chizma geometriya

PDF 24 стр. 998,8 КБ Бесплатная загрузка

24 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 998,8 КБ

Тип файла PDF

Страницы 24

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 24

3-amaliy mashg’ulot fazodagi o’rtacha murakkablikdagi grafik almashtirishlar. tasvirlash usullari to’g’risida umumiy ma’lumotlar. markaziy proyeksiyalash usuli. parallel proyeksiyalash usuli. to‘g‘ri burchakli proyeksiyalash. nuqtaning ikki o‘zaro perpendikulyar tekisliklardagi proyeksiyalari. umumiy vaziyatdagi to‘g‘ri chiziqning ortogonal proyeksiyalari. to‘g‘ri chiziqning izlari va kesmasining haqiqiy uzunligini aniqlash. ikki to‘g‘ri chiziqning o‘zaro vaziyatlari. to‘g‘ri burchakning proyeksiyalanish xususiyatlari. adabiyotlar. 1. murodov sh.k. va boshqalar. chizma geometriya.–t.: iqtisod- moliya, 2008. 2. n.d.bhatt. engineering drawing. plane end solid geometry. 51- edition. anand 388001 gujarat, india. 2012. 3. yodgorov j.y. chizma geometriya. – t.: 2006. 4. shah m.b., rana b.c. engineering drawing. india. 2009. 5. chekmarev a.a. nachertatelnaya geometriya i cherchenie. uchebnik dlya vuzov – m.: vlados, 2002. qo’shimcha materiallar: 1. jo’rayev t.x., naimov s.t., yodgorov o’.t. siniq chiziqlarni geometric modellashtirish. “xxi asrda fan va texnologiyalarning rivojlanishi”. buxoro, 14-15 may 2009 y. buxoova yesti, ii-tom,155-157 betlar. tayanch iboralar fazo kvadranti, fazo choragi, tekis chizma, bissektor tekisligi, oktantlar, markaziy proyeksiya, parallel proyeksiya, …

2 / 24

i proyeksiyalash yo‘li bilan tekislikda aks ettiriladi. masalan, fazoda biror s nuqta tanlab, shu nuqtani fazoning hamma nuqtalari bilan birlashtiriladi. unda markazi s nuqtada bo‘lgan to‘g‘ri chiziqlar dastasi hosil bo‘ladi. shu fazoda biror p tekislikni kiritamiz. unda s markazli chiziqlar dastasi bilan p tekislik kesishib, nuqtalar to‘plamini hosil qiladi. tekislikdagi bu nuqtalarni fazodagi nuqtalarning tasviri (proyeksiyasi) deb yuritiladi. bunda fazodagi nuqtalari bilan p tekislik nuqtalari orasida bir qiymatli moslik o‘rnatiladi. agar s markazli chiziqlar dastasi fazosiga biror sirt kiritilsa, u holda bu sirtda fazodagi nuqtalarning tasviri hosil bo‘ladi va fazo nuqtalari bilan sirt nuqtalari orasida bir qiymatli moslik o‘rnatiladi. chizma geometriyada fazodagi shakllar markaziy yoki parallel proyeksiyalash usullari bilan biror tekislikda tasvirlanadi. bu tekislikni proyeksiyalar tekisligi deb yuritiladi. shakllarning proyeksiyalar tekisligidagi tasvirini yasash esa ma’lum qonun va qoidalarga asoslanib bajariladi. 2.2. markaziy proyeksiyalash usuli. markaziy proyeksiyalash usuli geometrik shakllarni tekislikda proyeksiyalashning umumiy holidir. markaziy proyeksiyalashda proyeksiyalar markazi s va proyeksiyalar …

3 / 24

i bilan cheksiz uzoqlikda kesishib, cp xosmas nuqtani hosil qiladi. sa, sb, sc,… to‘g‘ri chiziqlar proyeksiyalovchi nurlar deb yuritiladi. fazodagi biror nuqtalar to‘plamini proyeksiyalash markazi s orqali p proyeksiyalar tekisligiga proyeksiyalanganda s markazli to‘g‘ri chiziqlar dastasi hosil bo‘ladi. bu dastani proyeksiyalar tekisligi p bilan kesishuvidan hosil bo‘lgan nuqtalar to‘plami fazodagi ma’lum bir nuqtalar to‘plamining tasviri bo‘ladi. masalan, abd uchburchakning markaziy proyeksiyasi apbpdp uchburchak bo‘ladi (2.2-rasm). proyeksiyalar tekisligining ostida joylashgan e nuqtaning ep proyeksiyasi se∩p=ep bilan aniqlanadi. proyeksiyalar tekisligida yotgan k nuqtaning kp markaziy proyeksiyasi nuqtaning o‘zi bilan ustma-ust (k kp) tushadi. markaziy proyeksiyalash konusli yoki qutbli proyeksiyalash, yoxud perspektiva deb ham yuritiladi. masalan, markaziy proyeksiyalash apparatida biror m egri chiziq berilgan bo‘lsin (2.3-rasm). m egri chiziqning nuqtalari to‘plamini proyeksiyalar tekiligiga s markaz orqali proyeksiyalansa, uning proyeksiyasi mp egri chiziq hosil bo‘ladi. u holda s markazdan o‘tuvchi proyeksiyalovchi nurlar to‘plami konus sirtini hosil qiladi. markaziy proyeksiyalashda proyeksiyalash markazi va buyumning proyeksiyasiga …

4 / 24

eksiyalash markazi s dan o‘tuvchi to‘g‘ri chiziqning markaziy proyeksiyasi nuqta bo‘ladi. masalan, de to‘g‘ri chiziq kesmasining markaziy proyeksiyasi dp≡ep nuqta bo‘ladi (2.4-rasm). 4-xossa. s markazdan o‘tmaydigan tekislikning markaziy proyeksiyasi tekislik bo‘ladi.masalan, abc uchburchak tekisligining nuqtalar to‘plamini s markaz bo‘yicha proyeksiyalar tekisligi p ga proyeksiyalanganda (2.5-rasm) sabc proyeksiyalovchi piramida xosil bo‘ladi. bu piramidaning proyeksiyalar tekisligi p bilan kesishuvidan apbpcp uchburchak hosil bo‘ladi. s markazdan o‘tuvchi tekislik va unga tegishli geometrik shakllarning markaziy proyeksiyalari bitta to‘g‘ri chiziqqa proyeksiyalanadi. masalan, sab tekisligi va unga tegishli f nuqtaning proyeksiyasi apfpbp kesmada bo‘ladi (2.5-rasm). 5-xossa. agar biror tekis shakl proyeksiyalar tekisligiga parallel bo‘lsa, uning proyeksiyasi o‘ziga o‘xshash shakl bo‘ladi. 6-xossa. s proyeksiyalash markazidan o‘tuvchi va proyeksiyalar tekisligi p ga parallel bo‘lgan nurlar ustidagi nuqtalarning markaziy proyeksiyasi p ning xosmas chizig‘i ustida bo‘ladi. markaziy proyeksiyalashda s markaz, proyeksiyalar tekisligi p va proyeksiyalanuvchi shaklning o‘zaro vaziyatlariga ko‘ra quyidagi xossalarni keltirish mumkin. 7-xossa. proyeksiyalanuvchi shaklning proyeksiyalar markazi bilan …

5 / 24

proyeksiyasini yasash uchun a nuqtadan s yo‘nalishga parallel qilib nur o‘tkaziladi. bu nurning proyeksiyalar tekisligi p bilan kesishgan nuqtasi ap bo‘ladi. ap nuqtani fazodagi a nuqtaning s yo‘nalish bo‘yicha p dagi parallel proyeksiyasi deb yuritiladi. proyeksiyalar tekisligining ostida joylashgan fazodagi ixtiyoriy biror b nuqtaning s yo‘nalish bo‘yicha parallel proyeksiyasi bp bo‘ladi. bunda b va a nuqtalarning proyeksiyalovchi nurlari o‘zaro parallel bo‘lib, faqat ularning yo‘nalishlari qarama-qarshidir. aap, bbp to‘g‘ri chiziqlar proyeksiyalovchi nurlar deb yuritiladi. proyeksiyalar tekisligi p ga tegishli c nuqtaning proyeksiyasi shu nuqtaning o‘zida bo‘ladi. fazodagi ixtiyoriy d to‘g‘ri chiziqni proyeksiyalar tekisligi p ga s yo‘nalish bo‘yicha proyeksiyalash uchun shu to‘g‘ri chiziq ustidagi istalgan ikki d va e nuqtalar proyeksiyalari yasalsa kifoyadir (2.6-rasm). bunda d to‘g‘ri chiziq nuqtalari orqali o‘tuvchi parallel nurlar to‘plami proyeksiyalovchi tekislikni hosil qiladi. parallel proyeksiyalashda s proyeksiyalash yo‘nalishning berilishi shartdir. chunki s proyeksiyalash yo‘nalishi berilmagan holda ixtiyoriy a nuqtaning p proyeksiyalar tekisligidagi proyeksiyasini cheksiz ko‘p hosil …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 24 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "chizma geometriya"

3-amaliy mashg’ulot fazodagi o’rtacha murakkablikdagi grafik almashtirishlar. tasvirlash usullari to’g’risida umumiy ma’lumotlar. markaziy proyeksiyalash usuli. parallel proyeksiyalash usuli. to‘g‘ri burchakli proyeksiyalash. nuqtaning ikki o‘zaro perpendikulyar tekisliklardagi proyeksiyalari. umumiy vaziyatdagi to‘g‘ri chiziqning ortogonal proyeksiyalari. to‘g‘ri chiziqning izlari va kesmasining haqiqiy uzunligini aniqlash. ikki to‘g‘ri chiziqning o‘zaro vaziyatlari. to‘g‘ri burchakning proyeksiyalanish xususiyatlari. adabiyotlar. 1. murodov sh.k. va boshqalar. chizma geometriya.–t.: iqtisod- moliya, 2008. 2. n.d.bhatt. engineering drawing. plane end solid geometry. 51- edition. anand 388001 gujarat, india. 2012. 3. yodgorov j.y. chizma geometriya. – t.: 2006. 4. shah m.b., rana b.c. engi...

Этот файл содержит 24 стр. в формате PDF (998,8 КБ). Чтобы скачать "chizma geometriya", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: chizma geometriya PDF 24 стр. Бесплатная загрузка Telegram