suv resurslari muhofazasi

DOCX 16 pages 59.9 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1 / 16
suv resurslari muhofazasi mundarija: kirish asosiy qism 1. suv resurslarining turlari va ularning holati 2. suv resurslaridan foydalanish va muammolar 3. suv resurslarini muhofaza qilish yo‘llari 4. o‘zbekiston va jahon tajribasi xulosa foydalanilgan adabiyotlar kirish suv tabiatning eng bebaho boyliklaridan biri bo‘lib, insoniyat hayoti, qishloq xo‘jaligi, sanoat va butun ekologik tizimning mavjudligi uchun asosiy manbadir. yer sharining 70 foizi suv bilan qoplangan bo‘lsa-da, ichimlikka yaroqli toza suv atigi 2–3 foizni tashkil etadi. shu ozgina resurs insonlar, hayvonot va o‘simlik dunyosi hayoti uchun zarur bo‘lgan ehtiyojlarni qondirib kelmoqda. bugungi kunda aholining tezkor o‘sishi, sanoatlashtirish jarayonlarining kuchayishi, global iqlim o‘zgarishlari va noto‘g‘ri ekologik siyosat natijasida suv tanqisligi dunyo miqyosida dolzarb muammoga aylanmoqda. suv resurslarining kamayishi yoki ifloslanishi nafaqat ekologik muammolarga, balki ijtimoiy va iqtisodiy tangliklarga ham olib kelishi mumkin. masalan, sug‘oriladigan yerlarda suv yetishmovchiligi oziq-ovqat xavfsizligini izdan chiqaradi, sanoatda esa ishlab chiqarish jarayonlarini sekinlashtiradi. toza ichimlik suvi ta’minotining yomonlashuvi esa aholining sog‘lig‘iga …
2 / 16
siga yuklangan mas’uliyatdir. suvdan oqilona foydalanish, tomchilatib sug‘orish kabi tejamkor texnologiyalarni joriy etish, suv havzalarini ifloslanishdan himoya qilish, xalqaro hamkorlikni rivojlantirish va ekologik madaniyatni yuksaltirish ushbu muammoni hal qilishning eng muhim yo‘llaridan hisoblanadi. 1. suv resurslarining turlari va ularning holati suv resurslari insoniyat hayotida beqiyos o‘rin tutadi. ular turli manbalardan tashkil topgan bo‘lib, asosan ikki katta guruhga ajratiladi: yuzaki suvlar va yer osti suvlaridir. yuzaki suvlar tarkibiga daryo, ko‘l, suv omborlari, muzliklar va dengizlar kiradi. bunday suvlar bevosita tabiiy yog‘inlar, qor va muzlarning erishi natijasida hosil bo‘ladi. o‘zbekiston hududidagi eng asosiy suv manbalari sifatida amudaryo va sirdaryo daryolarini alohida ta’kidlash mumkin. ular nafaqat respublika uchun, balki butun markaziy osiyo mamlakatlari hayoti va iqtisodiyoti uchun katta ahamiyat kasb etadi. afsuski, ushbu daryolarning bugungi kundagi ekologik holati qoniqarli emas. ularning suv hajmi yildan-yilga kamayib bormoqda, sifat esa tobora yomonlashmoqda. bunga sanoat chiqindilarining daryoga tashlanishi, qishloq xo‘jaligidagi suvning samarasiz ishlatilishi, iqlim o‘zgarishi va …
3 / 16
tabiatning eng muhim boyliklaridan biri bo‘lib, ular hayotiy jarayonlarning deyarli barcha sohalarida ishtirok etadi. suv nafaqat ichimlik sifatida, balki qishloq xo‘jaligi, sanoat, energetika, transport va hatto iqlimni muvozanatlashda ham katta ahamiyatga ega. shu sababli, suv resurslarining mavjud turlari va ularning hozirgi holatini o‘rganish ekologik xavfsizlik va iqtisodiy barqarorlik uchun juda zarurdir. yuzaki suv resurslari eng ko‘p uchraydigan va insoniyat faoliyatida eng ko‘p ishlatiladigan manbalardir. ular tarkibiga daryolar, ko‘llar, suv omborlari va muzliklar kiradi. daryolar qadimdan insonlar uchun hayot manbai bo‘lib kelgan. ular orqali sug‘oriladigan yerlar hosildor bo‘lgan, shahar va qishloqlar rivojlangan, savdo va transport aloqalari yo‘lga qo‘yilgan. ammo bugungi kunda daryolarning holati tashvishli darajaga yetdi. amudaryo va sirdaryo suv hajmining kamayishi, ularning suvi turli chiqindilar bilan ifloslanishi ekologik muammolarni kuchaytirmoqda. daryo havzalarida o‘tkazilgan noto‘g‘ri meliorativ ishlar hamda haddan tashqari suv sarfi natijasida suvning tabiiy oqim tizimi buzildi, natijada suv resurslarining tiklanishi qiyinlashib qoldi. ko‘llar va suv omborlari ham suv resurslarining …
4 / 16
ekanini yaqqol isbotlab berdi. yer osti suv resurslari ham katta ahamiyatga ega bo‘lib, ular ko‘plab hududlarda ichimlik suvi sifatida yagona manba hisoblanadi. ayniqsa, cho‘l va yarim cho‘l hududlarda yer osti suvlarisiz hayotni tasavvur qilib bo‘lmaydi. bu suvlar ko‘pincha toza va chuchuk bo‘lib, odamlar salomatligi uchun foydali hisoblanadi. mineral suvlar esa tibbiyotda keng qo‘llaniladi. shu bilan birga, yer osti suvlarining holati ham xavotirli. ularni ortiqcha ishlatish natijasida suv sathi pasayib ketmoqda, ko‘plab hududlarda esa sanoat chiqindilari va qishloq xo‘jaligi o‘g‘itlari sababli ularning sifati yomonlashmoqda. bu esa ichimlik suv ta’minoti tizimini xavf ostida qoldiradi. suv resurslarining ekologik holatini ko‘rib chiqqanda, yana bir muhim jihatga e’tibor qaratish kerak. bu — iqlim o‘zgarishi. so‘nggi yillarda global isish tufayli qorlardan hosil bo‘ladigan suv miqdori kamayib bormoqda. muzliklarning tez erishi ham suv taqchilligi xavfini yanada kuchaytirmoqda. shu sababli, mavjud suv resurslarini muhofaza qilish bilan bir qatorda, ularni tejash, qayta ishlash va oqilona taqsimlash masalasi kun tartibiga …
5 / 16
lishi mumkin. shu sababdan, mavjud suv turlarini asrab-avaylash, ularning ekologik holatini muntazam nazorat qilish va oqilona foydalanish bugungi kunda eng muhim vazifalardan biri hisoblanadi. 2. suv resurslaridan foydalanish va muammolar suv resurslaridan foydalanish insoniyat taraqqiyoti tarixida doimo eng muhim masalalardan biri bo‘lib kelgan. suv nafaqat hayot manbai, balki qishloq xo‘jaligi, sanoat, energetika va kundalik turmush ehtiyojlarini ta’minlovchi asosiy resursdir. aholi sonining ko‘payishi va iqtisodiy faoliyatning kengayishi bilan suvga bo‘lgan talab keskin ortmoqda. shu sababli suv resurslaridan oqilona foydalanish muammosi bugungi kunda nafaqat o‘zbekiston, balki butun dunyo uchun dolzarbdir. qishloq xo‘jaligida suv eng ko‘p sarflanadigan soha hisoblanadi. sug‘oriladigan dehqonchilik mahsuldorlikni oshiradi, biroq ko‘pincha suv samarasiz ishlatiladi. o‘zbekiston sharoitida paxta va g‘alla kabi ekinlarni yetishtirishda suvning katta qismi bug‘lanib ketadi yoki yerga singib, hosildorlikka xizmat qilmaydi. bundan tashqari, eski sug‘orish kanallari orqali suvning sezilarli qismi yo‘qolib ketadi. natijada nafaqat suv isrof bo‘ladi, balki tuproq sho‘rlanishi va hosildorlikning pasayishi kabi muammolar ham yuzaga …

Want to read more?

Download all 16 pages for free via Telegram.

Download full file

About "suv resurslari muhofazasi"

suv resurslari muhofazasi mundarija: kirish asosiy qism 1. suv resurslarining turlari va ularning holati 2. suv resurslaridan foydalanish va muammolar 3. suv resurslarini muhofaza qilish yo‘llari 4. o‘zbekiston va jahon tajribasi xulosa foydalanilgan adabiyotlar kirish suv tabiatning eng bebaho boyliklaridan biri bo‘lib, insoniyat hayoti, qishloq xo‘jaligi, sanoat va butun ekologik tizimning mavjudligi uchun asosiy manbadir. yer sharining 70 foizi suv bilan qoplangan bo‘lsa-da, ichimlikka yaroqli toza suv atigi 2–3 foizni tashkil etadi. shu ozgina resurs insonlar, hayvonot va o‘simlik dunyosi hayoti uchun zarur bo‘lgan ehtiyojlarni qondirib kelmoqda. bugungi kunda aholining tezkor o‘sishi, sanoatlashtirish jarayonlarining kuchayishi, global iqlim o‘zgarishlari va noto‘g‘ri ekologik siyosat...

This file contains 16 pages in DOCX format (59.9 KB). To download "suv resurslari muhofazasi", click the Telegram button on the left.

Tags: suv resurslari muhofazasi DOCX 16 pages Free download Telegram