujudga keladi. muz harakati hamda ularning bosimi tufayli tog' jinslarida darzliklar hosil bo'lishi mumkin. karst darzliklari g'orlar va sun'iy qazilgan lahimlar ustidagi tog' jinslarining qulab tushishi va cho'kishi natijasida rivojlanadi. kontraktsion darzliklar suyuq magmaning sovib qotishi jarayonida umumiy hajmining qisqarishi tufayli vujudga keladi. texnogen darzliklar insonning hayoti-faoliyati davomida tog' jinslariga mexanik ta'siri (portlash) natijasida hosil bo'ladi. tektonik darzliklar. tektonik darzliklar notektonik darzliklardan ma'lum tartibda joylashganligi bilan farq qiladi. tektonik darzliklarning hosil bo'lishi va ularning turlari deformatsiyaga uchrayotgan tog' jinslarining plastikligi, mo'rtligi va boshqa fizik xususiyatlari hamda deformatsiya turlariga bog'liq bo'ladi. tog' jinslari qatlamlarning buklanishi va buralishida ularning sirtqi yuzalarida cho'zuvchi va ichki qismida esa siquvchi kuchlanish vujudga keladi. bunday hollarda cho'zilish kuchlanishi natijasida markazga nisbatan radial holda uzilish darzliklari paydo bo'ladi. tektonik darzliklar uzilish darzliklari tog' jinslariga qaram-qarshi yo'nalishda harakatlanuvchi tektonik kuchlarning bevosita cho'zuvchi ta'siri natijasida ham rivojlanadi. uzilish darzliklari devorlarining yuzasi notekis va odatda ochiq bo'ladi. tog' …

4 / 25

og' jinslarida ko'p hollarda sirpanish yuzalari ochiq va yopiq bilgan darzliklar tarzida kuzatiladi. ularning shakllanishida tog' jinslaridagi kuchlanish asosiy sababchi bo'ladi. klivaj va budinaj klivajlarning bir qancha turlari mavjud bo'lib, ular qatlamlanish yuzasiga parallel, elpig'ichsimon yo'nalgan, s-shaklida va oqish klivajlariga bo'linadi (rasm). qatlamlanish yuzasiga parallel bo'lgan klivajlar muayyan qatlamlar ichida rivojlanib, qo'shni qatlamlarga o'tmagan bo'ladi. elpig'ichsimon klivajlar antiklinal va sinklinal strukturalarning o'q tekisligiga nisbatan o'tkir burchak hosil qiluvchi hamda ularning ustida yoki ostida tutashuvchi radial darzliklar to'plamidan iborat bo'ladi. s-shakldagi klivajlar plastikligi yuqori bo'lgan qatlamlarda, ularning usti va ostidagi qattiq qatlamlarning qarama-qarshi yo'nalishda surilishi tufayli rivojlanadi. klivaj va budinaj klivaj xilari: a-qatlamlanishga parallel, kesuvchi klivajlar: b-elpig'ichsimon, v-teskari elpig'chsimon, g-s simon, d-parallel oqish klivajlari klivaj va budinaj plastikligi yuqori bo'lgan va nisbatan qattiq tog' jinslari almashinuvidan tashkil topgan qatlamlarning burmalanishidan budinajlar hosil bo'ladi (rasm). tektonik kuchlarning qarama-qarshi tomonga harakati vaqtida plastikligi yuqori bo'lgan qatlamlar cho'ziladi va ular orasidagi qattiq qatlamlar uzilib, …

5 / 25

uzasi ochiq bo'lganda yoki mineral moddalar bilan to'lganda juda yaxshi ko'rinadi. kam qalinlikdagi qoplama jinslar ostidagi darzliklar ham aerofotosuratlarda mikrorelef va geobotanik belgilari bo'yicha aniqlanishi mumkin. aerofotosuratlarni talqin qilish natijasida tog' jinslarida darzliklarning mavjudligini, ularning zichligini, uzunligini, yotish elementlarini va yondosh tektonik strukturalar bilan aloqasini aniqlash mumkin bo'ladi. darzliklarning aerofotosuratlarda tasvirlanishi tog' jinslari qatlamlarning yotish elementlari bilan ulardagi darzliklarning yotish elementlari orasidagi munosabatlar yordamida strukturalarning tabiati aniqlanadi. burmali strukturalar qanotlarining periklinal va tsentriklinal tutashgan joylarda darzliklarning keng rivojlanganligi va zich joylashganligi, ularning qatlamlar chegaralarini kesib o'tishi xususiyatlari orqali qatlamlarning to'g'ri yoki to'ntarilib yotganligini aniqlash shular jumlasidandir. darzliklarni grafik usulda tasvirlash tog' jinslarining darzlanish xususiyatlarini dala sharoitida o'rganganda ularning rivojlanishidagi qonuniyatlarni aniqlash ancha murakkab bo'ladi. chunki, odatda, uncha katta bo'lmagan maydonda ham turli yo'nalishga ega bo'lgan o'zaro kesishuvchi juda ko'p darzliklarni o'lchash kerak bo'ladi. bunday hollarda ularni ma'lum bir tizimga solish va xulosa chiqarish imkoni bo'lmaydi. darzliklarni grafik usulda tasvirlash barcha …

Want to read more?

Download all 25 pages for free via Telegram.

Download full file

About "strukturaviy geologiya"

strukturaviy geologiya strukturaviy geologiya uzilmali strukturalar dars rejasi 1. darzliklar 2. notektonik darzliklar. 3. tektonik darzliklar. 4. klivaj va budinaj 5. darzliklarning aerofotosuratlarda tasvirlanishi 6. darzliklarni grafik usulda tasvirlash uzilmali strukturalar tog' jinslarining ichki va tashqi kuchlar ta'sirida yaxlitligining buzilishi tufayli ularda har xil yoriqlar rivojlanadi. bunday yoriqlar uzilmali strukturalar deb ataladi. uzilmali stukturalarning xilma-xil turlari mavjud bo'lib, ular: 1) tog' jinslarining ichki deformatsiyasi natijasida parchalanishi; 2) tog' jinslarining darz ketishi, bo'linishi, ajralishi; 5) tog' jinslarining bloklarga bo'linib, bir-biriga nisbatan surilishi 6) er po'stining uzoq geologik vaqt davomida harakatda bo'lgan chuqur yoriqlari kabi um...

This file contains 25 pages in PPT format (1.3 MB). To download "strukturaviy geologiya", click the Telegram button on the left.

Tags: strukturaviy geologiya PPT 25 pages Free download Telegram