ontologiya-borlik falsafasi

PPT 21 стр. 252,0 КБ Бесплатная загрузка

21 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 252,0 КБ

Тип файла PPT

Страницы 21

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 21

borliq - falsafa kategoriyasi ontologiya-borliq falsafasi. reja; ontologiya-borlik falsafasi borliq tushunchasi. borliq haqidagi qarashlar. borlik shakllari borliqning atributlari: harakat, rivojlanish, fazo va vaqt, makon va zamon. olamning namoyon bo'lish shakllari. mikrodunyo, makrodunyo, megadunyo borliq - falsafasi borliq haqidagi fan – ontologiya deyiladi. ontologiya falsafiy bilimlarning alohida sohasi bo'lib, unda borliq va yo'qlik, mavjudlik va nomavjudlik kabi masalalarning keng doirasi o'rganiladi, shuningdek mavjudlik sifatiga ega bo'lgan barcha narsalarning mohiyati aniqlanadi «ontologiya» atamasi falsafada faqat xvii asrdan beri ishlatiladi, lekin u yunoncha o'zaklarga ega bo'lib (ontos – borliq, logos – so'z, ta'limot), borliq haqidagi ta'limot degan ma'noni anglatadi. borliqning ko'rinishlari ma'naviy borliq – inson ongidagi bilim, xayol, va barcha tafakkur xosilalari ma'naviy borliq moddiy borliqning inson ongidagi inikosidir. moddiy borliq – xajm va massaga ega bo'lgan narsalar moddiy borliq jismiylik xususiyatiga ega bo'lgan barcha narsalarni qamrab oladi ontologiya ontologik bilim serqamrov va universaldir. ontologiya – falsafiy tafakkurning eng abstrakt sohasi. falsafaning borliqni …

2 / 21

u tasavvurlar ko'p sonli afsonalar va miflarda bizgacha etib kelgan. aristotel ontologiyasi a) borliqning kategorial tahlili (kategoriyalar haqidagi ta'limot) b) borliqning kauzal tahlili (borliqning sabablari haqidagi ta'limot) v) borliqning imkoniyat va voqelik munosabati orqali tahlili. (imkoniy borliqdan voqelikka o'tish jarayonining tahlili). yo'qlik haqida traktat 1. vaqt dalili: hozirgi zamonning mavjudligi o'tmish va kelajakning, ya'ni allaqachon yo'q bo'lgan yoki hali yo'q narsalarning mavjudligini nazarda tutadi. bu yo'qlikning vaqt modusidir. 2. makon dalili: biron-bir narsaning muayyan joyda mavjudligi uning boshqa joyda mavjud emasligini nazarda tutadi. bu borliqning makon modusidir. 3. harakat dalili: harakatlanayotgan jism u mavjud bo'lmagan joyda mavjud va u mavjud bo'lgan joyda mavjud emas. bu yo'qlikning harakat modusidir. 4. yangining yuzaga kelishi bilan bog'liq dalil: yangi - bu uni vujudga keltirgan sabab va shart-sharoitda mavjud bo'lmagan narsadir. lekin u mavjud bo'lmagan paytda qaerda bo'lgan? yo'qlikda. bu yo'qlikning emerjent modusidir. 5. qarama-qarshiliklar bilan bog'liq dalil: dunyolar va aksildunyolar, zarralar va aksilzarralar, …

3 / 21

qaridagi) ma'naviy borliq ayrim insonning tabiat va tarixdagi borlig'i jamiyat borlig'i borliq turlarining o'zaro bog'lanishi notabiiy jonsiz materiya borliqning tabiiy shakli ijtimoiy borliq tabiat borlig'i. tabiat borlig'i ong yuzaga kelishidan oldin mavjud bo'lgan, ongdan tashqarida va undan qat'iy nazar mavjuddir. . notirik tabiat narsalari va jarayonlarining borlig'i – bu butun tabiiy va sun'iy dunyo, shuningdek tabiatning barcha holatlari va hodisalaridir. tabiat makon va vaqtda cheksizdir. tabiat - ob'ektiv va birlamchi borliqdir. inson borlig'i inson - biologik xususiyatga ega bo'lgan ongli jonzot tafakkur qila oladi o'z etiqodiga ega ongli ravishda xarakatlanadi o'z tartib intizomini nazorat qila oladi. ijtimoiy borliq tarkibi areal - kundalik voqelik bosh o'zak - moddiy amaliyot substantsiya - mehnat fon-odamlar o'rtasidagi munosabatlar ijtimoiy borliqni tavsiflovchi xususiyatlar tarixiylik muayyanlik moddiylik va protsessuallik yakka, xususiy va umumiylikning birligi olam tushunchasi olam insonlarni qurshab turgan tevarak atrof ma'naviy olam – insonlar ongidagi bilim va g'oyalar majmuasi moddiy olam jismiylik xususiyatiga ega …

4 / 21

ettiradi. vaqt esa fazoning muayyan nuqtasida ro'y beruvchi hodisalar ketma-ketligi tartibini ifodalaydi. fazo va vaqtning metrik xususiyatlari borliqning miqdoriy munosabatlarini aks ettirib, o'lchanadigan, ko'zga tashlanadigan va nisbiy tabiatli xususiyatlaridir. ularga ko'lam, bir jinslilik, izotroplik kabi xususiyatlar kiradi. fazo va vaqt borliq miqdoriy va sifatiy jihatlarni ifodalashiga qarab, metrik va topologik xususiyatlarga ega. fazo va vaqt borliq miqdoriy va sifatiy jihatlarni ifodalashiga qarab, metrik va topologik xususiyatlarga ega. fazo va vaqtning topologik xususiyatlari esa borliqning tub sifatiy jihatlarini ifodalaydi. bunday xususiyatlarga o'zluksizlik, bog'langanlik, o'lchamlilik, kompaktlik, tartiblanganlik singari xususiyatlar kiradi. vaqtning topologik xususiyatlariga orqaga qaytmaslik, bir o'lchamlilik kabi xususiyatlar qo'shiladi. mikrodunyo, makrodunyo va megadunyo. mikrodunyo atom miqyosidan kichik bo'lgan dunyodir. bu dunyoga atom strukturasi va elementar zarrachalar, atom yadrosi, kvarklar, kernlar kiradi. makrodunyo – barqaror shakllar va insonga mos kattaliklar dunyosi (unga molekulalarning krisstallashgan komplekslari, organizmlar, organizmlarning hamjamiyatlari ham kiradi); megadunyo – koinot dunyosi (sayyoralar, yulduzlar komplekslari, galaktikalar, megagalaktikalar);

5 / 21

Хотите читать дальше?

Скачайте все 21 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "ontologiya-borlik falsafasi"

borliq - falsafa kategoriyasi ontologiya-borliq falsafasi. reja; ontologiya-borlik falsafasi borliq tushunchasi. borliq haqidagi qarashlar. borlik shakllari borliqning atributlari: harakat, rivojlanish, fazo va vaqt, makon va zamon. olamning namoyon bo'lish shakllari. mikrodunyo, makrodunyo, megadunyo borliq - falsafasi borliq haqidagi fan – ontologiya deyiladi. ontologiya falsafiy bilimlarning alohida sohasi bo'lib, unda borliq va yo'qlik, mavjudlik va nomavjudlik kabi masalalarning keng doirasi o'rganiladi, shuningdek mavjudlik sifatiga ega bo'lgan barcha narsalarning mohiyati aniqlanadi «ontologiya» atamasi falsafada faqat xvii asrdan beri ishlatiladi, lekin u yunoncha o'zaklarga ega bo'lib (ontos – borliq, logos – so'z, ta'limot), borliq haqidagi ta'limot degan ma'noni anglatadi. borli...

Этот файл содержит 21 стр. в формате PPT (252,0 КБ). Чтобы скачать "ontologiya-borlik falsafasi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: ontologiya-borlik falsafasi PPT 21 стр. Бесплатная загрузка Telegram