ona tili darslarining maqsadi

PPTX 19 pages 787.6 KB Free download

19 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 787.6 KB

File type PPTX

Pages 19

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 19

toshkent kimyo xalqaro universiteti toshkent kimyo xalqaro universiteti prip 562-guruh boshlang`ich sinflarda ot so`z turkumi haqida tushuncha dunyodagi qadimiy va boy tillardan biri bo‘lgan o‘zbek tili xalqimiz uchun milliy o‘zligimiz va mustaqil davlatchilik timsoli, bebaho ma'naviy boylik, buyuk qadriyatdir. ona tilimizning davlat va jamiyat hayotidagi ta’siri va mavqyeini yanada oshirish, «davlat tili haqida»gi qonunni bugungi kun talablaridan kelib chiqib takomillashtirish zarur kirish 1 ona tili darslarining maqsadi o‘quvchilarning savodxonligini oshirish, nutqiy malakasini o‘stirish, ijodiy fikrlashga yo‘naltirish bilan bir qatorda ona tilimizni sofligini saqlashdir. 2 ona tili darslarida so‘z turkumlari mavzularini, xususan ot so‘z turkumini o‘qitishda grammatik topshiriqlar, ko‘rsatmali vositalar, tarqatma materiallardan foydalanish orqali o‘quvchilarda ko‘nikma va malakalar hosil qilish, didaktik vositalarning ta’lim jarayonidagi o‘rni, unga xos xususiyatlarni tahlil qilish samarali natijalar beradi.o‘quvchilar morfologiyaga oid dastlabki ma’lumotlar bilan boshlang‘ich sinflarda tanishadilar .tanishadilar. so‘zlarni otlar, sifatlar, sonlar, fe’llar, olmoshlar, yordamchi so‘zlar kabi guruhlarga ajratish boshlang‘ich sinfdan ularga ma’lum 3 maktabda morfologiyani o‘qitishning …

2 / 19

ilishga o‘rgatish; so‘z zaxirasini oshirish, so‘zdan to‘g‘ri va o‘rinli foydalanish malakalarini kengaytirish; -so‘zlarning aloqa-munosabat shakllaridan foydalanish malakalarini kengaytirish; - ilmiy savodxonlikni takomillashtirish; - gap guruh va matn yaratish malakalari ustida ishlash; - dtsda ko‘zda tutilgan talablar asosida har bir mavzuni o‘rganish jarayonida uni izchillik bilan amalga oshirish. o‘qituvchi o‘quvchilarga so‘z turkumlari haqida ma’lumot beradi. mavzu bo‘yicha o‘rganilgan bilimlarni takrorlash uchun lug‘at diktanti yozdirishi mumkin. 5 lug‘at diktanti uy, to‘y, tosh, chaqmoq, momaqaldiroq, daraxt, majlis, odob, azob, do‘stlik, kitob, ishchi, go‘zal, kichik, shirin, bilimli, oq, o‘qi, yoz, chok, kel, o‘yla, ishladi, uxladi, suhbatlashdi, so‘zladi. diktant yozib bo‘lingach, o‘quvchilar har bir so‘zning lug‘aviy ma’nosini sharhlashlari va uning qaysi so‘z turkumlariga qarashli ekanligini aytishlari lozim bo‘ladi. 6 uy-odamlar yashaydigan deraza eshigi bor bino uy – nima? so‘rog‘iga javob bo‘ladi, ot – so‘z turkumiga kiradi. to`y-tantana, to‘y – nima? so‘rog‘iga javob bo‘ladi, ot so‘z turkumiga kiradi. va shunga o`xshash so`zlar orqali 2 – topshiriq. …

3 / 19

vchilarga ma’lum. mazkur so‘z turukumini o‘rganishda avvalo ana shu o‘rganilganlarni xotirada tiklash maqsadida qayta xotirlash va qisman ijodiylikka asoslangan ta’limiy mashqlar o‘tkaziladi. takrorlash jarayonida “predmet” tushunchasiga kengroq to‘xtalish lozim. predmet deganda nafaqat qo‘l bilan ishlash, ko‘z bilan ko‘rish yoki o‘lchash mumkin bo‘lgan narsalar, balki umumiylikni ifodalovchi nomlar ( ovqat, imorat), tabiat hodisalari va turli voqealarning nomi (toshqin, zilzila, momaqaldiroq), harakat nomlari (bilim, terim), belgi-holat nomlari (baxillik, saxiylik, ozodlilik, tashvish) ham tushiniladi. ot so`z turkumi 9 otning lug‘aviy ma’nosi, morfologik belgilari va sintiktik vazifalariga oid zaruriy bilim, malaka va ko‘nikmalar, asosan, amaliy ishlar orqali o‘quvchilar ongiga singdiriladi. dastur talabiga ko‘ra mazkur so‘z turkumi yuzasidan o‘quvchilarni otning lug‘aviy shakllari (son shakli, kichraytirish shakllari) atoqli va turdosh otlar, atoqli otlar, ularning turlari va imlosi, kishi nomlari, o‘rin-joy nomlari (toponimlar) va ularning imlosi, mahsulot nomlari va imlosi; turdosh otlar va ularning guruhlari (aniq va mavhum otlar, aniq otlarning ma’noviy guruhlari, shaxs otlari, qavm-qarindoshlik otlari, …

4 / 19

‘zlar ishtirokida gaplar tuzib, ko‘plikni ifodalovchi qo‘shimchalar ma’nosini sharhlaydilar. atoqli otlar o‘rganilar ekan, avvalo atoqli otlar jumlasiga kiradigan so‘zlar ustida ish olib boradilar. 11 chunonchi berilgan so‘zlarni: 1) kishilarning ismi, familyasi, taxallusini ifodalovchi otlar; 2) jug‘rofiy nomlar; 3) turli tashkilot, korxona, muassasa nomlari; 4) planeta va yulduzlarning nomi; 5) tarixiy hodisalar, ro‘znoma, oynoma va ilmiy muassasalarning nomlari; 6) hayvonlarga maxsus qo‘yilgan nomlar kabi guruhlarga ajratish, hosil bo‘lgan guruhlarni mustaqil davom ettirish “belgi nomiturdosh ot” qolipli qo‘shma toponimlar, “belgi nomi atoqli ot” qolipli jug‘roviy nomlar ro‘yxatini tuzish singari ijodiy-amaliy ishlar o‘quvchilarning imlo savodxonligini oshirish va so‘z zaxirasini kengaytirishda muhim ahamiyatga ega. 12 o‘qituvchilarning so‘z zaxirasini shaxs otlari bilan boyitish uchun matndan shaxs otlarini ajratish, tub va yasamalariga ko‘ra guruhlash, ajratilgan so‘zlarga ma’nodosh va uyadosh so‘zlar tanlab guruhlarni kengaytirish, -chi, -vchi, -uvchi, -dosh, -kor, -zor, - shunos kabi qo‘shimchalar yordamida shaxs otlari hosil qilish, juft shaxs otlari lug‘atini tuzish ularning imlosi ustida …

5 / 19

laridan joy nomlari hosil qilish (qora ko‘l-qorako‘l, yangi er-yangier, etti o‘g‘il-ettio‘g‘il, ko‘hna machit-ko‘hnamachit, katta qo‘rg‘on-kattaqo‘rg‘on v.h.) qo‘shma so‘zlarni so‘z birikmalariga aylantirish (paxtagul-paxta guli, boshog‘riq-bosh og‘rig‘i, badantarbiyabadan tarbiyasi, muzqaymoq-muz qaymog‘i, gulbozor-gul bozori, otbozor-ot bozori v.h.) berilgan qo‘shma so‘zlar lug‘atini tuzish, ularning imlosini sharhlash singari ijodiy-amaliy topshiriqlardan foydalanish bu mavzuning puxta o‘zlashtirishini ta`minlaydi. 15 o‘zbek tilida so‘z turkumlarini o‘rganish boshlang‘ich sinflarda o‘rganilgan bilimlarga asoslangan holda olib borilishi, o‘tilganlarni takrorlash, mustahkamlash va umumlashtirish uchun quyidagi savollardan foydalanish mumkin. 1. o‘zbek tilida so‘z turkumlari qanday guruhlarga ajratiladi? 2. mustaqil so‘z turkumlari qaysilar? 3. ot so‘z turkumini tasnif qiling. 4. mustaqil so‘z turkumlariga ta’rif bering. 5. yordamchi so‘z turkumlari mustaqil so‘z turkumlaridan qanday farqlanadi? 6. so‘zlarning turkumlarga ajratishda qaysi xususiyatlar e’tiborga olinadi? o‘quvchi matndagi so‘zlarning turkumlariga to‘g‘ri ajrata olsa, gap bo‘laklarini aniqlashda ham qiynalmaydi. demak, bu tahlil o‘z-o‘zidan sintaktik tahlil bilan bog‘lanadi. so‘z turkumlarining mohiyatiga to‘la tushunmasdan turib, sintaktik tahlil vaqitida gapning bosh bo‘laklari bilan …

Want to read more?

Download all 19 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ona tili darslarining maqsadi"

toshkent kimyo xalqaro universiteti toshkent kimyo xalqaro universiteti prip 562-guruh boshlang`ich sinflarda ot so`z turkumi haqida tushuncha dunyodagi qadimiy va boy tillardan biri bo‘lgan o‘zbek tili xalqimiz uchun milliy o‘zligimiz va mustaqil davlatchilik timsoli, bebaho ma'naviy boylik, buyuk qadriyatdir. ona tilimizning davlat va jamiyat hayotidagi ta’siri va mavqyeini yanada oshirish, «davlat tili haqida»gi qonunni bugungi kun talablaridan kelib chiqib takomillashtirish zarur kirish 1 ona tili darslarining maqsadi o‘quvchilarning savodxonligini oshirish, nutqiy malakasini o‘stirish, ijodiy fikrlashga yo‘naltirish bilan bir qatorda ona tilimizni sofligini saqlashdir. 2 ona tili darslarida so‘z turkumlari mavzularini, xususan ot so‘z turkumini o‘qitishda grammatik topshiriqlar, ko‘rs...

This file contains 19 pages in PPTX format (787.6 KB). To download "ona tili darslarining maqsadi", click the Telegram button on the left.

Tags: ona tili darslarining maqsadi PPTX 19 pages Free download Telegram