zardushtiylik dini

PDF 14 pages 1.4 MB Free download

14 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.4 MB

File type PDF

Pages 14

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 14

prezentatsiya powerpoint zardushtiylik dini reja: 1 • zardushtiylik dinining vujudga kelishi 2 • avesto zardushtiylik dinining muqaddas kitobi 3 • zardushtiylik dini ta’limoti va marosimlari zardushtiylik, majusizm – miloddan avvalgi vii-vi asrlarda vujudga kelgan majusiylar oqimi. qadimiy paxlaviy tilida “zardusht” soʻzi “magupta” deb atalgan. paxlaviy tilidagi yodgorliklarni arab tiliga tarjima qilgan olimlar uni “majus” shaklida qoʻllagan. g‘arb nazariyasiga ko‘ra, zardushtning vatani midiya (hozirgi eron), shu yerda tarqalgan. sharq nazariyasiga ko‘ra esa, zardushtning vatani va din ilk tarqalgan hudud xorazmdir. zardusht zaratushtra, avesto tili boʻyicha zoroastr ma'nosini beradi. (mil. av. taxminan 618, xorazm — mil.av. 554, balx) — zardushtiylik asoschisi; movarounnahr, xuroson va eron xalklarining birinchi voizi, shoir, din peshvosi; paygʻambar. spitama urugʻining raisi purushasp xonadonida tugʻilgan. onasining nomi dugʻdova. zardushtning istavatr, uruvatr, puruchitra ismli oʻgʻillari, frini, trini, puruchisto ismli qizlari boʻlgan. zardusht 77 yoshida balx shahridagi ibodatxonada ibodat paytida ko‘pxudolik tarafdori bratarvaxsh tomonidan pichoqlab o‘ldiriladi. “avesto” uzoq vaqt mobaynida shakllangan. …

2 / 14

yuborilgan. uning tibbiyot, falakiyot, falsafa va adabiyotga doir boʻlimlari esa yunon tiliga tarjima qilingan. bombey atrofida 250 000 nafar porslar yashashadi va avestoni nusxasi ularda saqlanadi. bundan xabari bo’lgan frantsiyalik olim anketil dyuperron 1755 yilda hindistonga borib, ushbu qabilada yashaydi hamda ularni ishonchiga kirib bildirmasdan avestoni nusxasini olishga va uni evropaga 1761 yilda keltirishga erishadi. 1771 yilda “zend avestoni taxminiy tarjimalari” nomi ostida uch qismdan iborat kitobni nashrdan chiqaradi va avestoni evropaga tanishtirdi. avesto 1825 yilda ingliz tilida, 1873 yilda nemis tilida, 1901 yilda rus tilida nashr qilingan. kitobning eng nodir nusxalari hozirgi kunda parij va daniyada kopengagen milliy kutubxonalarida saqlanmoqda. asarning o‘zbekcha yangi nashri 2001 yilda “avesto” yaratilganining 2700 yillik yubileyi munosabati bilan tayyorlandi. avestoni 2001 –yida o‘zbek tiliga asqar mahkam tomonidan tarjima qilingan. 2001 – yilda xorazm viloyatida “avesto” yaratilganining 2700 yillik yubileyi munosabati bunyod etilgan majmua. vendidad (“yovuz ruhlarga qarshi qonunlar majmuasi”) unda insonlar yashaydigan olam axura-mazda …

3 / 14

on etilgan. avestoning qismlari zardusht taʼlimoti ezgulik va yovuzlik o‘rtasidagi kurashning azaliy ekaniga asoslangan axloqiy xarakterdagi din bo‘lib, unda adolatli bo‘lish, oqillik, yaratuvchanlik va mehnatsevarlik bilan yagona xudoga sig‘inish targ‘ib qilingan. bu kurashda ezgulik tarafdori axura–mazda oxir–oqibat yovuzlik tarafdori bo‘lmish anxra– maynyu (yunoncha, axriman – yomonlik, buzg‘unchilik ibtidosi) ustidan g‘alaba qozonadi. birinchi inson govmard (forscha – ho‘kiz–odam) bo‘lgan. birinchi shoh yima (jamshid) hukmronligi oltin davr hisoblangan. uning davrida kishilar bekamu–ko‘st, baxtiyor yashaganlar. 900 yil o‘tgach, shoh yima g‘ururga berilib, man etilgan sigir go‘shtini yeydi va yovuzlik ramzi axriman hukmidagi kuchlar bosh ko‘taradi. oqibatda olamni muzlik qoplaydi. yima axura– mazda amri bilan odamlar va hayvonlarni sovuqdan saqlab qolish uchun qo‘rg‘on qurib, unga har bir jonzotdan bir juftini joylashtiradi. insoniyat tarixining ilk oltin davri tugagach, yaxshilik va yomonlik o‘rtasidagi kurash davri bo‘lgan ikkinchi davr boshlangan. uchinchi davrda axura–mazda g‘alaba qilib, ezgulik saltanati qaror topadi, o‘lganlar qayta tiriladi. ezgu amal – xvartsha ezgu …

4 / 14

uz amallardan og‘ir kelsa, qo‘shiqlar uyiga boradi. aks holda uning ruhini dev vizaresh do‘zaxga tashlaydi. chinvadda inson o‘z daen (imon)ini uchratadi. ezgu amal sohibiga imon go‘zal qiz qiyofasida ko‘rinib, uni ko‘prikdan olib o‘tishga yordam beradi. yovuz amal egasini esa, jodugar ayol ko‘prikdan do‘zaxga yiqitib yuboradi. zardushtiylikka ko‘ra, dunyoga 3 nafar saoshyanta kelishi lozim. ular zardusht taʼlimotini qayta tiklaydi, qiyomatga yaqin ularning oxirgisi anxra–maynyu bilan jang qilib, barcha yovuzlik kuchlarini mag‘lub etadi. barcha o‘lganlar qayta tiriladi va olov orqali hisob–kitob qilinadi. odamlar erigan metall oqimida barcha gunoh va nuqsonlardan tozalanadi. yaxshi odamlar uchun olov sut bug‘idek tuyuladi, yomon odamlar esa yonib ketadilar. shundan so‘ng olam o‘zining asl holatiga abadiy qaytadi. zardushtiylikda marosimlar qatʼiy belgilangan tartibda o‘tkaziladi. har kim amal qilishi lozim bo‘lgan shart amallar bo‘lib, ularga ko‘ra, barcha marosimlarni diniy malakaga ega erkak kishigina amalga oshirishi mumkin, ishtirokchilar pok holda, sadre (oq rangli maxsus zardushtiylik ko‘ylagi), kushti (maxsus kamar) va bosh …

5 / 14

das qitoblarida qadimgi dunyo fal safasining 4 asosi (substansiyasi) - tuproq, suv, havo, olov muqaddaslashtirilgan. axuramazda "yerga yaxshi, mustahkam urug‘lar sepis hdan ortiq savob ish yo‘q", degan. sadre kiyish zardushtiy uchun farz amallardan hisoblanadi. kushtini muhim marosimlar va har ibodatdan oldin yechib va taqib turish lozim. ular doimo toza holda saqlanib, yilda ikki marta navro‘z (ezgulikning yovuzlik ustidan g‘alabasiga bag‘ishlangan yangi yil bayrami bo‘lib, yilning kun va tuni teng 21 martda nishonlanadi) va mehrjon (hosil bayrami 23 sentyabr kuni nishonlanadi) bayramlarida almashtiriladi.

Want to read more?

Download all 14 pages for free via Telegram.

Download full file

About "zardushtiylik dini"

prezentatsiya powerpoint zardushtiylik dini reja: 1 • zardushtiylik dinining vujudga kelishi 2 • avesto zardushtiylik dinining muqaddas kitobi 3 • zardushtiylik dini ta’limoti va marosimlari zardushtiylik, majusizm – miloddan avvalgi vii-vi asrlarda vujudga kelgan majusiylar oqimi. qadimiy paxlaviy tilida “zardusht” soʻzi “magupta” deb atalgan. paxlaviy tilidagi yodgorliklarni arab tiliga tarjima qilgan olimlar uni “majus” shaklida qoʻllagan. g‘arb nazariyasiga ko‘ra, zardushtning vatani midiya (hozirgi eron), shu yerda tarqalgan. sharq nazariyasiga ko‘ra esa, zardushtning vatani va din ilk tarqalgan hudud xorazmdir. zardusht zaratushtra, avesto tili boʻyicha zoroastr ma'nosini beradi. (mil. av. taxminan 618, xorazm — mil.av. 554, balx) — zardushtiylik asoschisi; movarounnahr, xuroson va e...

This file contains 14 pages in PDF format (1.4 MB). To download "zardushtiylik dini", click the Telegram button on the left.

Tags: zardushtiylik dini PDF 14 pages Free download Telegram