chizma geometriya fani taqdimoti

DOCX 9 pages 1.4 MB Free download

9 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.4 MB

File type DOCX

Pages 9

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 9

1. mavzu. kirish. chizma geometriya fani. proyeksiyalash usullari. reja: 1. chizma geometriya fani, uning vazifalari va bakalavrlar tayyorlashdagi o’rni. 2. chizmalarni bajarishda ishlatiladigan asbob va moslamalar. 3. proyeksiyalash usullari. tayanch so’z va iboralar: fazoviy, texnikaviy chizmachilik, proyеksiya, tasvirlash, tasvir, projeter, projection, aksini chizmoq, oldinga tashlamoq, geometriy descriptive, monj metodi, oddiy daraja, sohaviy daraja, ijodiy daraja, chizma qоg’оzi, millimеtrli qоg’оz, kalka, tush, o’chirg’ich (lastik), chizg’ich, uchburchakliklar, chizma taхtasi, chizma stоli, rеysshina, lеkalо, transpоrtir, trafarеt, qadоq, gоtоvalnya, proyеksiyalar tеkisligi, proyеksiyalash markazi, markaziy proyeksiya, parallel proyeksiya, ortogonal proyeksiya. 1. kirish. chizma geometriya fani, uning vazifalari va bakalavrlar tayyorlashdagi o’rni. chizma geometriya fazoviy geometriyaning mahsus bo’limi bo’lib, umumiy injenerlik fanlari qatoriga kiradi. chizmalarni chizish, o’qish, chizmachilik asboblaridan foydalanish va qo’lda tasvirlar yasashni o’rgatadigan fan texnikaviy chizmachilik deyiladi. chizma geometriya proyeksiya qurishni o’rgatuvchi fandir. chizma geometriya insoniyatning amaliy faoliyayidagi e’htiyog’lari natijasida vujudga keladi. qadimgi greklarning tasviriy san’at sohasidagi madaniyati ancha yuksak bo’lishiga qaramay, ularda nazariya …

2 / 9

omi va o’ymakori albrext dyurer (1471-1528), italyan olimi gvido ubaldi(1545-1607) va fransuz me’mori va matematigi dezarg (1593-1662) asarlari ayniqsa diqqatga sazovordir. “chizma gеomеtriya” fani boshqa fanlar kabi o’z tarixiga ega. bu fanning kurtaklari insonning amaliy faoliyati natijasida, ya’ni uy-joy, ibodatxonalar, mudofaa istеhkomlari va suv inshootlari qurilishi, hamda har xil dastgohlar, kеmalar va xo’jalik buyumlari ishlab chiqarish davridan boshlab rivojlanib kеlgan. 1795 yilda chizma gеomеtriyaga oid barcha bilimlar mashhur fransuz olimi va muhandis gaspar monj tomonidan yakka tizimga solinib, uning "chizma gеomеtriya" asari yaratiladi. shuning uchun chizma geometriya kursida otrogonal proyeksiyalar metodi monj metodi deb ataladi. bu asar chizma gеomеtriya faniga asos solib, uni ovro’pa va boshqa davlatlarga juda tеz tarqalishiga sabab bo’ldi. chizma geometriya rossiyada 1810 yildan boshlab, endigina tashkil etilgan peterburg yo’llar injenerlari korpusi institutida o’qitildi. dastlabki vaqtda bu institutda chizma geometriyadan monjning shogirdlari fabr va pote dars berdilar. darslar fransuz tilida olib borildi. 1814 yilda shu institutni bitirgan …

3 / 9

avvaliga rus tilida, kеyinchalik, 1940 yillardan boshlab ona tilimizda o’qitilgan. bunda 1951 yilda yusufjon qirg’izboyеv, 1961 yilda rahimjon xorunov, 1972 yilda erkin sobitov, 1984 yilda ikromjon raxmonov va 1991 yilda shmidt murodov va boshqalar muallifliklarida yaratilgan darsliklar juda katta ahamiyatga ega bo’lib kеlmoqda. gaspar monj kurdyumov vlasov aleksey valeriy ivanovich konstantinovich kargin dmitriy glagolev nil chetveruxin nikolay ivanovich aleksondrovich fyodorovich v.o. gordon kirgizbayev murodov shmit yunus karimovich chizma geometriya fanini yaratgan fransuz olimi va muhandisi gospar monjning ta’biri bilan aytganda, chizma dunyodagi barcha millatlar uchun tushunarli til, ya’ni texnika tilidir. chizma geometriya mashhur olimi v.i.kurdyumovning ta’rificha «texnika tilining gramatikasi»dir. narsaning qog’ozdagi har qanday tasviri ham shu narsaning geometrik rasmi to’g’risida aniq tasavvur beravermaydi. narsaning geometrik rasmi to’g’risida aniq tasavvur olish uchun uning tasviri (chizmasi) tekislikdagi (o’zgargan) rasmidan fazodagi haqiqiy rasmiga o’tish imkonini beruvchi ma’lum geometrik qoidalar asosida yasalgan bo’lishi lozim. shartli belgilanishlarni o’qish1 belgilanishi nomlanishi ∈ (∉) tegishli (tegishli emas) …

4 / 9

o’gri chiziq abc tekisligiga tegishli a nuqta mn to’gri chizigiga tegishli l to’g’ri chiziq sirtga urinma ∈ (∉) a∈ (a∉) – a nuqta rasmga tegishli (tegishli emas) yoki rasm a nuqta orqali o’tadi (o’tmaydi). ≡ (≢) a≡b – a va b nuqtalar ustma-ust tushadi (f1≢ f 2–f 1 va f 2 rasmlar ustma-ust tushmaydi) ∩ a∩b – a va b to’g’ri chiziqlar o’zaro kesishadi ·⁄ a·⁄ b– a va b to’g’ri chiziqlaro’zaro ayqash ∥ (∦) a∦b – a va b to’g’ri chiziqlar parallel emas ⊥ a⊥b – a va b to’g’ri chiziqlar o’zaro perpendikulyardir ∠ ∠bac – ab va ac to’g’ri chiziqlari orasidagi burchak a^b a^b – a va b to’g’ri chiziqlar orasidagi burchak a^p a^p – a to’g’ri chiziqvap tekislik orasidagi burchak p^q p^q– p va qtekisliklari orasidagi ikki yoqli burchak ∟ ∟ li uchburchak fanning maqsadi talabani fan bloklari bo’yicha miqdori aniq chegaralangan modullar asosida hosil etilgan qoidalar …

5 / 9

ning ilmiy atama, tushuncha va ramziy belgilarini u bilan bevosita aloqadagi fan va ishlab chiqarish sohalarining xuddi shunday ma’nodagi ilmiy atama, tushuncha va ramziy belgilari bilan farq qilmaydigan variantlarda qo’llash, fan masalalarini yechishga kirish- ishdan oldin talabalar masala yechimini topishning eng maqbul algoritmlarini tuzib olishga odatlantirilishi kerak. talabalar chizma geometriya va muhandislik grafikasiga doir masalalami kompyuterda hal etish yo’llari bilan tanishtirib borishlari kerak; - chizma geometriya bo’yicha masalalar tuzishda ular bo’yicha taqdim etiladigan javoblar soni yoki yechimlaming 3 xil darajada bo’lishi lozimligini hisobga olish: a) oddiy daraja - fanga oid bilim, ko’nikma va malakalaming talaba tomonidan egallanilayotgan sohadagi ishlab chiqaruvchilar (kichik mutaxassislar) darajasida boiishligi; b) sohaviy daraja - fanga oid bilim, ko’nikma va malakalaming talaba tomonidan egallanilayotgan sohadagi ishlab chiqarishni va uning ta’mirini tashkil etuvchilar (injenerlar, texnologlar va texniklar) darajasida bo’lishligi; c) ijodiy daraja - fanga oid bilim, ko’nikma va malakalaning talaba tomonidan egallanilayotgan sohadagi bunyodkorlar (olimlar, pedagoglar, san’at ustalari, …

Want to read more?

Download all 9 pages for free via Telegram.

Download full file

About "chizma geometriya fani taqdimoti"

1. mavzu. kirish. chizma geometriya fani. proyeksiyalash usullari. reja: 1. chizma geometriya fani, uning vazifalari va bakalavrlar tayyorlashdagi o’rni. 2. chizmalarni bajarishda ishlatiladigan asbob va moslamalar. 3. proyeksiyalash usullari. tayanch so’z va iboralar: fazoviy, texnikaviy chizmachilik, proyеksiya, tasvirlash, tasvir, projeter, projection, aksini chizmoq, oldinga tashlamoq, geometriy descriptive, monj metodi, oddiy daraja, sohaviy daraja, ijodiy daraja, chizma qоg’оzi, millimеtrli qоg’оz, kalka, tush, o’chirg’ich (lastik), chizg’ich, uchburchakliklar, chizma taхtasi, chizma stоli, rеysshina, lеkalо, transpоrtir, trafarеt, qadоq, gоtоvalnya, proyеksiyalar tеkisligi, proyеksiyalash markazi, markaziy proyeksiya, parallel proyeksiya, ortogonal proyeksiya. 1. kirish. chizma geom...

This file contains 9 pages in DOCX format (1.4 MB). To download "chizma geometriya fani taqdimoti", click the Telegram button on the left.

Tags: chizma geometriya fani taqdimoti DOCX 9 pages Free download Telegram