naqosat falsafasi

PPT 31 pages 283.0 KB Free download

31 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 283.0 KB

File type PPT

Pages 31

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 31

powerpoint presentation nafosat falsafasining asosiy tushunchalari (kategoriyalari) nafosat falsafasi kategoriyalari: xususiyatlari, turkumi, tasnifi. go'zallik – nafosat falsafasining asosiy mezoniy tushunchasi sifatida. xunuklik tushunchasining mohiyati. ulug'vorlikning tabiat, shaxs va jamiyatdagi ko'rinishlari. tubanlikning mohiyati fojeaviylikning falsafiy mohiyati va namoyon bo'lish shartlari. kulgulilik va kulguli xolatlarning estetik mazmuni. nafosat falsafasi kategoriyalarining xususiyatlari nafosat falsafasi kategoriyalari nafaqat bilimning oshishiga xizmat qiladi, balki bilimni baxolaydi ham. nafosat falsafasi kategoriyalari nafaqat gnoseologik va ontologik kasb etadi, balki ular qadriyatlilik mazmuniga ham ega. zero, narsalar go'zal va chiroyli, ulug'vor va maftunkor bo'lgani uchun ham qadrlidir. nafosat falsafasi kategoriyalarining o'ziga xos xususiyati shundaki, ular mohiyat-mazmuniga ko'ra umumiy va qamrovlidir. bu xususiyatlar ayniqsa, estetik faoliyat va san'at sohasida ko'zga tashlanadi. nafosat falsafasi kategoriyalarining turkumi dastlabki kategoriya: - nafosat umumestetik kategoriyalar: go'zallik – disgarmoniya; fojeaviylik – dahshatlilik; kulgulilik – hazil; ulug'vorlik - forig'lanish xunuklik – mubolag'a kategoriyalarning ko'rinishlari: qahramonlik-ideal-latofat-garmoniya nafosat falsafasi kategoriyalari tasnifi v.p.shestakov tasnifi: go'zallik. ulug'vorlik. fojeaviylik. kulgulilik. xunuklik. …

2 / 31

ga. go'zallik «chiroyli», «ko'rkam», «nafis», «jozibador», «maftunkor» kabi tushunchalar bilan aynan emas. chiroylilik - narsalarning faqat ichki yoxud tashqi ko'rinishidagi xolatni, bajarilgan ish, amalga oshirilgan harakatdagi hamohanglikni ifodalaydigan estetik tushuncha. go'zallik haqidagi qarashlar va yondoshuvlar «avesto»da go'zallik insonning pok tuyg'ulari, tabiatning beg'uborligi bilan qiyoslangan. antik dunyoning kosmologizmi koinotdagi uyg'unlik, mutanosiblik, hamoxanglikni hamda o'zining ulug'vorligi bilan kishini hayratga soluvchi eng yuksak narsa-hodisalarni go'zallik deb bilgan. antik dunyoning mumtozchilik davrida go'zallik antropologiya tamoyillari asosida tadqiq etildi: go'zallik haqidagi qarashlar, nazariyalar va ta'limotlar «osmondan erga tushirildi». tasavvufda go'zallikning uch asosiy bosqichi: 1. mutloq o'zgarmas ilohiy go'zallik. 2. inson faoliyati bilan bog'liq bo'lgan botiniy, ma'naviy go'zallik. 3. mutloq go'zallikning aksi sifatida namoyon bo'luvchi narsalar va moddiy olam go'zalligi. xv asrga kelib go'zallik muammosi cherkov «zimmasidan tashqariga olib chiqildi». go'zallikning faqat ilohiylikka oid xususiyatlari emas, balki uning zaminiy jihatlari ham o'rganishga e'tiborni qaratdi. buning natijasida g'arbiy ovro'pa madaniyati va mafkurasida yuksalish bosqichi - uyg'onish (renessans) …

3 / 31

trofda sodir bo'layotgan voqea-hodisalarga mustaqil munosabat bilan yondashadigan, o'z shaxsiy manfaatlarini mamlakat va xalq manfaatlari bilan uyg'un xolda ko'radigan, o'zini jamiyatning ajralmas qismi deb xis etadigan, zamonaviy bilimlarni mukammal egallagan, ma'naviy jihatdan yuksak, jismonan baquvvat erkin shaxs tushuniladi go'zallik - falsafiy-estetik hodisa sifatida ezgulik va haqiqat bilan birgalikda oliy qadriyatlar tizimini tashkil etadi. estetikaning mezoniy tushunchalarini bir-bir bilan bog'laydi, ular go'zallik prizmasidan o'tib haqiqatga aylanadi. eng oliy qadriyat bo'lgan insonning ideal haqidagi tushunchasini shakllantiradi. go'zallik umuminsoniylik kasb etib, har qanday sinfiylik, partiyaviylik, yakka mafkuraviylik kabi aksil ma'naviy doiralardan yuqori turadi, milliylikni inkor etmaydi va shu jihati bilan umumbashariy qadriyat darajasiga ko'tarilgan. ideal va real voqelik orasidagi ko'prik vazifasini o'tashi barobarida badiiy ijod ravnaqi va san'at turlari taraqqiyotini ta'minlaydi. shaxsni tarbiyalashda ham vosita ham omil vazifasini bajaradi. g o' z a l l i k ma'naviy va moddiy xususiyatga ega bo'lgan, ijtimoiy hayotda favqulodda ahamiyat kasb etuvchi hamda narsa-hodisalarning uyg'unligi, hamohangligi, …

4 / 31

. mazkur obektga bo'lgan insondagi salbiy munosabat saqlanib qolaveradi. x u n u k l i k - narsa-hodisalarning shakli bilan mazmuni o'rtasidagi nomuvofiqlik va anashu nomuvofiqlik natijasida yuzaga kelgan beo'xshov ziddiyatdir. ulug'vorlik hamda tubanlikning tabiat, shaxs va jamiyatdagi ko'rinishlari e.byork - go'zallikni ulug'vorlikka qarama- qarshi qo'yadi. i.kant - go'zallik va ulug'vorlikni uyg'unlikda rivojlanuvchi tushunchalar deb hisoblaydi. g. xegel - ulug'vorlik go'zallikning bir ko'rinishi, deb biladi. insondagi ulug'vorlik - qayg'u va qo'rquvni engish, unga qarshi borish, qatiy ishonch va yuksak insoniy tuyg'u bilan belgilanadi. tabiatdagi ulug'vorlik - matematik va dinamik xususiyatga ega. matematik xususiyatida xajm, dinamik xususiyatida kuch ustuvor ahamiyatga kasb etadi. jamiyatdagi ulug'vorlik - umuminsoniy qadriyatlar, tarixiy va milliy qahramonlik, jasorat, xalqparvarlik, barqarorlik, bunyodkorlik tushunchalari bilan uyg'unlashadi. davlatda barqarorlik, jamiyatda adolat ustuvorligi, shaxsning erkin va hurfikrlilik asosida faoliyat olib borishi mavjud ijtimoiy tizimning ulug'vorligini aks ettiradi. san'atdagi ulug'vorlik badiiy adabiyotda – jasorat, qahramonlik fojialari, tarixiy asarlar, milliy qadriyatlar va …

5 / 31

disadir. tubanlik - insonning nafaqat hatti-harakati, faoliyatida, balki uning botiniy olami orqali ham namoyon bo'ladi. munofiqlik, xoinlik, zo'ravonlik, yuzsizlik kabi illatlar asta-sekinlik bilan tubanlikka aylanib boradi. fojeaviylikning falsafiy mohiyati va namoyon bo'lish shartlari fojeaviylikning san'atdagi ravnaqi uyg'onish davrida boshlangan: insonga mensimay qarash o'rniga insonni ulug'lash, uning cheksiz imkoniyatlarini kuylash insonparvarlik falsafasi qaror topdi. insonnning o'limi uning yaqin kishilari uchun qayg'uli hodisa hisoblanadi, hayotdan ko'z yumish buyuk halokat sifatida qabul qilinadi. o'lim qayg'usidan farqli o'laroq fojeiy qayg'u – iztirobning maxsus turi bo'lib, ulug'vorlikning barbod bo'lishi bilan bog'liq. estetik qayg'urish yo'qotishning o'ziga xos turi sifatida namoyon bo'ladi, u iztirobli qayg'uning ravshanlashuvidir. fojiaviylikda jamiyat va insoniyatning ezguligini himoya qiluvchi xususiyat mujassam. estetikada fojiaviylik kategoriyasining ulug'vorlik kategoriyasidan keyin o'rganilishi shundaki, ulug'vorlikning barcha xususiyatlari fojeaviylikning u yoki bu ko'rinishi orqali namoyon bo'ladi. fojiaviylikning xususiyatlari fojiaviylik o'lim tushunchasining mohiyatini ochib tashlaydi va insonning eng og'ir, ruxiy iztiroblardan halos etadi. fojiaviylik insoniy fazilatlardagi yo'qotilgan narsalarning o'rnini qoplab …

Want to read more?

Download all 31 pages for free via Telegram.

Download full file

About "naqosat falsafasi"

powerpoint presentation nafosat falsafasining asosiy tushunchalari (kategoriyalari) nafosat falsafasi kategoriyalari: xususiyatlari, turkumi, tasnifi. go'zallik – nafosat falsafasining asosiy mezoniy tushunchasi sifatida. xunuklik tushunchasining mohiyati. ulug'vorlikning tabiat, shaxs va jamiyatdagi ko'rinishlari. tubanlikning mohiyati fojeaviylikning falsafiy mohiyati va namoyon bo'lish shartlari. kulgulilik va kulguli xolatlarning estetik mazmuni. nafosat falsafasi kategoriyalarining xususiyatlari nafosat falsafasi kategoriyalari nafaqat bilimning oshishiga xizmat qiladi, balki bilimni baxolaydi ham. nafosat falsafasi kategoriyalari nafaqat gnoseologik va ontologik kasb etadi, balki ular qadriyatlilik mazmuniga ham ega. zero, narsalar go'zal va chiroyli, ulug'vor va maftunkor bo'lgani u...

This file contains 31 pages in PPT format (283.0 KB). To download "naqosat falsafasi", click the Telegram button on the left.

Tags: naqosat falsafasi PPT 31 pages Free download Telegram