gidrosfera va suv resurslari tushunchasi

PPTX 34 pages 119.1 KB Free download

34 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 119.1 KB

File type PPTX

Pages 34

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 34

mavzu: gidrosfera va uni muhofaza qilish mavzu: gidrosfera va suv resurslari tushunchasi. gidrosferaga antropogen ta’sir va uni himoya qilish r e j a: 1. gidrosfera va suv zahiralari haqida umumiy ma`lumot. 2. suvning biosfera va xalq xo’jaligi tarmoqlaridagi ahamiyati. 3. suv resurslarini ifloslanishdan muhofaza qilishga qaratilgan chora-tadbirlar. 4. suvning tavsiflovchi ko’rsatgichlari haqida umumiy ma`lumot. 5. suv zahiralarini nazorat qilishning huquqiy asoslari. suvning biosfera va xalq xo’jaligi tarmoqlaridagi ahamiyati yer yuzida suvlardan iborat bo’lgan qobiq, gidrosfera deyiladi. unga biosferadagi barcha suvlar – okean, dengiz, ko`l, daryo, muzliklar, yer osti suvlari va atmosfera havosi tarkibidagi suv bug’lari kiradi. gidrosferaning umumiy suv miqdori tahminan 1403 mln km3 bo’lib, shundan okean suvlari 1370 mln km3, muzliklar 24 mln km3, yer osti suvlari 8 mln km3, ko’l suvlari 0,23 mln km3, tuproq tarkibidagi suvlar 0,007 mln km3, atmosfera tarkibidagi suv 0,014 mln km3, daryo suvlari 0,002 mln km3 suvni tashkil etadi. suvlar haqida ba’zi bir …

2 / 34

dagi tovush tezligi havodagiga qaraganda besh baravar yuqori; 🔹 okean tubida ko‘pincha 100 metr balandlikdagi to‘lqinlar g‘azablanib, suv yuzida ulardan hosil bo‘lgan sunamilar taxminan 60 metrgacha ko‘tariladi; 🔹 davlatlar o‘rtasidagi savdo aloqalarining 90 foizidan ortig‘i suvlardagi kemachilik yuk tashish orqali amalga oshiriladi; 🔹🔹 okeanlarga tashlangan chiqindilar ovlangan baliqlardan uch baravar ko‘proq. tinch okeanining shimoliy qismida asosan plastikdan iborat yuzlab million tonna chiqindilarning ulkan qismi og‘ib yuradi. 🔹 bugungi kunda okeanlarning atigi 10 foizi o‘rganilgan. suv yer yuzasining 70% ni egallaydi, ammo dengiz va okean chuqurliklari hali oʻrganilmagan. odamlar uzoq vaqt oldin okean tubining relefi xaritasini tuzib, suv ustunining yuqori qatlamida yashovchi mavjudotlarni o’rganishgan, shinam sayyoramiz suvlari bizdan yana nimani yashiradi, kim biladi? faktlar haqida. okeanlar va dengizlar eng kuchli bo’ron paytida ham, 20-30 metr chuqurlikda suvlar mutlaqo sokin bo’ladi. bu bo’ron va tsunami o’rtasidagi farq – ikkinchi holda, suvning ancha chuqur qatlamlari harakatga keladi, bu esa tsunamini shunday halokatli tabiiy …

3 / 34

v havzasi. barcha dengizlar ichida eng katta suv hajmi qizil dengiz yuzasidan bug’lanadi. dunyodagi eng iflos dengiz — o’rtayer dengizi in. qora dengizda hayot faqat suvning yuqori qatlamida mavjud, chunki chuqurroq suvlar vodorod sulfidi bilan juda to’yingan. har yili odamlar dengiz va okeanlarga axlat miqdoridan uch baravar ko’p axlat tashlaydilar. ular tutadigan baliq miqdori. dunyodagi eng chuqur joy — mariana botig`i 11 kilometr 34 metrgacha! suvning kundalik hayotimizdagi ahamiyati : 1. suv biosferadagi barcha jarayonlarda va, xususan, fotosintez jarayonlarining kechishiga, modda va energiya almashinishiga faol qatnashadi. masalan, fotosintez jarayonida yiliga 225 mlrd tonna kislorod ajralib chiqadi, qariyb 300 mlrd tonna organik moddalar vujudga keladi. 2. yer yuzidagi barcha suv manbalari (okean, daryo, dengiz, ko’l, muzliklar, suv havzalari va boshqalar) sayyoramizda issiqlik rejimini, ya`ni iqlimni tartibga soladi. gidrosferadagi suv yozda quyosh energiyasini yutib, qishda atrof-muhitni sovib ketishdan muhofaza qiladi. atmosfera havosi tarkibidagi suv bug’lari esa, quyosh radiasiyasining filtri hisoblanadi. 3. suv …

4 / 34

m3 suv qo`shni mamlakatlar (xususan, tojikiston va qirg’iziston) dan oqib keladi. amudaryo suv yig’ish maydoni va yillik suv hajmi jihatidan boshqa daryolardan yuqori turadi. amudaryoning uzunligi 1900 km, faqatgina tog’larda suv yigish maydoni 2770 km2 ga tengdir. amudaryoning qariyb 83% suvlari tojikiston hududida, faqatgina 6% suvi o’zbekiston hududida shakllanadi. bir kishi o’rtacha 1 sutkada shaxsiy gigiena va maishiy kommunal zaruriyatlari uchun 150-450 litr suv ishlatadi. ammo bu ko’rsatkich xizmat turiga va yaratilgan shart-sharoitlarga bog’liqdir. agar suv quvurlari va kanalizasiya quvurlari mavjud bo’lmasa, unda 30-50 litr suv sarflanadi. agar suv quvurlari va kanalizasiya quvurlari mavjud bo’lsa, 180-230 litr suv sarflanadi. markaziy isitish tizimida esa 1 kishi uchun sutkasida 275-400 litr suv sarflanadi. rivojlangan mamlakatlarda bir kishi uchun bir sutkada urtacha 500-600 litr suv sarflanadi. ammo rivojlanayotgan mamlakatlarda esa bu ko`rsatgich 2-3 marotaba kichik bo`lib, 200-250 litr suv sarflanadi. gidrosfera (yunoncha hydro - suv va sphaire - shar) - yerning suv qobig'i …

5 / 34

(62-65 km3 suvdan) 23-25 km3 suv zovurlar orqali ochiq suv havzalariga qaytariladi. shundan 5 km3 suv amudaryoga, 10 km3dan ziyodroq sirdaryoga, qolgan 8-10 km3 suv kichik daryolarga va ko’llarga oqizilmoqda. xalq xo’jaligining turli sohalarida suvdan foydalanish dunyo mamlakatlari o’rtasida turli ko’rsagichlariga ega. masalan, agar yevropa mamlakatlarida sanoat tarmoqlarida 48 % suv, qishloq xo’jaligida esa 39% suv sarflansa, osiyo mamlakatlarida bu ko’rsatgichlar mos ravishda 5 % va 88 % ni tashkil etadi. agar afrika mamlakatlarida sanoat tarmoqlarida 4 % suv va qishloq xo’jaligida 72 % suv sarflansa, shimoliy amerikada bu ko’rsatgichlar mos ravishda 36 % tashkil etadi suv resurslarini ifloslanishidan muhofaza qilishga qaratilgan chora-tadbirlar 1. suv resurslarini ifloslanishdan muhofaza qilish va uning dastlabki xossalarini tiklash uchun, avvalombor, 1993 yil 6 mayda qabul qilingan «suv va suvdan foydalanish to’g’risida»gi o’zbekiston respublikasining qonuni talablariga qat`iy rioya qilish zarur.( 29 bob, 119 modda) 2 . sanoat korxonalarida ilg’or texnologiyalarni joriy etish, oqova suvlar miqdorini …

Want to read more?

Download all 34 pages for free via Telegram.

Download full file

About "gidrosfera va suv resurslari tushunchasi"

mavzu: gidrosfera va uni muhofaza qilish mavzu: gidrosfera va suv resurslari tushunchasi. gidrosferaga antropogen ta’sir va uni himoya qilish r e j a: 1. gidrosfera va suv zahiralari haqida umumiy ma`lumot. 2. suvning biosfera va xalq xo’jaligi tarmoqlaridagi ahamiyati. 3. suv resurslarini ifloslanishdan muhofaza qilishga qaratilgan chora-tadbirlar. 4. suvning tavsiflovchi ko’rsatgichlari haqida umumiy ma`lumot. 5. suv zahiralarini nazorat qilishning huquqiy asoslari. suvning biosfera va xalq xo’jaligi tarmoqlaridagi ahamiyati yer yuzida suvlardan iborat bo’lgan qobiq, gidrosfera deyiladi. unga biosferadagi barcha suvlar – okean, dengiz, ko`l, daryo, muzliklar, yer osti suvlari va atmosfera havosi tarkibidagi suv bug’lari kiradi. gidrosferaning umumiy suv miqdori tahminan 1403 mln km3 bo’l...

This file contains 34 pages in PPTX format (119.1 KB). To download "gidrosfera va suv resurslari tushunchasi", click the Telegram button on the left.

Tags: gidrosfera va suv resurslari tu… PPTX 34 pages Free download Telegram