yaponiya, xitoy, hindiston: islohotlarning osiyocha yo’li

DOCX 3 стр. 22,1 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (3 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1 / 3
mavzu: yaponiya, xitoy, hindiston: islohotlarning osiyocha yo’li. xix asr oxiri – xx asr boshlari “osiyo uygʻonishi” davri boʻlib, unda sharqning anʼanaviy jamiyatlarida sanoatlashtirish kurtaklari koʻrina boshladi. bu bir tomondan sharqona anʼanalar saqlanib qolgan, boshqa tomondan sharq mamlakatlarida iqtisodiyotni modernizatsiyalash boshlangan ziddiyatli davr edi. bu davrdagi “gʻarblashish”, yaʼni yevropa-amerikacha davlat boshqaruviga, qonunchilik, taʼlim tizimi, kiyinish va yurish-turish madaniyati modeliga taqlid qilish, ularni koʻchirish – bularning barchasi sharq mamlakatlarini mustamlakalashtirishning oqibatlari edi. yaponiya. yaponiya ikki asr davomida gʻarb mamlakatlari uchun “yopiq” boʻlib qolayotgan edi. gʻarb mamlakatlarining savdo aloqalarini yoʻlga qoʻyish uchun qilgan barcha urinishlari syogunlik tomonidan qatʼiy rad etildi. 1868-yili harbiy-feodal hukumat – tokugava syogunligi agʻdarildi. syogun qoʻshinlari jangsiz taslim boʻldi va oʻzining otameros mulkiga joʻnab ketdi. biroq tokugava tarafdorlariga qarshi harbiy harakatlar davom ettirilib, 1869-yili syogunlik butunlay tugatildi. bu yillardagi voqealar yaponiya tarixida meydzi inqilobi nomini oldi. bu nom shuning bilan bogʻliqki, imperator mutsuxito hukmronligi rasman meydzi deb atalib, u maʼrifatli …
2 / 3
hatdan kuchayishi bilan yaponiyaning mustamlakachilik intilishlari ham avj olib bordi. 1904–1905-yillardagi rus-yapon urushidan keyin yaponiya janubiy manchjuriya va koreya ustidan oʻz hukmronligini oʻrnatib, koreyaning tashqi siyosatini ham belgilay boshladi. 1910-yildan koreya rasman yaponiyaning mustamlakasi boʻlib qoldi. modernizatsiya jarayonida gʻarb madaniyatiga taqlid qilish, undan ilgʻor fan va texnika yutuqlarini qabul qilish mamlakatning umumiy madaniy darajasini oshirishga xizmat qildi. hukumatning madaniyatni yanada yevropalashtirish talabi aholining bir qismi, ayniqsa, ziyolilar oʻrtasida norozilikni keltirib chiqardi. sanʼat namoyandalari orasida yapon milliy madaniyatini, oʻziga xos sanʼatini tiklash gʻoyasi kuchaydi. xitoy. ikkinchi afyun urushi (1856–1860)dagi magʻlubiyatdan keyin xitoyning hukmron doiralari mamlakatni gʻarb davlatlarining daromad manbaiga aylanib qolish xavfidan xalos qilishga yana bir bor urinib koʻrdilar. natijada “oʻz-oʻzini kuchaytirish” (“szi syan”) nomini olgan taraqqiyotning yangicha yoʻli ishlab chiqildi. bu yoʻl jiddiy oʻzgarishlarsiz 1895-yilgacha amalga oshirildi. shunga qaramasdan, aholi soni jihatidan dunyoning eng katta mamlakati chet davlatlarning yarim mustamlakasi boʻlib qolayotgan edi. xx asr boshlarida mamlakatning 400 mln aholisidan …
3 / 3
amiyatning faqat oʻqimishli qismigagina tushunarli boʻlgan venyan – eski adabiy tilni asta-sekin siqib chiqarayotgan, aholining keng qatlamlariga tushunarli boʻlgan bayxua adabiy tilining tobora keng tarqalishi yuz berdi. xix asrning ikkinchi yarmida xitoy tilida oʻnlab gazeta va jurnallar paydo boʻldi. xullas, xix asrning boshlarida hali buyuk davlat sanalgan xitoy asr oʻrtalariga kelib gʻarb davlatlari, soʻng esa aqsh, rossiya va yaponiyaning ham mustamlakachilik manfaatlari kesishgan eng muhim hududga aylandi. xitoyning iqtisodiy va harbiy jihatdan qoloqligi, uning oʻz-oʻzicha saqlanib qolayotgan buyuk davlat maqomiga qaramasdan, uni gʻarb davlatlarining yarim mustamlakasiga aylantirdi. hindiston. xix asrning oxirlariga kelib hindistonda buyuk britaniyaning mustamlakachilik zulmi yanada kuchaydi. mustamlakachilar hind iqtisodiyotini angliyaning industrial jamiyati ehtiyojlari uchun moslashtirishga harakat qildilar. inglizlarning bevosita ishtirokida hind qishloq jamoasi barham topdi va hindistonda kapitalistik munosabatlar yangi asosda rivojlana boshladi. xix asrning ikkinchi yarmidan hindistonga ingliz kapitali kirib kela boshladi. birinchi yirik sarmoya kiritilgan soha temiryoʻl qurilishi boʻldi. temiryoʻl qurilishiga sarmoya sarflagan kompaniyalar juda …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 3 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "yaponiya, xitoy, hindiston: islohotlarning osiyocha yo’li"

mavzu: yaponiya, xitoy, hindiston: islohotlarning osiyocha yo’li. xix asr oxiri – xx asr boshlari “osiyo uygʻonishi” davri boʻlib, unda sharqning anʼanaviy jamiyatlarida sanoatlashtirish kurtaklari koʻrina boshladi. bu bir tomondan sharqona anʼanalar saqlanib qolgan, boshqa tomondan sharq mamlakatlarida iqtisodiyotni modernizatsiyalash boshlangan ziddiyatli davr edi. bu davrdagi “gʻarblashish”, yaʼni yevropa-amerikacha davlat boshqaruviga, qonunchilik, taʼlim tizimi, kiyinish va yurish-turish madaniyati modeliga taqlid qilish, ularni koʻchirish – bularning barchasi sharq mamlakatlarini mustamlakalashtirishning oqibatlari edi. yaponiya. yaponiya ikki asr davomida gʻarb mamlakatlari uchun “yopiq” boʻlib qolayotgan edi. gʻarb mamlakatlarining savdo aloqalarini yoʻlga qoʻyish uchun qilgan barc...

Этот файл содержит 3 стр. в формате DOCX (22,1 КБ). Чтобы скачать "yaponiya, xitoy, hindiston: islohotlarning osiyocha yo’li", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: yaponiya, xitoy, hindiston: isl… DOCX 3 стр. Бесплатная загрузка Telegram