zardushtiylik dini

PPTX 23 pages 1.5 MB Free download

23 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.5 MB

File type PPTX

Pages 23

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 23

toshkent davlat stomatologiya instituti 2022-2023 o'quv yili kuzgi semestr natijalarining tahlili va o'quv jarayonini takomillashtirish bo'yicha takliflar zardushtiylik dini ma’ruzachi: f.samarov reja zardushtiylik dinining vujudga kelishi. zardushtiylik shakllangan tarixiy sharoit. zardushtiylik ta’limoti. ezgu fikr, ezgu so‘z, ezgu amal tamoyili. govmard va shoh yima. zardushtiylikning teologik tizimi va diniy marosimlari. zardushtiylikda tabiatning ulug‘lanishi. zardushtiylikning diniy iyerarxiyasi. “avesto” matnlari. avestoning tarkibiy tuzilishi. zardushtiylik dinining vujudga kelishi. miloddan avvalgi vii–vi asrlarda markaziy osiyoda qabilaviy ittifoqlar va boshqaruvi urug‘-aymoqchilik munosabatlariga asoslangan xorazm va baqtriya qadimgi davlat birlashmalari yuzaga kelgan. bu mamlakatlar mintaqada uzoq vaqt davom etgan ijtimoiy, iqtisodiy, siyosiy va madaniy jarayonlarning hosilasi bo‘lgan. ular ta’sirida jamiyatda tutgan o‘rni, imkoniyatlari va ahamiyatiga ko‘ra bir-biridan farq qiladigan guruhlar, tabaqalar va sinflar yuzaga kelgan. davlat esa mavjud ijtimoiy munosabatlarni himoya qiluvchi siyosiy tashkilot vazifasini bajargan. zardushtiylik dinining vujudga kelishi. zardushtiylikning yuzaga kelishi sabablari quyidagilardan iborat: – jamiyat ishlab chiqarish kuchlarining rivojlanishi, sinflar va davlatning yuzaga kelishi …

2 / 23

icha ma’lumot beradilar. sobiq ittifoq parchalanib ketganidan keyin markaziy osiyoda mustaqil davlatlarning yuzaga kelishi bilan bu masaladagi bahslar yanada kuchaydi. bizning fikrimizga ko‘ra, tarixiy diniy va boshqa manbalar zardushtiylikning xorazm vohasida yuzaga kelganligini ko‘rsatadi. «birinchi muqaddas olov – atarxurra eran-vej (ba’zi manbalarda ayrian vedja)da yoqildi deyiladi. mazkur hudud geografik va iqlimiy tavsifiga ko‘ra xorazmga to‘g‘ri keladi. g‘arb (yevropa va shimoliy amerika) mutaxassislarining aksariyat qismi zardushtiylikning eronda yuzaga kelganligi e’tirof etadilar. sharqda ham ushbu masalada munozaralar davom etayotgan bo‘lsa-da, ko‘pchilik mutaxassislarning fikriga ko‘ra, zardushtiylik xorazm yoki baqtriya da yuzaga kelgan. avestoda: zardushtiylikka taxminan 2700 yil oldin xorazmda yashagan tarixiy shaxs zardusht sepitoma asos solgan. zardusht ilohiyotshunos, faylasuf, shoir va tabiatshunos olim va mutafakkir zardushtiylik shakllangan tarixiy sharoit. «zardusht» so‘zi qadimgi fors tilida ushtra – tuya, zarat – sariq, ya’ni keksa tuyachi, tuyachilar avlodi degan ma’nolarni anglatadi. «zardushtiylik» atamasi mazkur dinga nisbatan o‘rta asrlardan boshlab qo‘llanilgan. qadimgi grek manbalarida mutafakkir zoroastr (grekcha …

3 / 23

o‘plamida bayon qilingan. avesto matnini to‘plash ishlari taxminan 2700 yil oldin boshlangan. to‘plamning matni dastlab midiya, baqtriya, so‘g‘diyona tillarida yozilganligi taxmin qilinmoqda. zardushtiylik ta’limoti. zardushtiylik ta’limoti. zardushtiylik ta’limotiga binoan, borliq yorug‘lik va zulmat, hayot va o‘lim, adolat va adolatsizliklar kabi qarama-qarshiliklardan tashkil topgan. bu qarama-qarshiliklar tabiat va jamiyatda turlicha ko‘rinishda namoyon bo‘ladi. tabiatda ular hayot va o‘lim, issiqlik va sovuqlik, yorug‘lik va zulmat kuchlarini ifoda etadi. ijtimoiy hayotda ular adolat va adolatsizlik, qonunga itoatkorlik va qonunlarga bo‘ysunmaslik singari ko‘rinishlarida namoyon bo‘ladi. zardushtiylik ta’limoti. donishmand xudo ahura mazda – ezgulik va yaxshilik timsoli. ahura mazda borliqni yaratuvchi va hamma narsani biladigan oliy xudodir. ahura mazdani avestoda yigirma sifatga ega iloh deb ta’riflanadi. bu ahura mazdaning go‘zal ismlaridir. ahura mazdaga dunyodagi barcha yomonliklarning timsoli – axriman (yovuz ruh) qarshi turadi. zardushtiylik ta’limoti. ahura mazda axriman (anxra maynyu)ni odamlarning ibrat olishlari uchun o‘z jismidan yaratgan. shu bois u ahura mazdaga qarshi turadi, dunyoda …

4 / 23

viy barkamolligi qadrlanadi, odamlarni imon-e’tiqodli bo‘lishga da’vat etiladi. faqat imonli odam ezgulikni yovuzlikdan farqlay oladi. inson o’limidan so’ng zardushtiylik ta’limoti. o‘lganlar bir necha past, baland «sukut minoralari» – daxmalarga solinadi, u yerda murdalarning go‘shtlarini qushlar yeb, suyaklarini tozalaydi. go‘shtdan tozalangan suyaklar maxsus sopol idishlarga solinib minora o‘rtasidagi quduqqa sochib yuboriladi. bunda poklik bilan nopoklikning bir-biriga yaqinlashmasligiga erishiladi. zardushtiylik ta’limoti. mil. av. xii-vi asrlarda markaziy osiyo, ozarbayjon, eron va kichik osiyo xalqlari zardushtiylikka e’tiqod qilganlar. sosoniylar davrida avesto ruhoniylar tomonidan og‘zaki rivoyatdan yig‘ilib, 1-marta kitob shakliga keltirilgan. ayrim qismlariga o‘zgartirishlar kiritilib, qayta ishlangan. zardushtiylikka etiqod qiluvchilar zardushtiylar hindistonning mumbay, g‘ujarot shtatlarida; 115 ming kishiga yaqin, pokiston, shri lanka, buyuk britaniya, kanada, aqsh, avstraliya va eronning (tehronda 19 ming kishidan ortiq) yashashadi. eronda zardushtiylik diniga e’tiqod qilish qonun tomonidan ruxsat etilgan. mumbayda koma instituti, homiy dxalla raisligida dunyo zardushtiylari madaniyati fondi ishlab turibdi. 1960 yilda zardushtiylarning i umumjahon kongressi tehronda, keyingi kongresslar …

5 / 23

a’limotida ma’naviy qadriyatlarni jamiyatda qaror toptirish muammosi alohida ahamiyatga ega. jarayonning muhim ishtirokchilari bo‘ladi. har bir kishi hayot yo‘lini mustaqil tanlaydi va axloqiy tanlovi uchun narigi dunyoda va oxiratda shaxsan javobgar bo‘ladi. din kishilarni halol qilmaydi. odamlar axloqiy tanlov erkinligiga ega. xudolar darajasida yaxshilik va yomonlik tarafdorlari o‘rtasidagi kurashning natijasiga odamlarning qaysi tarafni tanlashlari ham ta’sir etadi. zardushtiylikda insonlar xudolar o‘rtasidagi kurashning ojiz kuzatuvchisi emas, balki bu odam hayot yo‘lini erkin tanlasa-da, uning taqdiri azaldan belgilangan. birinchi bosqichda ruh, g‘oya va narsalar bo‘lmagan. ikkinchi bosqichda donishmand xudo (ahura mazda) osmon, yulduz, oy, quyosh, tabiat, odam ato (yima) va birinchi muqaddas buqa (geush urvan) kabilarni yaratgan. uchinchi bosqichda avestoda qayd etilgan personajlarning faoliyati boshlangan diniy ta’limotda dunyoning tuzilishi to‘g‘risidagi qarashlar katta ahamiyatga ega. insoniyat tarixi 12 ming yildan iborat va to‘rt bosqichga bo‘linadi. ularning har biri 3 ming yil davom etgan. zardushtiylikning diniy iyerarxiyasi. to‘rtinchi bosqichning har ming yilida dunyoga uchta …

Want to read more?

Download all 23 pages for free via Telegram.

Download full file

About "zardushtiylik dini"

toshkent davlat stomatologiya instituti 2022-2023 o'quv yili kuzgi semestr natijalarining tahlili va o'quv jarayonini takomillashtirish bo'yicha takliflar zardushtiylik dini ma’ruzachi: f.samarov reja zardushtiylik dinining vujudga kelishi. zardushtiylik shakllangan tarixiy sharoit. zardushtiylik ta’limoti. ezgu fikr, ezgu so‘z, ezgu amal tamoyili. govmard va shoh yima. zardushtiylikning teologik tizimi va diniy marosimlari. zardushtiylikda tabiatning ulug‘lanishi. zardushtiylikning diniy iyerarxiyasi. “avesto” matnlari. avestoning tarkibiy tuzilishi. zardushtiylik dinining vujudga kelishi. miloddan avvalgi vii–vi asrlarda markaziy osiyoda qabilaviy ittifoqlar va boshqaruvi urug‘-aymoqchilik munosabatlariga asoslangan xorazm va baqtriya qadimgi davlat birlashmalari yuzaga kelgan. bu mamlak...

This file contains 23 pages in PPTX format (1.5 MB). To download "zardushtiylik dini", click the Telegram button on the left.

Tags: zardushtiylik dini PPTX 23 pages Free download Telegram