xitoy va yaponiya davriy mazmuniyati

DOC 19 pages 90.0 KB Free download

19 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 90.0 KB

File type DOC

Pages 19

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 19

yangi zamon davrida xitoy va yaponiya sin sulolasining hukmronligi. davlat tuzumi. yerga egalik shakllari. mahfiy jamiyatlar va diniy sektalar. «oq nilufar jamiyati». lin szesyuyning faoliyati. birinchi afyun urushi. nankin sulhi shartnomasi. taypinlar qo’zg’oloni. taypin-tyango davlati. xun syusyuanning faoliyati. taypinlar davlatining ichki va tashqi siyosati. taypinlar qo’zg’olonning bosqichlari. ikkinchi afyun urushi. tyanszin sulhi shartnomasi. aygun shartnomasi. pekin konvensiyasi. taypinlar qo’zg’olonining bostirilishi va uning oqibatlari. xitoyning ijtimoiy-iqtisodiy va siyosiy ahvoli xvii asrning 20–30 yillarida xitoy shimolida dehqonlar urushi boshlandi. bu urush 15 yildan ko’proq vaqt davom etdi. 1644 yilda imperiya poytaxti pekin qo’zg’olonchilar tomonidan olinib, hukmronlik qilayotgan min sulolasi taxtdan ag’darildi. natijada xitoyning shimoliy va markaziy viloyatlarida feodallar yer mulklaridan va imtiyozlaridan mahrum qilinib, qirg’in qilingan. shunda xitoy feodallari manjur knyazlariga yordam so’rab murojaat qilganlar. lyaodun yarim orolining shimoliy qismida yashagan manjur qabilalari min imperiyasining vassali bo’lgan. 1644 yilda xitoy armiyasining qo’mondoni u sanguy manjurlardan yordam so’rab ularga vassal tushganligini ma’lum qiladi. …

2 / 19

riga tegishli yerlardan farqli holda bu yerlarni sotish yoki ijaraga berish mumkin bo’lgan. qishloqni ekspulatasiya qilishning asosiy ko’rinishi ijara-chorakorlik bo’lib, ijara haqi hosilning 30%-70% miqdorida olingan. yerlarning bir qismi imperatorga, uning yaqin qarindoshlariga, manjur aslzodalari va zobitlariga tegishli bo’lgan. davlat yer egaligining yana bir turi chegaradagi harbiy punktlarga tegishli bo’lib, ulardan keladigan daromad harbiy garnizonlar ta’minotiga sarflangan. xitoy o’zining siyosiy tuzumiga ko’ra despotlik bo’lib, yakka hukmdor - bog’dixon cheklanmagan hokimiyatga ega bo’lgan. imperatorning qonun chiqaruvchi hokimiyati imperator kotibiyati va harbiy kengashdan iborat bo’lgan. mamlakat ma’muriy jihatdan 18 ta provinsiyalarga bo’lingan va ularni gubernatorlar boshqargan. har bir provinsiyada 10 tadan viloyatlar bo’lib, viloyatlarda esa 1,5 mingga yaqin uyezdlar bo’lgan. xviii asrning oxirlarida xitoyning mazkur 18 ta provinsiyalarida 300 mln. ga yaqin aholi yashagan. sin hukumati 1755-1757 yillarda xitoyning shimoli-g’arbidagi jo’ng’or va 1757-1759 yillarda esa qoshg’ar xonliklarini bosib oldi. 1768-1769 yillarda katta harbiy yo’qotishlar evaziga birmada, 1788-1789 yillarda vetnamda xitoyning hukmronligi o’rnatildi. …

3 / 19

jamiyatlar o’tagan. barchaning tengligi, o’zaro yordam berish zaruriyati kabi talablar diniy sektalar va maxfiy jamiyatlar g’oyasining asosini tashkil qilgan. bunday sektalar va jamiyatlar qo’zg’olon ko’tarish yo’li bilan xitoyda ijtimoiy-siyosiy munosabatlarning yangi tamoyillarini joriy qilishga harakat kilganlar. ularning orasida eng keng tarqalgan shiorlardan biri bu manjurlarning noqonuniy hokimiyatini ag’darish edi. muxoliflikdagi bu tashkilotlar faoliyatida «harbiy san’at» ya’ni, o’z maslakdoshlarini sharqona yakka kurash va qo’l janggiga o’rgatish muhim ahamiyat kasb etgan. diniy sektalar va mahfiy tashkilotlarga turli xil ijtimoiy guruhlarning vakilllari a’zo bo’lgan, ularning aksariyatini qashshoq dehqonlar tashkil etgan. shaolin buddaviylik monastri monaxlarining faol ishtiroki natijasida juda ommabop bo’lgan «triada» jamiyati tuzildi. monaxlari manjurlar hokimiyatini tan olmaganligi uchun qo’shin tomonidan ular tor-mor etilib, mazkur monastir yoqib yuborilgan. xviii asr oxirlarida «oq nilufar jamiyati» ning faoliyati kuchaydi. uning rahbarligida 1796 yilda xitoyda katta xalq qo’zg’oloni uyushtirildi. qo’zg’olon asosan markaziy xitoy provinsiyalarini qamragan va u 1804 yilgacha davom etgan. qo’zg’olonchilar manjurlar hukmronligini ag’darib, amaldorlarning …

4 / 19

qaramasdan, mahfiy jamiyatlar va diniy sektalarning faoliyati davom etdi. ular xix asr davomida ham asosan xalqning hokimiyatga qarshi kurashining ilhomchisi bo’lib qolavergan. 1841-1849 yillar davomida xitoylik, tibetlik, tunganlar va boshqa xalq vakillari tomonidan manjurlarni hokimiyatiga, amaldorlarning shafqatsizligiga, soliq va majburiyatlarga qarshi 110 dan ortiq xalq qo’zg’olonlari bo’lib o’tgan. bu qo’zg’olonlarning aksariyati «triada» (sanxuexuey), «yer va osmon» (tyandixuey), «uch nuqta» (sandyanxuey) kabi mahfiy jamiyatlarning boshchiligida uyushtirilgan. xviii asr oxiri - xix asr boshlarida xitoyga angliya, fransiya va aqsh kabi xorijiy davlatlarning savdo-iqtisodiy ekspansiyasini kuchayishi natijasida mahfiy jamiyatlar va diniy sektalar yanada faollashgan. birinchi afyun urushi xviii asr oxiri - xix asr boshlarida sin imperiyasining ichki inqirozi mamlakatda angliya ta’sirining ortishi bilan yanada chuqurlashdi. angliyaning «ost_indiya kompaniyasi» xitoy janubidagi savdoga o’z monopoliyasini o’rnatib, xitoy hukumatini savdoga doir mavjud cheklovlarni bekor qildirishga harakat qildi. angliya xitoy bozorlarini ochib qo’yilishiga erishish uchun kurashni davom ettirdi. xitoy hukumati bilan kelishilmagan holda anglo-xitoy savdosini kuzatish maqsadida …

5 / 19

9 yillarda yiliga 35445 quti afyun kiritilgan. 1795-1838 yillar mobaynida angliyaning xitoydagi afyun savdosi 70 barobarga oshgan. mazkur vaqt davomida xitoyga 450 ming quti yoki 27 mln. kg afyun keltirilgan. afyun savdosi bilan amerikalik savdogarlar ham shug’ullanishgan. amerikaliklar xitoyga afyunni turkiyadan keltirib sotganlar. xitoy hukumati 1800 yilda rasmiy ravishda afyun savdosini ta’qiqlagan. lekin shunga qaramasdan ingliz va amerikalik savdogarlar mahalliy amaldorlar orqali kontrabanda yo’li bilan afyun savdosini davom ettirganlar. xitoy xalqining ilg’or vakillari afyun savdosiga va uning iste’mol qilinishiga qarshi kurashganlar. shunday kishilardan biri lin szesyuy bo’lgan. u 1838 yil dekabrda xitoy hukumatining guandun provinsiyasi (afyun savdosining eng yirik markazlaridan biri) dagi vakili lavozimiga tayinlandi. provinsiyaning markazi bo’lgan guanchjouda lin szesyuy afyun savdosiga qarshi qat’iy choralar ko’rdi. natijada ingliz va amerikalik savdogarlardan 20 ming qutidan ziyod afyun konfiskasiya qilindi. angliya hukumati ushbu holatdan xitoyga qarshi urushda bahona sifatida foydalandi. 1834 yil dengizda dastlabki harbiy to’qnashuvlar bo’lib o’tdi. 1840 yil angliya …

Want to read more?

Download all 19 pages for free via Telegram.

Download full file

About "xitoy va yaponiya davriy mazmuniyati"

yangi zamon davrida xitoy va yaponiya sin sulolasining hukmronligi. davlat tuzumi. yerga egalik shakllari. mahfiy jamiyatlar va diniy sektalar. «oq nilufar jamiyati». lin szesyuyning faoliyati. birinchi afyun urushi. nankin sulhi shartnomasi. taypinlar qo’zg’oloni. taypin-tyango davlati. xun syusyuanning faoliyati. taypinlar davlatining ichki va tashqi siyosati. taypinlar qo’zg’olonning bosqichlari. ikkinchi afyun urushi. tyanszin sulhi shartnomasi. aygun shartnomasi. pekin konvensiyasi. taypinlar qo’zg’olonining bostirilishi va uning oqibatlari. xitoyning ijtimoiy-iqtisodiy va siyosiy ahvoli xvii asrning 20–30 yillarida xitoy shimolida dehqonlar urushi boshlandi. bu urush 15 yildan ko’proq vaqt davom etdi. 1644 yilda imperiya poytaxti pekin qo’zg’olonchilar tomonidan olinib, hukmronlik qi...

This file contains 19 pages in DOC format (90.0 KB). To download "xitoy va yaponiya davriy mazmuniyati", click the Telegram button on the left.

Tags: xitoy va yaponiya davriy mazmun… DOC 19 pages Free download Telegram