xiva xonligi madaniyati

PPT 20 pages 4.7 MB Free download

20 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 4.7 MB

File type PPT

Pages 20

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 20

слайд 1 xiva xonligi madaniyati kirish 1.xiva xonligi shaharlari 2.xiva xonligida xo’jalik hayoti -yer egaligi,soliqlar,majburiyatlar 3.xiva me’morchiligi 4.xiva tarixshunosligi 5.xiva - ming gumbaz shahri xulosa * kirish xorazm shaharsozligi mil.av.vii srrdagi ko’zaliqir shahar xarobalariga to’g’ri keladi. xorazm ahamoniylar sulolasi tarkibiga kirgan bo’lsada,iskandar,salavkiylar,yunon-baqtriya davlatlari tarkibiga kirmagan. o’rta asrlarda ham xiyoniylar,kidariylar,eftaliylar va turk xoqonligi davrida ham o’z mustaqilligini saqlab qolgan. xorazmning shunday hukmdorlar boshqardiki,ular faqat hukmdor emas,balki ular xorazmning tarixini,madaniyati,me’morchiligini boyitgan kishilardir. shunday hukmdorlardan biri abulg’ozixondir. xiva xonligiga ko’plab elchilar tashrif buyurdilarki,ular ham o’z esdaliklarida xorazmning chiroyli shaharlarini yozib qoldirdilar. xiva xonligida xiva, ko’hna urganch, yangi urganch, vazir kabi o’nlab shaharlar mavjud bo’lgan. ulardan eng qadimiysi xiva shahri bo’lib, 1997- yilda uning 2500 yilligi nishonlandi. bu haqda yunesko 1995- yilda qaror qabul qilgan edi. * * xiva xonligining yirik shaharlari xiva, ko’hna urganch yangi urganch vazir ulardan eng qadimiysi xiva shahri bo’lib, 1997- yilda uning 2500 yilligi nishonlandi. bu haqda yunesko 1995- …

2 / 20

gan. ko’hna urganch x — xi asrlarda xorazm davlatinuig poytaxti edi. bu shahar arab geograflari asarida jurjoniya nomi bilan qayd etilgan. x asrning ikkinchi yarmida poytaxt gurganchda mustaqil amirlik tuzilgan. 995- yilda gurganch amiri ma'mun ibn muhammad poytaxti kot shahri bo’lgan xorazmshohlarni tor-mor etib, o’zini xorazmshoh deb e'lon qilgan. shu tariqa gur-ganch xorazm davlatining yagona poytaxtiga aylangan. xi—xii asrlarda bu shaharda madaniyat, ilm-fan rivojlandi. shahar mustahkam qal'a-devor bilan o’rab olindi. * izoh! 1221-yilda mo’g’ullar ko’hna urganch shahrini suvga bostirgan edilar. 1646- yilda abulg’ozixon hozirgi urganch shahriga asos soldi. bunga yuqorida qayd etilgan amudaryoning o’z yo’nalishini o’zgar-tirib orol dengizi tomon oqa boshlagani, buning oqibatida gurganch-ning (ko’hna urganch) suvsiz qolganligi sabab bo’lgan edi. shundan keyin qadimgi guiganchning nomi ko’hna urganch bo’lib qoldi. vazir shahri. vazir xorazmning shahar-qal'alaridan biri bo’lgan. tarixiy manbalarda qayd etilishicha, shayboniylardan bo’lgan mustafoxon tomonidan xv asr o’rtalarida asos solingan. xvi asrda shayboniylarning o’zaro urushlari shaharni vayron bo’lishiga olib kelgan. …

3 / 20

2— 1663- yillardagi ijtimoiy-siyosiy tarixiga bag’ishlangan. abulg’ozixon o’z asarlarini oddiy kitobxon uchun turkiy tilda yozgan. * ular she'riy asarlar, tarjima va tarixiy kitoblarni ko’chirganlar. har bir kitobni bezashda bir necha soha ustalari ishtirok etganlar. bular — qog’oz qirquvchi, kotib-xattot, muzahhib, lavvoh, lavha chizuvchilar, miniaturachi rassom va sahhoflar edilar. xiva qo’lyozmalarida buxoro qo’lyozmasidan farqli o’laroq, mundarija manzarali qilib bezatilmagan. xvii—xviii asrlarda xiva ijod qilgan xattotlari muhammad yusuf rojiy bobojon sanoiy muhammad rizo oxund yer egaligi. xonlikning asosiy boyligi yer hisoblanardi. bu yerlar sug’oriladigan (axya) va sug’orilmaydigan (adra) yerlardan iborat edi. egalik shakliga ko’ra, xiva xonligining yerlari ham uchga bo’lingan. 1. davlat yerlari (podshohi). 2. xususiy mulk (xususiy yerlar). 3. vaqf yerlari. * xonning qarindoshlari o’z xususiy yerlaridan davlatga soliq to’lamas edilar. davlat soliqlaridan ruhoniylar, katta amaldorlar, tarxon yer olganlar ham ozod etilgan edilar. * xon va boshqa xususiy mulk yerlarida dehqonchilik qiluvchilar yarimchilar deb atalgan. bunday deb atalishiga ular yetishtirgan hosilning …

4 / 20

toiov haqi), mirobona (mirob uchun yig’im) darvozabon puli (yukni o’tkazganlik uchun shahar darvozasi qorovuliga to’lanadigan haq) va hkz.soliqlar mavjud edi. * xiva xonligida begar majburiyatlar. qazu — butun qishloq aholisini katta va kichik kanallarni tozalashga safarbar etish majburiyati. ichki va obxo’ra qazu — har yili kanallarning suv taqsimlagichini tozalash majburiyati hachi — himoya dambalari qurish va ularni mustahkamlashda qatnashish majburiyati.. otlanuv — xon ovida qatnashish uchun lashkarlikka kelish. begar — rasman 12 kunlik davlat majburiyati; unga ko’ra, qishloqning har bir xonadonidan bir kishidan odamlarni to’plashardi. ular har yili turli qurilish ishlarida, kanal qazishda, yo’llarni tuzatishda, xon saroylari qurilishida ishlar edilar. begarning muddati 12 kun deb belgilangan bo’lsa-da, aslida u bir oy, undan ko’proqqa ham cho’zilar edi. me'morchilik xviii asr oxirida muhammad amin hukmronligi davridan boshlab birmuncha siyosiy barqarorlik o’rnatildi. bu omil xiva shahrining holatiga ijobiy ta'sir ko’rsatdi. chunonchi, 1782- yilga kelib xiva shahrida qayta tiklash ishlari tugallandi. qayta tiklash ishlaridan …

5 / 20

gan. ichan qal'a bobolarimizdan qolgan o’rta osiyodagi yirik va noyob me'moriy yodgorlikdir. u ming gumbaz shahri nomi bilan mashhur. ichan qal'a xiva shahrining ichki qal'a (shahriston) qismidir. * * ichan qal’ani bunyod etishda xiva me'morlari o’rta osiyoda qadimdan davom etib kelayotgan an'ana — inshootlarni ro’parama-ro’para qurish usulidan foydalanishgan. bu usul ,,qo'sh" deb ataladi. xorazm o’lkasi me'morchiligining ajoyib obidalari — madrasa, masjid, saroy va minoralar ichan qal'ada joylashgan. mazkur asrlar davomida ota darvozadan polvon darvozagacha kattayo’l o’tkazildi.. ichan qal'a darvozalari bog’cha, polvon tosh ota xviii asr oxiri-xix asrda xivada qurilish ishlari xviii asr oxirida juma masjid qayta qurildi va uning yonida baland minora ham qad ko’tardi. 1840—1842- yillarda ikki qavatli qutlug’ murod inoq madrasasiga qaratib tim va toqilar qurildi. muhammad rahimxon, olloqulixon va muhammad aminxon hukmronliklari davrida lchan qal’ada keng ko’lamli yaratuvchilik ishlari amalga oshirildi. muhtasham saroy, madrasa, maqbaralar barpo etildi. ko’hna arkdagi saroy qurilishi tugallandi. yangi va katta toshhovli saroyi …

Want to read more?

Download all 20 pages for free via Telegram.

Download full file

About "xiva xonligi madaniyati"

слайд 1 xiva xonligi madaniyati kirish 1.xiva xonligi shaharlari 2.xiva xonligida xo’jalik hayoti -yer egaligi,soliqlar,majburiyatlar 3.xiva me’morchiligi 4.xiva tarixshunosligi 5.xiva - ming gumbaz shahri xulosa * kirish xorazm shaharsozligi mil.av.vii srrdagi ko’zaliqir shahar xarobalariga to’g’ri keladi. xorazm ahamoniylar sulolasi tarkibiga kirgan bo’lsada,iskandar,salavkiylar,yunon-baqtriya davlatlari tarkibiga kirmagan. o’rta asrlarda ham xiyoniylar,kidariylar,eftaliylar va turk xoqonligi davrida ham o’z mustaqilligini saqlab qolgan. xorazmning shunday hukmdorlar boshqardiki,ular faqat hukmdor emas,balki ular xorazmning tarixini,madaniyati,me’morchiligini boyitgan kishilardir. shunday hukmdorlardan biri abulg’ozixondir. xiva xonligiga ko’plab elchilar tashrif buyurdilarki,ular ham o’...

This file contains 20 pages in PPT format (4.7 MB). To download "xiva xonligi madaniyati", click the Telegram button on the left.

Tags: xiva xonligi madaniyati PPT 20 pages Free download Telegram