davriy sistema va davriy xossalar

PPTX 1.7 MB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1757324866.pptx davriy sistema va davriy xossalar davriy sistema va davriy xossalar xviii asr oxiri xviii asr oxirida 25 ta element ma'lum bo'lib, xix asrning birinchi choragida yana 19 element kashf kilindi. elementlar kashf kilinishi bilan ularning atom og'irliklari, fizikaviy va kimyoviy xossalari urganib borildi. bu tekshirishlar natijasida ba'zi elementlarning avvaldan ma'lum bo'lgan tabiiy gruppalari (masalan, ishkoriy metallar, ishkoriy yer metallar, galogenlar) ga o'xshash elementlar gruppalari aniqlana bordi. elementlar va ularning birikmalari xaqidagi ma'lumotlar kimyogarlar oldiga barcha elementlarni gruppalarga ajratish vazifasini kuydi. 1789 yilda a.lavuazye kimyoviy elementlarning birinchi klassifikasiyasini yaratdi. u barcha oddiy moddalarni 4 gruppaga (metallmaslar, metallar, kislota radikallari va "yerlar", ya'ni "oksidlar") ajratdi. metallar va metallmaslar 1812 yilda berselius barcha elementlarni metallar va metallmaslarga ajratdi. bu klassifikasiya dagal va noaniq edi, lekin shunga karamasdan xaligacha uz kuchini yukotmay kelmokda. triadalar 1829 yilda debereyner uchta-uchta elementdan iborat o'xshash elementlarning gruppalarini tuzdi va ularni "triadalar" deb atadi. xar qaysi triadada urtadagi …

ortib borish tartibida bir qatorga joylashtirganda, xar qaysi sakkizinchi element uz xossalari bilan birinchi elementga o'xshash bo'lishini kurdi. bu tartib muzika notasidagi gammalar kabi takrorlandi. nemis olimi lotar meyer 1864 yildagi sistemasi nemis olimi lotar meyer 1864 yilda uz sistemasini ishlab chikdi. u 27 ta elementni valentliklariga qarab olti gruppaga bo'ldi. u uz asarini "atom og'irliklarning son bilan ifodalanadigan kiymatlarida biror qonuniyat borligiga shubxa bo'lishi mumkin emas" degan ibora bilan tugatdi. meyer o'zining ikkinchi makolasida (uning makolasi mendeleyev makolasidan keyin nashr kilingan edi) elementlarning solishtirma xajmlari davriy ravishda uzgarishini (ya'ni bir necha elementdan keyin kaytarilishini) kashf etdi. bu kashfiyot katta axamiyatga ega bo'ldi,lekin davriy qonunni ta'riflash uchun yetarli emas edi. d.i.mendeleyevdan oldin olib borilgan ishlarni mazmuni d.i.mendeleyevdan oldin olib borilgan ishlarning xech birida kimyoviy elementlar orasida o'zaro uzviy bog'lanish borligi topilmadi. xech kim elementlar orasidagi o'xshashlik va ayirmalar asosida kimyoning muxim qonunlaridan biri turganligini d.i.mendeleyevgacha kashf etolmadi. chukur ilmiy bashorat …

ining kimyoviy xossalari ma'lum qonuniyat bilan uzgarib boradi. litiy tipik metall; undan keyin keladigan berilliyda metallik xossalar ancha kuchsiz ifodalangan. berilliydan keyingi element - bor metallmaslik xossalarini namoyon qiladi. ugleroddan ftorga utganda metallmaslik xossalari kuchayadi, ftor eng tipik metallmas sifatida topilgan elementdir, ftordan keyingi element - natriy (usha zamonda neon xali ma'lum emas edi) – uz xossalari bilan litiyga o'xshaydi. uning oksidi na2o uz shakli bilan litiy oksid li2o ga o'xshashdir. davriy sistema va uning tuzilishi davriy sistemaning birinchi variantini 1869 yilda d.i.mendeleyev tuzdi. d.i.mendeleyev tuzgan bu sistemada 63 ta element bo'lib, o'xshash elementlar gorizontal qatorlarga joylashgan edi. davriy sistemaning ikkinchi varianti 1871 yilda e'lon kilindi. bu variantda o'zaro o'xshash elementlar vertikal qatorlarga joylashgan. d.i.mendeleyev bitta vertikal qatorga joylashgan o'xshash elementlarni gruppa deb, xar qaysi ishkoriy metalldan galogengacha bo'lgan elementlar qatorini davr deb atadi. d.i.mendeleyev dastlab taklif kilgan davriy sistemaga keyinchalik birmuncha uzgarishlar kiritilib, davriy sistemaning xozirgi variantlari tuzildi. u …

dan davriy qonunning kash etilishida elementlar atom massalari bilan xossalari orasida o’zaro uzviy bog’liqlik borligi atroflicha o’rganib chiqildi.bir qator elementlarning oksidlari,asoslari,kislotalardagi valentliklari o’zgarishi asosida jadvallar tuzdi. d.i.mendeleyev olib borgan amaliy va nazariy tadqiqotlari asosida elementlarining atom massasi ortib borishida bilan ularning xossalari ham davriy ravishda o’zgaraib borishini aniqladi. nordon tuzlar nordon tuzlar-kislota molekulasidagi vodorod atomlari metall bilan qisman almashinganda hosil bo’lib,metall atomi,vodorod va kislota qoldig’idan iborat bo’ladi. masalan:ca(hco3)2,nahco3,cu(hso4)2, khs,ba(hso3)2,nahso4,lihso4 va hokazo. agar tuz hosil qilish uchun olingan kislota tarkibida faqat bitta vodorod atomi bo’lsa, undan nordon tuz hosil bo’lmaydi. asosli tuzlar tarkibida metall atomi, gidroksil guruhi va kislota qoldig’i bo’ladi. asosli tuzlar bir negizli kislotali asoslardan hosil bo’lmaydi. m: ai(oh)2cl, (cuoh)2so4, (aioh)3(po4)2, mgohcl, ca(oh)no3 va hokazolar. asosli oksidlar olinishi: 1.o‘rta tuzlarga ishqor ta‘sir ettirganda yangi asosli tuz va o‘rta tuz hosil bo‘ladi: fecl3 + 2naoh=fe(oh)2cl+2nacl alcl3 + 2koh=al(oh)2cl+2koh 2. gidrokso-tuzlar normal tuzlarning gidrolizi natijasida hosil bo‘ladi: cucl2 + h2o=cu(oh)cl+hcl al2(so4)3+h2o=al(oh)2so4+h2so4 …

davriy sistema va davriy xossalar - Page 5

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "davriy sistema va davriy xossalar"

1757324866.pptx davriy sistema va davriy xossalar davriy sistema va davriy xossalar xviii asr oxiri xviii asr oxirida 25 ta element ma'lum bo'lib, xix asrning birinchi choragida yana 19 element kashf kilindi. elementlar kashf kilinishi bilan ularning atom og'irliklari, fizikaviy va kimyoviy xossalari urganib borildi. bu tekshirishlar natijasida ba'zi elementlarning avvaldan ma'lum bo'lgan tabiiy gruppalari (masalan, ishkoriy metallar, ishkoriy yer metallar, galogenlar) ga o'xshash elementlar gruppalari aniqlana bordi. elementlar va ularning birikmalari xaqidagi ma'lumotlar kimyogarlar oldiga barcha elementlarni gruppalarga ajratish vazifasini kuydi. 1789 yilda a.lavuazye kimyoviy elementlarning birinchi klassifikasiyasini yaratdi. u barcha oddiy moddalarni 4 gruppaga (metallmaslar, metalla...

PPTX format, 1.7 MB. To download "davriy sistema va davriy xossalar", click the Telegram button on the left.

Tags: davriy sistema va davriy xossal… PPTX Free download Telegram