zaxiriddin muhammad bobur hayoti va adabiy merosi

DOCX 4 sahifa 33,1 KB Bepul yuklash

4 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 33,1 KB

Fayl turi DOCX

Sahifalar 4

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (4 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 4

1-mavzu: zaxiriddin muhammad bobur hayoti va adabiy merosi tayanch tushunchalar: andijon, axsi, fargona,toshkent, samarkand, sulton axmad tanbal, shayboniyxon, xonzodabegim, umarshayx, kutlug nigor xonim, sulton maxmudxon, kobul, agra, rono sango, sulton ibroxim ludiy, zaxarlanish, farzandga fido ota. tuz ox zaxiri dini muxammad bobur, yuz ox, zaxriri dini muxammad bobur. sarrishtai ayshdin kungulni zinxor uz, ox zaxiri dini muxammad bobur. gapni zaxiriddin muxammadning ismi sharifidan boshlaymiz. 10–sinf uchun yangi yozilgan «o‘zbek adabiyoti» darsligida «zaxir – sergul daraxt» degan izox berilgan. aslida esa «zaxir» - tayanch, suyanch, xomiy ma’nolarida keladi. zaxiriddin muxammad - muxammad dinining tayanchi ma’nosiga molikdir. bobur so‘zi «babr» - yo‘lbars, so‘zidan yasalgan bo‘lib «yo‘lbarssimon» ma’nosiga molik. zaxiriddin muxammad bobur 1483-yilda andijonda xukmron umarshayx mirzo xonadonida (onasi kutlug‘ nigorxonim) dunyoga keladi. umarshayx mirzo to‘ng‘ich o‘gil farzandiga har tomonlama mukammal bilim va tarbiya berdiki, 12 yoshidan taxtga o‘tirgan zaxiriddin muxammad 18 yoshigacha talay shoxlar boshidan kechirmagan urish , talash va yarashlar xodisalari …

2 / 4

edi. u ulug‘ bobosining taxtiga ega bo‘lmoqchi edi. biroq lashkar ozligi, temuriylardan hech kimning ko‘maklashmagani uni shayboniy qarshisida yakkalab qo‘ydi. samarqandan chiqib kelayotganida sulton axmad tanlab boburning ukasi jaxongirni shox ko‘tarib, andijonni egallagani xabarini xo‘jandga yetganda eshitdi. ko‘mak tilab tog‘asinikiga - toshkentga bordi. biroq sulton maxmudxon ququq vadadan nariga o‘tmadi. bu iste’dodsiz kishi xarbiyda ham iste’dod soxibi emasdi… bobur andijonni qayta olganida va yana xarbiy yurishga chiqqanida bir xatoga yo‘l qo‘ydi: andijondagi boburga tobe kishilar mol – mulki talangani chorasini ko‘rmoqchi bo‘lib, «tanigan kishilar o‘z narsalarini qaytarib olsin!» deb xukm chiqardi. ana shu xukm kuchli tartibsizlikka, boburning andijonga qayta kirolmasligiga, mo‘g‘ullarning undan yuz o‘girishiga sababchi bo‘ldi. bobur alam bilan: «xar bir ish zimnida ming andisha va ming muloxaza vojibligiga » iqror bo‘ldi. 1501 yilda ikki yuz ellik chog‘lik kishi bilan xisor orqali kobulga bordi. mukim unga kal’ani topshirdi. 1504-yili bobur kobulni borib oldi va asta -sekin o‘zining xarbiy qudratini kuchaytirish, …

3 / 4

nchidan, kuchlar teng emasdi; ikkinchidan, ozar askarlarining shiyalar ekanligi ularning samarqandda turishini qiyinlashtirdi… samarqanddan umidi tamoman uzilgan bobur endi kobuldan turib sharqni ko‘zlaydi: keng xindiston yerlarini olish unga qulayroq tuyildi. u besh marotaba xindiston sari lashkar tortdi va har bir safardan zafar bilan qaytdi. 1525-yilda panipat yonidagi xal qiluvchi jang: yuz ming kishilik lashkari bo‘lgan sulton ibroxim lodiy ustidan o‘n ming kishilik xarbiy kuch bilan bobur ustun chiqdi. 3 kun jang bo‘ldi. bundan sal ilgariroq unga xindolning dunyoga kelganini xabar keltirgan edilar. bobur xind (istonni) olishini niyat qilib, bu farzandigan «xindol» deb ism qo‘ydi va ota o‘z niyatiga etdi. sulton ibroxim lodiyga tegishli yerlar bobur qo‘l ostiga o‘tdi. keyingi yillar saltanatni mustaxkamlash va yana harbiy xarakatlarni davom ettirish bilan kechdi. chunki rono sango singari xali o‘ziga baquvvat viloyat xokimlari xindistonda oz emas edilar. ular mustakillik uchun xarakat qiladilar. 1500-yilda she’r mashqini boshlagan bobur keyingi yillarda mumtoz shoir va adabiyotshunos, fiqxshunos …

4 / 4

da tutgan o‘rni » masalasidagi xalqaro konferentsiyada xindistonlik olimlar: «biz mug‘ud imperiyasi» deb xato aytar ekanmiz. bu nuqson bizdagi evropa ilmi tufaylidir. endi boburiylar sulolasi va boburiylar imperiyasi deymiz» deyishdi. xind viloyatlarini boshqarishni katta o‘g‘li va ishonarli beklariga topshirdi. shunchalik buyuk podsholik nasib etgach bobur: «bundan buyon meni podshox deb atanglar» deb formon chiqardi. shuning uchun kechagi konferentsiya uning ismini «boburshox» deb atash taklifini qo‘ydi… ulug‘ saltanat, bobur xuzuriga olimlar va fozillarning movarounnaxr va xurosondan oqib borishlari: xindistonda turkiy va forsiy adabiyotning gullab yashnaydigan bir davri boshlanishidan darak beradi. boburning o‘zi bu ishlar boshida bo‘lib ayniqsa xindistonning turli shaxarlarida yirik binolar, masjidlar, bog‘-rog‘lar, xovuzlar qurilishiga bosh-qosh bo‘ldi. konferentsiya ishtirokchilaridan xindistonlik olim: shirni mousiy «bobur shoxligidan boshlab xind podshoxi edi: chunki u xindistonni yuksak koshonalar, bog‘-rog‘lar bilan to‘ldirdi. markazlashgan buyuk yengilmas davlat tuzishga bosh bo‘ldi» dedi. muximi, xind olimi boburni xind shoxi, dedi, bosqinchi demadi! keyingi boburiylar xam ota va boboning …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 4 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"zaxiriddin muhammad bobur hayoti va adabiy merosi" haqida

1-mavzu: zaxiriddin muhammad bobur hayoti va adabiy merosi tayanch tushunchalar: andijon, axsi, fargona,toshkent, samarkand, sulton axmad tanbal, shayboniyxon, xonzodabegim, umarshayx, kutlug nigor xonim, sulton maxmudxon, kobul, agra, rono sango, sulton ibroxim ludiy, zaxarlanish, farzandga fido ota. tuz ox zaxiri dini muxammad bobur, yuz ox, zaxriri dini muxammad bobur. sarrishtai ayshdin kungulni zinxor uz, ox zaxiri dini muxammad bobur. gapni zaxiriddin muxammadning ismi sharifidan boshlaymiz. 10–sinf uchun yangi yozilgan «o‘zbek adabiyoti» darsligida «zaxir – sergul daraxt» degan izox berilgan. aslida esa «zaxir» - tayanch, suyanch, xomiy ma’nolarida keladi. zaxiriddin muxammad - muxammad dinining tayanchi ma’nosiga molikdir. bobur so‘zi «babr» - yo‘lbars, so‘zidan yasalgan bo‘lib «yo...

Bu fayl DOCX formatida 4 sahifadan iborat (33,1 KB). "zaxiriddin muhammad bobur hayoti va adabiy merosi"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: zaxiriddin muhammad bobur hayot… DOCX 4 sahifa Bepul yuklash Telegram