elektr dvigatellarga mexanik qismini tortish elektroadvigatelinin jihoslarini tamari

DOCX 47 pages 106.4 KB Free download

47 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 106.4 KB

File type DOCX

Pages 47

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 47

mexanik qismini tortish elektradvigatelini jihoslarini tamari elektr yuritma nazariyasida tez-tez foydalaniladigan asosiy tushunchalarga izoh berib o‘tamiz. elektr dvigatellar uchun o‘rnatilgan ish rejamida olingan w = f (m¶) bog‘lanish mexanik tavsif deb ataladi. ma’lumki, bunday funksional bog‘lanish elektr mashinasi dvigatel rejimida ishlagandagina mavjud bo‘ladi. bu rejimda yakorning aylanish tezligi ijrochi mexanizm tomonidan mashinaga qo‘yilayotgan reaktiv yuklama momentining funksiyasi bo‘lib qoladi. lekin elektr mashina tarmoqqa energiya berib tormozlash rejimida ishlayotganda, u generator rolini bajaradi. bu holda mustaqil o‘zgaruvchi sifatida, tashqi ta’sirlar o‘zgarishi natijasida o‘zgaradigan tezlik funksiyasi sifatida elektromagnit moment qaraladi. shunday qilib, amalda, dvigatelning ish rejimiga bog‘liq holda w = f (m¶) hamda m¶ = f (w) funksiyalar mavjud bo‘lsa-da, elektr yuritma nazariyasida bitta turdagi bog‘liqlik w = f (m¶) — mexanik tavsif ko‘riladi va tasvirlanadi, bu yerda: m¶ — elektromagnit moment. bunda elektr mashinaning po‘lat qismidagi isroflar statik moment bilan jamlanishi ko‘zda tutilgan. dvigatelning mexanik tavsifi elektromexanik tizimining o‘rnatilgan rejimidagi ish …

2 / 47

t guruhga bo‘linadi: absolut qattiq tavsiflar (1- rasm, a dagi 1 tavsif) mos ravishda aylanma va ilgarilama harakat uchun: b = dw/dm ® 0; b = du/df ® 0, (1) bu yerda: dw = dw/wnom; dm = dm/mnom. sinxron dvigatellar absolut qattiq tavsifga ega bo‘ladi. bundan tashqari agar elektr dvigatel avtomatik boshqarish tizimining obyekti sifatida ishlatilsa, u holda o‘rnatilgan rejimda, bu dvigatel uchun absolut w = f (m) mexanik tavsifini olish mumkin. 1- rasm. dvigatelning mexanik tavsiflari: a — o‘zgarmas; b — o‘zgaruvchan qattiqlikdagi. 1 — absolut qattiq; 2 — qattiq; 3 — yumshoq. qattiq mexanik tavsif (1- rasm, a dagi 2 tavsif). bu tavsifga ega bo‘lgan yuritmalarda b 1—10% atrofida o‘zgaradi. bu guruhga mustaqil qo‘zg‘atish chulg‘amli o‘zgarmas tok dvigatellari, kollektorli mashinalar va ventilli dvigatellar kiradi. yumshoq mexanik tavsifga (1- rasm, a dagi 3 tavsif) tavsif qiyaligi 10% dan ko‘p bo‘lgan dvigatellar ega bo‘ladi. ularning qatoriga ketma-ket qo‘zg‘atish chulg‘amli o‘zgarmas …

3 / 47

un qattiq mexanik tavsif talab etiladi. ba’zi, sinov stendlari va tasmali mexanizmlari ko‘pincha yuritmada absolut qattiq mexanik tavsif bo‘lishini taqozo etadi. turli nominal qiymatlarga ega bo‘lgan elektr yuritmalarni taqqoslash va boshqa tadqiqotlarni o‘tkazishda nisbiy birliklardan foydalanish maqsadga muvofiq. har qanday o‘zgaruvchini nisbiy birliklarda ifodalash uchun uning absolut qiymatini shunga o‘xshash bazaviy qiymatga bo‘lish kerak. odatda, elektr yuritmalarda bazaviy qiymat sifatida quyidagilardan foydalaniladi: unom — nominal kuchlanish; inom — nominal tok; mnom(fnom) — nominal moment (kuch); rnom(znom) — tarmoqdan nominal kuchlanish berilganda nominal tok oqishini ta’minlaydigan qo‘zg‘almas dvigatel zanjiridagi nominal qarshilik; wnom — dvigatel yakorining (rotorining) nominal burchak tezligi. bu qiymatlardan tashqari o‘zgaruvchan tok mashinalari uchun bazaviy qiymat sifatida magnit maydonining sinxron burchak tezligi w0(wsx), mustaqil qo‘zg‘atish chulg‘amli o‘zgarmas tok dvigateli uchun elektr yurituvchi kuch tarmoq kuchlanishiga teng bo‘lgandagi ideal salt yurish tezligi w0 qabul qilinadi. kuchlanish uchun nisbiy kattalikni quyidagicha yozish mumkin: (2) asinxron mashinalarda kuchlanishning ikkita bazaviy qiymatidan foydalanish …

4 / 47

toki. rotor induktivligini yanada aniqroq hisobga olish uchun (6) tenglamani quyidagi ko‘rinishda yozish mumkin: r2 nom= (0,98yo0,99)z2 nom. (7) agar dvigatel rotori «uchburchak» usulda ulangan bo‘lsa (6) formula bo‘yicha «yulduz» usulida ulangan rotorning fazasiga ekvivalent bo‘lgan qarshilik hisoblanadi. u holda «uchburchak» bo‘yicha ulangan rotor fazasi qarshiligini quyidagi formula bo‘yicha aniqlaymiz: r2d = 3r2e. (8) momentning nisbiy qiymati quyidagi formula bilan aniqlanadi: (9) bu yerda: — mashina o‘qidagi moment yoki elektromagnit momentning nominal qiymati. dvigatelning elektromagnit momenti uning o‘qidagi momentdan yuzaga kelgan uyurma tok, gisterezis, ventilyatsiya, podshipnik va cho‘tkalardagi ishqalanishlar bilan bog‘liq bo‘lgan isroflar kuzatiladi. shuning uchun (9) formuladagi qiymat ustida to‘xtalib o‘tamiz. bu momentning qiymati o‘zgarmas tok dvigateli uchun tarmoqning nominal kuchlanishi va qo‘zg‘atish chulg‘ami hamda yakor zanjiridagi tokning qiymatlari nominal qiymatga ega bo‘lganda, asinxron mashinalar uchun esa tarmoq kuchlanishi hamda chastotasi va stator toki nominal qiymatga ega bo‘lganda aniqlanadi. ketma-ket hamda aralash qo‘zg‘atish chulg‘amli va universal dvigatellar uchun burchak …

5 / 47

ni; a — yakor chulg‘ami parallel shoxchalari soni; f — bitta qutbning magnit oqimi, vb; w — yakorning burchak tezligi, 1/s; i — yakor toki, a; r — yakor zanjiri qarshiligi, w. u bilan yakorga berilayotgan kuchlanishni belgilaymiz va uni tarmoq kuchlanishi ut va dushch ning ayirmasiga teng deb hisoblaymiz. bundan tashqari yakor qarshiligi rya va yakor zanjiri qarshiligi r bir-biridan farq qiladi. bunda r qo‘shimcha qarshiliklar va yakor qarshiligining yig‘indisiga teng. (14) va (15) tenglamalarga ko‘ra e va m parametrlar si birliklar tizimida olinadi, u holda ce = cm = pn(2pa)-1. agar dvigatel yakorining burchak tezligi aylanish chastotasi n (ayl/min) bilan almashtirilsa, u holda quyidagini olamiz: (16) (14) va (16) ifodalardagi qiymatlarni (13) formulaga qo‘ysak, o‘zgarmas tok dvigatelining mexanik tavsifi tenglamasiga ega bo‘lamiz: (17) bu yerda: r — dvigatel yakor zanjirining qarshiligi bo‘lib, u yakor chulg‘ami qarshiligi rya, qo‘shimcha qutblar rqk va qoplovchi chulg‘amlar rqch qarshiliklar yig‘indisidan iborat. dvigatel …

Want to read more?

Download all 47 pages for free via Telegram.

Download full file

About "elektr dvigatellarga mexanik qismini tortish elektroadvigatelinin jihoslarini tamari"

mexanik qismini tortish elektradvigatelini jihoslarini tamari elektr yuritma nazariyasida tez-tez foydalaniladigan asosiy tushunchalarga izoh berib o‘tamiz. elektr dvigatellar uchun o‘rnatilgan ish rejamida olingan w = f (m¶) bog‘lanish mexanik tavsif deb ataladi. ma’lumki, bunday funksional bog‘lanish elektr mashinasi dvigatel rejimida ishlagandagina mavjud bo‘ladi. bu rejimda yakorning aylanish tezligi ijrochi mexanizm tomonidan mashinaga qo‘yilayotgan reaktiv yuklama momentining funksiyasi bo‘lib qoladi. lekin elektr mashina tarmoqqa energiya berib tormozlash rejimida ishlayotganda, u generator rolini bajaradi. bu holda mustaqil o‘zgaruvchi sifatida, tashqi ta’sirlar o‘zgarishi natijasida o‘zgaradigan tezlik funksiyasi sifatida elektromagnit moment qaraladi. shunday qilib, amalda, dviga...

This file contains 47 pages in DOCX format (106.4 KB). To download "elektr dvigatellarga mexanik qismini tortish elektroadvigatelinin jihoslarini tamari", click the Telegram button on the left.

Tags: elektr dvigatellarga mexanik qi… DOCX 47 pages Free download Telegram