argumentlash

PPT 43 pages 11.6 MB Free download

43 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 11.6 MB

File type PPT

Pages 43

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 43

powerpoint presentation mantiq insonning aqlida mavjud bo`lgan tushunchalardan u hosil qilmoqchi bo`lgan tushunchalarga o`tish usullarini o`rganuvchi fandir. (ibn sino). formal isbotlash argumentlash lotincha “argumentum” so`zidan olingan bo`lib, “asos”, “dalil” degan ma`nolarni anglatadi. argumentlash deganda muayyan bir fikrni isbotlash yoki rad etish jarayonini o`z ichiga olgan fikr yuritish jarayoni nazarda tutiladi. argumentlar mazmuniga ko’ra ikki turga bo’linadi: 1. masalaning mohiyatiga taalluqli argumentlar 2. insonga murojaat qiluvchi argumentlar birinchi turdagi argumentlar muhokama qilinayotgan masalaga bog’liq bo’lib, isbotlanayotgan holatning chinligini asoslashga yo’naltirilgan bo’ladi. bunday argumentlar sifatida tushunchalarning ta‘rifi, ilmiy nazariya‘ning tamoyillari, aniq faktlarni qayd qilgan mulohazalar, chinligi avval isbotlangan mulohazalardan foydalaniladi. bu argumentlar yuqoridagi shartlarni qoniqtirsa, unga asoslangan isbotlash mantiqiy to’g’ri bo’ladi. ikkinchi turdagi argumentlar ko’pincha masalaning mohiyatiga taalluqli bo’lmaydi va ulardan, asosan, bahs-munozarada yutib chiqish uchun foydalaniladi. bu turdagi argumentlarda opponentning shaxsiyati, e‘tiqodi, obro’siga, auditoriya‘ning fikriga murojaat qilinadi. bunday argumentlardan haqiqatni aniqlash va asoslash uchun o’tkaziladigan bahs�munozaralarda foydalanish noo’rin, nojoizdir. argument ad …

2 / 43

vzusidan chetga chiqib, opponentning shaxsini muhokama qilishga o’tish (ko’pincha bunday muhokama salbiy xarakterda bo’ladi); – shuhratparastlikdan argument sifatida foydalanish, ya‘ni opponentni ko’klarga ko’tarib maqtash orqali uni fikrimizni e‘tirof etishiga, hech bo’lmaganda qarshiligini susaytirishga erishish; – kuchdan argument sifatida foydalanish, ya‘ni opponentni unga qarshi jismoniy yoki ma‘naviy kuch ishlatilishi mumkinligini aytib qo’rqitish va shu asosda o’z fikridan voz kyechishga majbur qilish; – rahm-shavqat hissidan argument sifatida foydalanish, ya‘ni qarshi tomonda achinish va hamdardlik tuyg’ularini uyg’otib, o’zini oqlash, fikriga ishontirish yoki yordam olishga erishish; – xabarsizlik, bilmaslikdan argument sifatida foydalanish, ya‘ni opponentga ma‘lum bo’lmagan faktlar, ma‘lumotlardan foydalanish, u o’qimagan (bilmagan) manbalarga murojaat qilish. ko’pincha opponent o’zini bulardan xabardor qilib ko’rsatishga urinadi va yanglishib ketadi. yuqorida aytib o’tilgan argumentlar noo’rin bo’lib, ulardan bahs jarayonida foydalanish adolatdan emas. lekin, bahsda tomonlarning aqli, bilimi bilan birga, ularning his-tuyg’ulari, fe‘l-atvorlari ham to’qnashadi. shu bois, bahs jarayonida noo’rin argumentlardan ham foydalanilishini kuzatish mumkin. o’rinli va noo’rin argumentlarni …

3 / 43

ttirib ularning fikrlarini o’zgartirishga harakat qiladi. argumentlashning amalga oshish jarayonini tasavvur qilish uchun argumentlash maydoni tushunchasini bilish zarur. argumentlash maydoni argumentlovchi faoliyatning tuzilishi, argumentlash subyektlarining mavqei va vazifalari, argumentlash jarayonini ijodiy modellashtirishning o’ziga xosligi, argumentlashni amalga oshirish vaqti va o’rnini qamrab oluvchi kommunikativ faoliyat maydonidir. quyidagilar argumentlash maydonining muhim elementlari hisoblanadi: argumentlash subyektlari (s1 s2); argumentlash predmeti, ya‘ni bahs mavzusi (ap); argumentlash predmetining mohiyatini, qirralarini ochib beruvchi tezislar (t); argumentlar-dalillar tizimi (a1, a2,... an); argumentlash vaziyati (sit – qayerda, qanday holatda). argumentlash jarayonida proponent o’z maqsadini belgilab olishi (argumentlash strategiyasi) va uni amalga oshirish yo’llarini (argumentlash taktikasi) aniqlab olishi talab qilinadi. argumentlashning strategiyasi - argumentlashning maqsadi bo’lib, ishontirish, g’alaba qozonish, kelishish, yechimni topish, o’ziga nisbatan ishonchni mustahkamlash va shu kabilarda namoyon bo’ldi. mantiq qonunlari, isbotlovchi muhokama yuritish argumentlashning strategik prinsiplari hisoblanadi. konkret vaziyatga mos bo’lgan kommunikativ modelni tanlash ham argumentlashning strategiyasiga kiradi. argumentlashning taktikasi - argumentlarni eng unumli qo’llash usuli; …

4 / 43

bilan harakat qilishga, rad qilingan argumentlardan oson voz kechishga, raqib hujumlarining kuchini kamaytirishga imkon beradi. e‘tiborga olish zarurki, bu usul raqib tomonidan qo’llanilsa, taktik g’alabaga erishish mushkullashadi. 4. raqib argumentlarini sochib tashlash, ya‘ni “ayir va mulohazaronlik qil” formulasi asosida ish qilish. raqib argumentlari zanjiridagi bo’sh halqani topib, unga hujum qilish orqali raqibning hamma fikrlarini shubha ostiga qo’yish. 5. isbotlash yukini raqib yelkasiga ag’darish. kim ko’p isbotlashga majbur bo’lsa, u eng noqulay holatda qoladi. bu raqib argumentlarining kamayishiga olib keladi va uni ochiq-oydin tanqid qilish uchun yo’l ochib beradi. 6. eng kuchli argumentdan bahs yakunida foydalanish, ya‘ni “oxirgi gapni aytgan g’olibdir” prinsipini amalga oshirish, 7. har ikki tomon uchun ham kuchli bo’lgan argumentni ilgari surish. 8. aniq-ravshan narsani isbotlamaslik. 9. raqibga e‘tiroz bildirib, ortiqcha qizishmaslik. jahl qilish, qizishish, opponentni tanqid qilishga shoshilish tinglovchilar o’rtasida raqib obro’yining ortishiga, unga nisbatan achinish hissining paydo bo’lishiga olib keladi. 10. kuchli argumentni tayyorlash. buning uchun …

5 / 43

gumentlash maydonini kengaytirish yoki toraytirish, e‘tiborni boshqa narsaga qaratish); – “shaxsga murojaat qilish”, ya‘ni raqibiga do’q urish, haqorat qilish, nimalarnidir fosh etishga sha‘ma qilish, yorliqlar osish (nom qo’yish) va h.k. – auditoriya argumentidan foydalanish, ya‘ni tinglovchilarning kayfiyatlari, qiziqishlari, xayrixohliklaridan foydalanish. – kuchni namoyish qilish (masalani muhokama qilishni to’xtatish, opponentning pozitsiyasini umuminsoniy, milliy yoki guruh axloqiga, manfaatiga to’g’ri kelmaydi deb do’q urish); – muhokama predmetini buzib ko’rsatish (diversiya); – johillik, nodonlik argumenti, ya‘ni opponentini johil, nodon qilib ko’rsatish (“har bir aqlli odam aytganlarimni, albatta, ma‘qullaydi...”, deb so’z boshlash). argumentlash asoslangan chin bilimlarni hosil qilish usuli hisoblanadi. fikrlar chinligini asoslashning mantiqiy usullarini o`rganuvchi mantiq fanining maxsus bo`limi argumentlash nazariyasi deyiladi. argumentlash deganda avvalo fikrning chinligini asoslash, dalillash nazarda tutiladi va bu mantiqda isbot tushunchasi orqali ifodalanadi. dalillash jarayonida fikrlashga nisbatan qo`yiladigan eng muhim talablardan biri, yetarli asosga ega bo`lishdir. asosli fikr yuritish inson tafakkurining eng muhim xislati bo`lib hisoblanadi va mantiq qoidalariga …

Want to read more?

Download all 43 pages for free via Telegram.

Download full file

About "argumentlash"

powerpoint presentation mantiq insonning aqlida mavjud bo`lgan tushunchalardan u hosil qilmoqchi bo`lgan tushunchalarga o`tish usullarini o`rganuvchi fandir. (ibn sino). formal isbotlash argumentlash lotincha “argumentum” so`zidan olingan bo`lib, “asos”, “dalil” degan ma`nolarni anglatadi. argumentlash deganda muayyan bir fikrni isbotlash yoki rad etish jarayonini o`z ichiga olgan fikr yuritish jarayoni nazarda tutiladi. argumentlar mazmuniga ko’ra ikki turga bo’linadi: 1. masalaning mohiyatiga taalluqli argumentlar 2. insonga murojaat qiluvchi argumentlar birinchi turdagi argumentlar muhokama qilinayotgan masalaga bog’liq bo’lib, isbotlanayotgan holatning chinligini asoslashga yo’naltirilgan bo’ladi. bunday argumentlar sifatida tushunchalarning ta‘rifi, ilmiy nazariya‘ning tamoyillari, an...

This file contains 43 pages in PPT format (11.6 MB). To download "argumentlash", click the Telegram button on the left.

Tags: argumentlash PPT 43 pages Free download Telegram