elementlarni xususiyatlari, statik va dinamik tavsiflari

DOCX 225.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1668458011.docx elementlarni xususiyatlari, statik va dinamik tavsiflari reja: 1. elementlarni xususiyatlari, statik va dinamik tavsiflari. sezgirlik mezonlari. 2. oʻlchovchi oʻzgartirgichlarni sinflanishi tayanch so’z va iboralar: datchik, statik, dinamik, differentsial, kompentsatsion, signal, element, avtomatik nazorat qilinadigan (anq) kattaliklar guruxi va asosiy ko’rsatkichlari. anq teploenergetik ko’rsatkich guruhi, anq mexanik ko’rsatkichlar guruhi, anq elektroenergetik ko’rsatkichlar guruhi, anq fizik ko’rsatkichlar guruhi, anq kimyoviy ko’rsatkichlar guruhi, avtomatikaning elementlari va ularning asosiy ko’rsatkichlari. avtomatika elementi deb o’lchanayotgan fizik kattalikni birlamchi o’zgartiruvchi moslamaga aytiladi. avtomatika elementlari to’rt xil strukturaviy belgilanish sxemalaridan iborat bo’ladi (1.1- jadval): a) oddiy bir martali (birlamchi) to’g’ridan-to’g’ri o’zgartirish; b) ketma-ketli to’g’ridan-to’g’ri o’zgartirish; v) differentsial sxemali; g) kompensatsion sxemali. oddiy o’lchash o’zgartirgichlari (a) bir dona elementdan tashkil topgan bo’ladi. ketma-ketli o’zgartgichlarda esa (b) oldindagi o’zgartirgichning kirish ko’rsatgichi keyindagi o’zgartgichning chiqishi hisoblanadi. odatda birlamchi o’zgartirgich sezgirlik elementi (se), ohirgi (keyingi) o’zgartirgich esa chiqish elemeti deb yuritiladi. o’zgartirgichlarning ketma-ketligi ulanish usuli bir martali o’zgartirishda chiqish signalidan …
2
y ko’rinishdagi signalga o’zgartirish (birlamchi o’zgartgich - datchiklar); · bir energiya ko’rinishidagi signalni boshqa energiya ko’rinishdagi signalga o’zgartirish (elektromexanik, termoelektrik, pnevmoelektrik, fotoelektrik va xakozo o’zgartgichlari); · signal tabiatini o’zgartirmasdan uning kattaliklarini o’zgartirish (kuchaytirgichlar); · signalning ko’rinishini o’zgartirish (analog-raqam, raqam analog o’zgartkichlari). · signalning formasini o’zgartirish (taqqoslash vositalari), · mantiqiy operatsiyalarni bajarish (mantiqiy elementlar), · signallarni taqsimlash (taqsimlagich va kommutatorlar), · signallarni saqlash (xotira va saqlash elementlari), · programmali signallarni hosil qilish (programmali elementlar), · bevosita jarayonga ta’sir qiluvchi vositalar (ijrochi elementlar). avtomatika elementlarining funktsiyalari har xil bo’lganiga qaramay, ularning parametrlari umumiy hisoblanadi va ularga quyidagilar kiradi: · statik va dinamik rejimlardagi tavsifnomalari; · uzatish koeffitsienti (sezgirlik, kuchaytirish va stabilizatsiya koeffitsientlari); · xatolik (nostabillik); - sezgirlik chegarasi. xar bir avtomatika elementi uchun turg’unlashgan rejimda kirish x va chiqish signallari u orasida uqf(x) bog’liqlik mavjud. ushbu bog’liqlik elementning statik tavsifnomasi deyiladi. ko’rinish bo’yicha avtomatika elementlarining statik tavsifnomalari uch guruxga ajratiladi: a) chiziqli, …
3
sh kattaligining kirish kattaligiga bo’lgan nisbatiga teng. avtomatik tizimlarning elementlari miqdor va sifat o’zgartirishlarni bajaradi. miqdor o’zgartirishlar kuchaytirish, stabillash va boshqa koeffitsientlarni nazarda tutadi. sifat o’zgartirishda bir fizikaviy kattalik ikkinchisiga o’tadi. bu holda o’zgartirish koeffitsienti element sezgirligi deyiladi. 1-jadval avtomatika elementlarining strukturaviy belgilanish sxemalari № strukturaviy belgilanish sxemalari o’zgartirish koeffitsienti chetga chiqish 1. x u x z u к1 к1 k = k1 δ=δі 2. x u yn-1 un к 1 к i n k=p ki i=1 n δ=∑δ1 iq1 3. к1 to δ1 y δ2 к2 k=k1+k2 δ=δ1k1/(k1+k2) +δ2/(k1+k2) 4. to x ypr к1 y δ1 δ2 к2 k=k1/(1+k1*k2) δ=δ1/(1+k1+k 1k2)- δ2/[1+1(k1+k1 )] izox: x - o’lchanayotgan (kirish) ko’rsatkichi; y - o’lchash o’zgartirgichining chiqish signali. z- qo’shimcha energiya manbaisi. u x a) u u x1 x b) x v) 2- rasm. avtomatika elementlarining statik tavsifnomalari. a) - chiziqli ksq kgq const; b) - uzluksiz nochiziqli; kskg const. v)- nochiziq …
4
’z parametrlarini yo’l qo’yiladigan chegarada saqlash qobiliyatiga mustahkamlik deb ataladi. mustahkamlik elementni loyihalash vaqtida hisoblanadi va uni ishlab chiqarilgandan so’ng ekspluatatsiya jarayonida sinaladi. 3-rasm. element xatoligini aniqlovchi sxema. elementlar ishlayotgan vaqtda chiqish qiymati y ichki hususiyatlar yoki tashqi omillar sababli talab qilingan qiymatidan og’ishi mumkin, bunda element tavsifi o’zgarishi sodir bo’ladi (3-rasmdagi y’ egrilik). ushbu og’ish absolyut yoki nisbiy xatolik bo’lishi mumkin. absolyut xatolik bu chiqish kattaligining olingan qiymati y’ bilan uning hisoblangan(kutilgan) qiymati orasidagi farq: δу = у’ – у (rasmga qarang). nisbiy xatolik bu absolyut xatolik δу ni chiqish kattaligining nominal (hisob kitob vaqtida hisobga olinadigan, yaxlitlangan) qiymati у ga nisbati. nisbiy xatolik foizlarda quyidagicha aniqlanadi: nx= δy • 100/у og’ishni keltirib chiqaruvchi sabablarga haroratli, chastotali, tokli va boshqa xatoliklarga bo’linadi. ba’zan keltirilgan xatolik deb ataluvchi xatolik turi ham ishlatiladi, ushbu xatolik asbolyut xatolikni chiqish kattaligining eng katta qiymatiga nisbati bilan topiladi. foizlarda esa quyidagicha: ykel= δy • …
5
q. kirish kattaligining element chiqishidagi signalini sezilarli darajada o’zgartirish qobiliyatiga ega bo’lgan qiymati sezgirlik chegarasi deyiladi. sezgirlik chegarasining yuzaga kelishi tashqi omillar singari, ichki omillar(ishqalanish, lyuftlar, gizterezis, ichki shovqin, xalaqit va boshqalar)ni ham keltirib chiqaradi 4-rasm. sezgirlik chegarasini aniqlash sxemasi: a – ―o’lik‖ yo’l mavjud bo’lgandagi element tavsifi; b – releli hususiyat mavjud bo’lgandagi element tavsifi 4a-rasmda ―o’lik‖ yo’l mavjud bo’lgandagi element tavsifi ko’rsatilgan. tavsifdan ko’rinib turibdiki, qachonki kirish kattaligi x x1 dan x2 gacha chegarada o’zgarsa, chiqish kattaligi y o’zgarmaydi va nolga teng bo’ladi. x1 va x2 qiymatlar sezgirlik chegaralari deyiladi, x1 va x2 orasidagi δх ga teng masofa esa nosezgirlik hududi deyiladi. releli hususiyatlar mavjud bo’lganda element tavsifi reversiv (yo’nalishini o’zgartirib turadigan) tavsifga ega bo’ladi(4b-rasm). bu holatda keltirilgan tavsif sezgirlik chegarasiga va nosezgirlik hududiga ega. avtomatika elementlari mustahkamlik bilan ham xarakterlanadi. elementlarning sanoat ekspluatatsiyasida o’z parametrlarini yo’l qo’yiladigan chegarada saqlash qobiliyatiga mustahkamlik deb ataladi. mustahkamlik elementni loyihalash vaqtida …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "elementlarni xususiyatlari, statik va dinamik tavsiflari"

1668458011.docx elementlarni xususiyatlari, statik va dinamik tavsiflari reja: 1. elementlarni xususiyatlari, statik va dinamik tavsiflari. sezgirlik mezonlari. 2. oʻlchovchi oʻzgartirgichlarni sinflanishi tayanch so’z va iboralar: datchik, statik, dinamik, differentsial, kompentsatsion, signal, element, avtomatik nazorat qilinadigan (anq) kattaliklar guruxi va asosiy ko’rsatkichlari. anq teploenergetik ko’rsatkich guruhi, anq mexanik ko’rsatkichlar guruhi, anq elektroenergetik ko’rsatkichlar guruhi, anq fizik ko’rsatkichlar guruhi, anq kimyoviy ko’rsatkichlar guruhi, avtomatikaning elementlari va ularning asosiy ko’rsatkichlari. avtomatika elementi deb o’lchanayotgan fizik kattalikni birlamchi o’zgartiruvchi moslamaga aytiladi. avtomatika elementlari to’rt xil strukturaviy belgilanish sxe...

DOCX format, 225.5 KB. To download "elementlarni xususiyatlari, statik va dinamik tavsiflari", click the Telegram button on the left.

Tags: elementlarni xususiyatlari, sta… DOCX Free download Telegram