sharqatamasi

PPTX 110 стр. 12,8 МБ Бесплатная загрузка

110 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 12,8 МБ

Тип файла PPTX

Страницы 110

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 110

“ bayt al hikma ” tashkil topish tarixi sharq atamasining paydo bo’lishi, uning geografiyasi va o’zgarish tarixi. allomalar kimlar, sharq allomalari deganda asosiy kimlar nazarda tutiladi. islom sivilizatsiyasining vujudga kelish tarixi. “bayt al hikma” ning yaratilish tarixi. movarounnahr va xurosonlik allomalar va ularning islom sivilizatsiyasiga qo’shgan xissalari. sharq allomalarining ilmiy merosi  “sharq” tushunchasi yevropada antik davrda vujudga kelgan tushunchadir. aynan qadimgi davrlarda yunonlar sharq va g’arb tushunchalarini izohlaganlar. g’arb deganda ular demokratiya mavjud bo’lgan polislarni nazarda tutishgan. “sharq ” esa ahamoniylar davlatiga nisbatan ishlatilgan. shu bilan birgalikda despotik davlatlarga nisbatan ham ishlatilgan. despotik so’zining ma’nosi shafqatsiz, qonunga rioya qilinmaydigan davlat hisoblanadi. sharq atamasi  alloma (arab.) — ilm egasi, bir yoki bir necha fan sohasini mukammal egallagan, yangi yoʻnalishlar, kashfiyotlar yaratgan olim. ubaydulla uvatov bergan ma’lumotga ko’ra imom termiziyning “ash-shamoil an-nabaviya” (“paygʻambarga xos siyrat va fazilatlar”) asari dunyo miqyosida eng koʻp nashr etilgan asar sifatida hatto ginnesning rekordlar kitobidan …

2 / 110

1” raqamli sayyoraga qanday nom berilgan? javob: samarqand allomalarga oid qiziqarli savollar:  “ bayt al hikma ” tashkil topish tarixi xalifalar horun ar-rashid va ma’mun davri shuningdek sharq allomalarining kashfiyotlari o’rta osiyolik olimlarning hayoti va faoliyati  1. bag’dod - “bayt al-hikma” ix asr 2. buxoro – “sivan al hikma ” x asr 3. qohira – “dar al- hikma” xi-xii asr 4. marog’a – “dar al hikma” xiii asr (ushbu akademiyada nosir ad-din at-tusiy faoliyat ko’rsatgan) 5. xorazm – ma’mun akademiyasi xi asr 6. samarqand - ulug’bek akademiyasi xv asr sharq akademiyalari:  “bayt al hikma” ning joylashuv o’rni  hozirga qadar bayt al hikmaning qayerda joylashganligi to’g’risida aniq ma’lumotlar uchramagan. tarixchilarning taxminlariga ko’ra u abbosiy xalifalarining saroyida, asosan (xorun ar rashid davrida) joylashgan. xalifa ma’mun (813-833) davriga kelib kutubxonadan yirik tarjima markazi va haqiqiy akademiyaga aylanadi. shu asnoda uning o’rni dajla daryosining sharqiy qirg'og'idagi bag'dodning bir qismi bo'lgan …

3 / 110

iy jihatdan deyarli bir ma’noni anglatgan. ibn an nadim “al-fixrist” asarida akademiyani “donolar uyi” deb ataydi. ibn said al-andalusi yoki al-kalaksandiy singari boshqa olimlar "donolik uyi" atamasi yoki “hikmatlar uyi” nomiga murojaat qilishgan. masalan, hoji xalifa "dar al-hikma" nomi bilan mashhur bo'lgan boshqa nomdan foydalanadi. biroq, hikmatlar uyining turli nomlaridagi eng qiziq narsa shundaki, ularning barchasi bir xil semantik ma'noga ega: bu yerda hamma bilim va donolikni topish mumkin. “bayt al-hikma” nomi tarixi   abu bakr ar roziy (865-925)- chechak va qizamiq kasalliklarini o’rgangan. "chechak va qizamiq haqida kitob" ("kitob aljudariy valhasba") nomli asar yaratib, tibbiyot tarixida birinchi marta chechakni taʼriflab berdi. 1796 yilga kelib yevropada ingliz vrachi e. jenner chechakka qarshi emlashni taklif etdi. ------------------------------------------------------------------------------------ ali ibn abbos (994-v) saraton kasalligiga doir “kitobi al maliki” asarini yozgan. 1628-yilda william harvey tomonidan olib borilgan otopsiyalar inson anatomiyasi va fiziologiyasi haqida dastlabki hulosalarni berdi islom sivilizatsiyasi olimlari va yevropalik olimlar …

4 / 110

ismli ayol edi. horun ar rashid 765 – 809 -- 786 - 809  eronning ray shahri  15 yoshidan boshlab xalifalikning bosqinchilik yurishlarida qatnasha boshlaydi. onasi xayzuraning ichki siyosat masalalariga aralashishi farzandlarining keyinchalik taxtni egallashlariga qo’l keladi. mansur abdulhakimning “horun ar-rashid; tuhmatlar qilingan xalifa” asarida xalifa mahdiy o’g’li horunni ot choptirish va nayza, qilich bilan ishlashga o’rgatgani va unga ancha erta qo’mondonlikni topshirganini aytib o’tadi. xususan horun 15 yoshida rum ga yurishga boshchilik qiladi. g’alabali janglardan so’ng unga berilgan hududlar: misr suriya armaniston ozarbayjon horun ar-rashid hayoti:  784-786-yilgi xolid al-mahdiyning qisqa hukmronligidan so’ng taxt vorisi jafarni taxtdan voz kechishiga majbur qilgan horun taxtni egallaydi. keyinchalik 786-yilda halifalik taxtini egallaganidan davlat ishlarini quyidagicha taqsimlaydi. o”ziga “ar roshud”- ya’ni to’g’ri yo’ldan yuruvchi – taxallusini oladi. vaziri: yahyo ibn xolid barmakiyni bosh vazir sifatida tayinlaydi. bayt al hikma ga nasroniy tabib masavayxni rahbar etib tayinlaydi.  adabiyotlar : b.abduhalimov- “bayt al …

5 / 110

alar» kitobida (1550) tilga olingan. bu tushuncha birinchi paytda antik madaniyat an'analarini italiyada «ming yillik yovvoyilikdan so'ng» tiklanishini anglatib, ilmiy tadqiqotlarda keng ishlatila boshlandi. y. burxart uyg'onish (renessans) ni aloxida tipdagi madaniyat deb baxoladi. y. xeyzing o'zining «o'rta asrchilikning kuz fasli» asarida uyg'onish davri-o'rta asr madaniyatining intixo davri deb xisoblasa, boshqa olimlar uyg'onish davri yangi davr madaniyatining boshlanishi deb sanaydilar.  • dunyoviy ilmlarga intilish, din va diniy bilimlarni jamiyat, insonlar manfaati nuqtai nazaridan talqin etish; • turli xalqlarning ma'naviy-madaniy merosi o'tmish madaniy qadriyatlaridan (arab, eron, yunon madaniyati boyliklari) foydalanish; • tabiatni, mavjud xayotni, mavjudotni o'rganishga qiziqishning kuchayishi, uning sirlarini ochishga va undan foydalanishga intilishning ortib borishi, shu munosabat bilan tabiatshunoslik ilmlarining rivojlanishi; • bilishda aqlni mezon deb bilish, aqliy bilish, ratsionalistik usul, ilmiylik rolining oshib borishi; uyg'onish davri madaniyatining belgilari  • insonga muxabbat, uning axloqiy, aqliy xislatlarini, qobiliyatlarini o'rganish va fazilatlarini ochib berishga intilish, • diniy tasavvur, diniy …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 110 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "sharqatamasi"

“ bayt al hikma ” tashkil topish tarixi sharq atamasining paydo bo’lishi, uning geografiyasi va o’zgarish tarixi. allomalar kimlar, sharq allomalari deganda asosiy kimlar nazarda tutiladi. islom sivilizatsiyasining vujudga kelish tarixi. “bayt al hikma” ning yaratilish tarixi. movarounnahr va xurosonlik allomalar va ularning islom sivilizatsiyasiga qo’shgan xissalari. sharq allomalarining ilmiy merosi  “sharq” tushunchasi yevropada antik davrda vujudga kelgan tushunchadir. aynan qadimgi davrlarda yunonlar sharq va g’arb tushunchalarini izohlaganlar. g’arb deganda ular demokratiya mavjud bo’lgan polislarni nazarda tutishgan. “sharq ” esa ahamoniylar davlatiga nisbatan ishlatilgan. shu bilan birgalikda despotik davlatlarga nisbatan ham ishlatilgan. despotik so’zining ma’nosi shafqatsiz, qon...

Этот файл содержит 110 стр. в формате PPTX (12,8 МБ). Чтобы скачать "sharqatamasi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: sharqatamasi PPTX 110 стр. Бесплатная загрузка Telegram