tiш pулпaси ҳақида маълумот

DOC 19 sahifa 171,5 KB Bepul yuklash

19 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 171,5 KB

Fayl turi DOC

Sahifalar 19

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 19

мавзу:пульпада ёшга хос ўзгаришлар. пульпар тизимнинг структураси ва функцияси.ўткир ўчоқли пульпит. клиника. ташхислаш ва қиёсий ташхислаш. назарий қисм тиш пульпаси. (pulpa dentis) тиш бўшлиғи (cavum dentis) ва илдиз каналлари (canalis radicis dentis) да жойлашади. пульпанинг тож ва илдиз қисмлари тафовут қилинади. кўп илдизли тишларда илдиз ва тож пульпасини орасидаги чегара илдиз каналларига кириш жойида ўтади. бир илдизли тишларда тож пульпасини илдиз пульпасига ҳеч кандай чегарасиз давом этади. тож пульпаси тиш бўшлиғида жойлашиб ушбу бўшлиқ шаклини такрорлайди ва бўшлиқ дўмбоқларига мос равишда пульпа шоҳлари деб аталади. илдиз пульпаси ва периодонтитнинг чегараси бўлиб илдиз чўққиси тешиги (foramen apicis dentis) ҳисобланади. илдиз пульпасини сони каналлар сонига тенг бўлади, лекин илдизнинг апикал қисмларида делтасимон шоҳланишлар кузатилади. бундай шоҳланишлар курак тишларида 53,5% премолярда – 35% ва молярларда – 80% учрайди. тиш пульпаси ҳақида қисқача маълумот. тиш пульпаси – тиш бўшлиғида жойлашувчи сийрак бириктирувчи тўқима бўлиб, у асосий ҳужайралараро модда, ҳужайра, толали элементлар, қон ва лимфа …

2 / 19

пульпада топилмаган. пульпадаги қон томирлари ва одонтобластлар атрофида ретикулин толалари жойлашади. ретикулин толалари ҳужайралараро бўшлиқни тўлдиради. улар каллоген толаларида айланиш ҳусусиятига эга. шунингдек, пульпада бошланиб, одонтобластлар орасидан ўтиб, дентинга чиқувчи аргирофил толалар корф толалари номи билан юритилади ва улар дентиннинг фибрин асосини ташкил қилади. тиш пульпасида бу ҳолатларни жойлашишини кўриш мумкин: диффуз – толалар хаотик жойлашади (бетартиб), тутамли – толалар тутам бўлиб, қон томирлар йўналиши бўйича жойлашади. тиш пульпасида тутамли толалар кўпроқ учрайди. ёш пульпада каллоген фибриллалар кўп учрайди, уларни сони ёши улғайган сари кўпая боради. лекин ёшдан истисно илдиз пульпасида толалар кўп аниқланган. ҳужайра элементлари эса илдиз қисмида кам, тож қисмида эса – кўп кузатилади. пульпа ҳужайралари. кўпгина олимлар фикрича пульпада 3 – та ҳужайравий қаватлар (қатлам) топилган: 1. периферик қават. 2. субодонтобластик қават. 3. марказий қават. пульпа ҳужайралари. 1. периферик қатлам – махсус ҳужайралардан – 2-4 қатор жойлашган бир-бирига яқин бўлган одонтобластлардан иборат. бу ҳужайралар бир-биридан бир оз …

3 / 19

майда юлдузсимон ҳужайралар пульпоцитлардан иборат. бу ҳужайраларни кўп ўсимталари бор. пульпацитлар ўзаро бир-бири билан ва одонтобластлар билан десмосомлар ёрдамида бирикади. пульпацит цитоплазмасида ўзаги овал ёки чўзинчоқ шаклда жойлашади, марказий қисмида ҳужайра органиодлари кузатилади. 3. марказий қаватда – фибробласт, гистиоцит, плазматик ҳужайралар, лимфоцит ва моноцит каби ҳужайралар мавжуд. фибробласт – пульпанинг энг кўпчиликни ташкил этувчи ҳужайра ҳисобланади. ҳажми 9-15 мкм, уларни ўсимталари бир неча маротаба узунроқ бўлади. фибробласт цитоплазмасида митохондрия, рибосома ва фибриллалар жойлашади. ўзаги овал ёки чўзинчоқ шаклда. ҳужайра атрофида ва ретикулин толалар кузатилади, фибробластларнинг асосий вазифаси – пульпанинг асосий моддасини шакллантириш ва каллоген толаларни ҳосил қилиш ҳисобланади. гистоцит (фиксацияланган макрофаг). пульпага батериялар тушса ёки модда алмашуви бузилса, бу ҳужайралар фаоллашади ва харакатчан (чин) макрофагларни хусусиятни бажаради, улар ёд модда, бактерияларни ютади. плазмоцит – бу плазматик ҳужайралар бўлиб, ҳажми 10-25 мкм ташкил қилади. ўзаги овал ёки юмалоқ хроматин сақлайди. интакт пульпада плазмоцитлар кам миқдорда бўлса, яллиғланишда – улар кўпаяди. плазмацитнинг …

4 / 19

нсформация қилиш хусусияти бор. пульпанинг толалари. каллоген ва ретикулин толалар билан намоён бўлади. айрим муаллифларни фикри бўйича толалар пульпада икки типда йўналган – диффуз ва тутам сифатида. ёш пульпада каллоген толалар кам, кейинчалик уларни сони кўпаяди. пульпанинг тож ва илдиз қисмларини гистологик жиҳатдан бир оз фарқи бор. илдиз пульпасида йуғон қон томир ва нервлар каллоген толалар тутамларига ўралган ҳолда бўлса, тож пульпасида ҳужайра элементлари кўпроқ, толалар эса камроқ кузатилади. пульпани қон билан таъминланиши. пульпани озиқлантируви қон томирлар илдиз учи – арехсдан перицемент соҳасидан киради. лекин бу қон томирлар якка эмас, чунки илдиз каналидаги каналчалар орқали қўшимча артерия ва веналари кузатилади. пульпанинг иннервацияси. арехсдан пульпага қон томирлар билан бирга юқори ва патски жағ нервларидан нерв тармоқлари тишнинг медиал, дистал, танглай, лунж ва тил томонларидан пульпага кириб периодонтга чиқиб кетади. тож пульпасида миелин кобиғсиз толалар ва нерв охирлари кузатилади. бундай нерв элементлари фронтал гуруҳдаги тишларда чайнов тишларга нисбатан кўп учрайди. пульпанинг физиологияси. …

5 / 19

ашади. айрим муаллифларни фикрича ҳимоя вазифасини қон томирлари 2. эндотелиал ҳужайралари ҳам бажаришади. 3. плазмацитлар эса антитела ишлаб чиқаради ва ҳимояни бажаради. гистологик текширувлар натижасида шу нарса маълум бўлдики – 4. фибробластлар патологик учоқ атрофида фиброз капсулани ҳосил қилишда қатнашади. фагоцитоз функциясини 5. нейтрофил гранулацитлар ҳам бажаради. пластик функция ҳимоя функциси билан чамбарчас боғлиқ. дентин каналчаларини облитерацияси (беркилиб қолиши) учламчи – иррегулятор дентинни ҳосил бўлиши билан баръер, чегара ҳосил қилиб, пульпани ташқи таъсуротларда ҳимоялаб туради. пластик функция тишни шаклланиш давридан бошланиб, бир умр давом этади. тишни ривожланиш даврида бирламчи дентин ривожланади. тиш чиққандан сўнг дентинни шаклланиши давом этади ва иккиламчи дентин (ўринбосар) ҳосил бўлади. иккиламчи дентин ҳисобига тиш бўшлиғи кичиклашади. учламчи (иррегулятор) дентин эса патологик омиллар таъсирида дентин каналчаларида юқори даражада минераллашган жараёни ҳисобига ривожланади. минералланиш турли микроэлементлар (ca, p) кристаллари ҳисобига ривожланади. пульпанинг турли касалликларда ўзгаришлари. ҳаёт давомида пульпада функционал ва морфологик ўзгаришлар рўй беради. инсон қариганда тишнинг тож …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 19 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"tiш pулпaси ҳақида маълумот" haqida

мавзу:пульпада ёшга хос ўзгаришлар. пульпар тизимнинг структураси ва функцияси.ўткир ўчоқли пульпит. клиника. ташхислаш ва қиёсий ташхислаш. назарий қисм тиш пульпаси. (pulpa dentis) тиш бўшлиғи (cavum dentis) ва илдиз каналлари (canalis radicis dentis) да жойлашади. пульпанинг тож ва илдиз қисмлари тафовут қилинади. кўп илдизли тишларда илдиз ва тож пульпасини орасидаги чегара илдиз каналларига кириш жойида ўтади. бир илдизли тишларда тож пульпасини илдиз пульпасига ҳеч кандай чегарасиз давом этади. тож пульпаси тиш бўшлиғида жойлашиб ушбу бўшлиқ шаклини такрорлайди ва бўшлиқ дўмбоқларига мос равишда пульпа шоҳлари деб аталади. илдиз пульпаси ва периодонтитнинг чегараси бўлиб илдиз чўққиси тешиги (foramen apicis dentis) ҳисобланади. илдиз пульпасини сони каналлар сонига тенг бўлади, лекин...

Bu fayl DOC formatida 19 sahifadan iborat (171,5 KB). "tiш pулпaси ҳақида маълумот"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: tiш pулпaси ҳақида маълумот DOC 19 sahifa Bepul yuklash Telegram