тасаввур ва унинг хусусиятлари

DOC 31 стр. 144,5 КБ Бесплатная загрузка

31 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 144,5 КБ

Тип файла DOC

Страницы 31

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 31

тасаввур ва унинг хусусиятлари мавзу: кар болаларда тасаввур ва унинг хусусиятлари режа: 1. кар болалар тасаввурининг ўзига хослиги ва келиб чиқиш сабаблари 2. кар ўқувчиларнинг ижодий тасаввури шаклларининг тавсифи ва улврни ривожлантиришда имо-ишоранинг урни. 3. кар ўқувчи шахсини тарбиялашда тасаввурнинг ўрни ва узига хусусиятлари. кириш “биз фарзандларимизнинг баркамол руҳият дунёси учун, уларнинг маънавий-ахлоқий жиҳатдан етук, жисмонан соғлом бўлиши учун доимо қайғуришимиз, курашмоғимиз зарур” . маълумки, руҳий ва жисмоний нуқсонлар ичида эшитиш қобилияти бузилган шахслар таълим-тарбияси алоҳида эътиборга молик масалалар қаторига киради. бу тоифа болалар, шахсларнинг умумий хусусиятлари, сурдопсихологиянинг умумий масалалари, бу нуқсон муаммоси, болалар руҳиятини ўрганиш усуллари, улар фаолияти, индивидуал-психологик хусусиятлари, шахслараро муносабатларни очиб беришга муаллифлар ҳаракат қилдилар. ушбу маъруза матн дефектология факультети талабаларига махсус муассасаларнинг ўқитувчи тарбиячиларига яқиндан ёрдам беради деган умиддамиз. тасаввур – юқори онгли жараён бўлиб, тасуротни янгиланиши ва мавжуд образлар асосида янгиларини яратишни кўзда тутади. тасаввур шах еҳтиёжлари асосида мотивланади. инсон ўз тасаввурида ёрқин образлар ёрдамида …

2 / 31

флаш, ёзувчи рассом, конструктор, композиторларнинг ижодий намуналарини таҳлил қилиш натижаси бўлиши мумкин. тасаввур ва тафаккурнинг ўхшаш ва фарқли жиҳатлари мавжуд. тафаккур ҳам тасаввур ҳам мураккаб билиш фаолияти бўлиб, инсон унинг ёрдамида ҳақиқатни англаш ва келажакдаги фаолиятини олдиндан тавсифлаш имконига ега бўлади. улар ўртасидаги фарқ, тасаввурида ҳаёт ҳақиқатининг англашни тезлашган ҳолда идрок етиш образлар ёрдамида амалга ошади. тафаккурда бу жараён тушунчалар ёрдамида амалга ошади. агар инсон мураккаб масалани ҳал етмоқчи бўлса, мавжуд маълумотлар ноаниқ бўлса, масала ечиш жараёни тафакурининг масала маълумотлари тўлиқсиз берилса, бу шароитдан чиқиш учун инсон тасаввур образларига суянади. нутқнинг ривожланиш даражасига кўра, тушунчали тафаккур ва тасаввур маълум ўзгаришга учрайди. улар нутқ сари конкрет образли компонентлардан озод бўлиб, мавхум тафаккур елементларига ега бўлади. тасаввурни тафаккур билан яқинлашуви биринчисини иккинчиси томонидан тўлиқ жамланиб олиниши юзага келади. тасаввур учун ёрқин конкрет образларнинг мавжудлиги характерлидир. тасаввурда тушунчалар мавжудлиги шахсни конкрет шароитлар тор, ноқулайлигидан озод қилади, ҳақиқатдан четга чиқиш мавжуд тасаввур ва тассуротларни …

3 / 31

ўқувчилари емас, балки вии ва виии синф ўқувчилари қатнашадилар. “қудуққа туфлама, уни ичиш ўрни келар” мақолини тушунмаганлар. улар бу мақол маъносини бу яхши емас, қудуққа туфлаш мумкин емас, микроблар бўлади деб тушунганларини айтадилар. кар болаларни сўзларни кўчма маъносини тушунишдаги қийинчиликлар тасаввурнинг етарли даражада емаслиги билан характерланади. тасаввурни қуйидаги турларга тасвирлаш лозим: 1. пассив тасаввур; 2. фаол тассавур. у ижодий ва яратувчанлик характерига ега бўлади. пассив тасаввур олдиндан ўйланган ва олдиндан ўйланмаган бўлиши мумкин. яратувчан тасаввур. яратувчан тасаввур ҳақида предмет, ходиса, воқеанинг сўз орқали тавсифлаш асосида унинг кўргазмали образи, тассуроти юзага келади. кар болалар руҳий фаолиятининг бу тури ўзига хос бўлади. яратувчан тасаввурга кўра бола онгида атроф олам кенг, кўп қиррали бўлиб намоён бўлади. кар болалар ақлий дуне қараши шахсий тажриба доирасидан ташқарисига чиқади. лекин сўзлашув нутқи ва мавхум тафаккурининг ривожланишдан орқада қолиши кар болани инсонларнинг ижтимоий тажрибасини тўлиқ егаллашига тўсқинлик қилади. кар болалар билиш фаолиятида яратувчан тасаввур муҳим ўринга ега, …

4 / 31

рилган. сўнг ўқувчи ҳикояни 2 марта ўқиб, ҳикоя бўйича расм чизган. тажрибада 48 кар ва 36 соғлом ўқувчи қатнашган. барча болалар ҳикоя бўйича расмни қизиқиб чизганлар. тадқиқот материалида қуйидагилар аниқланиши лозим еди: 1. ҳикояда тасвирланган ходисанинг қайси маменти расмда тасвирланган; 2. тасвирдаги айрим обектлар ҳикояда тасвирланган обектлар билан ўхшашлиги даражаси (миқдори, шакл, размер, буёқ ранги). “дўстлар” ҳикояси сюжети 3 қисмга ега бўлади: · ота-оналар кетиши; · сел, дарё тошқини; · ўзаро ёрдам. болалар расмларида ходисанинг қайси моменти тасвирланган. № расмда тасвирланган ходисалар болалар чизган расмлар кар болалар соғлом болалар 1 ота-оналар кетиши 30 64 2 сел, дарё тошқини 14 23 3 ўзаро ёрдам 28 13 4 ходисага бевосита алоқадор ходисалар 16 0 5 турли даврдаги епизодларни бирга тасвирлаш 12 0 жадвалдан кўриниб турибдики, соғлом болалар расми ва ҳикоядаги епизодлар ўртасида аниқлик мавжуд. агар улар сел ва дарё тошқини чизганлари биринчи планда уй, дарё, қирғоқ, уй кўприк, ўрмонни тасвирлашган. итни қутқариш …

5 / 31

тасвирланган еди. фақат 40 фоиз кар бола расмни тўғри бўяган. қолган кар ўқувчилар уйни томини яшил, жигарранг, қора, ит уйини турли рангда бўяганлар. соғлом болаларни асосий қисми (71 %) расмни тасвирланган ҳолда чизганлар. кар ўқувчилар расмни хотирасида мавжуд уйдан нусха олиб чизади. расмни деталлашгани, тасвирланган обектларни ўзига хос бўяш, ҳикоя матни кар ўқувчиларга таниш предметлар образлари фаоллаштиради. кар болалар хотира образларнинг контектдан ташқари ассосиасияларини юзага келтиради. бу еса ҳикояда тасвирланган объразларни тўлиқ тасаввур қилишга тўсқинлик қилади. ив синф ўқувчилари чизган расмлари ўзига хослиги ҳикоянинг мазмунини идрок етиш хусусияти билан боғлиқдир. айрим болалар тасвирланаётган ходисанинг умумий мазмунини англаб оладилар. натижада уларда шартнинг ўзида акс еттира олмайдиган ўзаро боқланмаган предметлар образлари юзага келган. айрим болаларда ҳикоя матни утмишдаги тажрибасидан бирор ходисани еслашини намоён қилган. ўтказилган тажриба, кар болаларни расмнинг сюжетини идрок етиш ўзига хослиги ҳақида, унинг тасаввурининг камбоғаллиги, сўзни баён етилган матнга боғлаб мавжуд тасаввурни қайта тиклаш малакаси йўқлигидан далолат берди. юқори …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 31 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "тасаввур ва унинг хусусиятлари"

тасаввур ва унинг хусусиятлари мавзу: кар болаларда тасаввур ва унинг хусусиятлари режа: 1. кар болалар тасаввурининг ўзига хослиги ва келиб чиқиш сабаблари 2. кар ўқувчиларнинг ижодий тасаввури шаклларининг тавсифи ва улврни ривожлантиришда имо-ишоранинг урни. 3. кар ўқувчи шахсини тарбиялашда тасаввурнинг ўрни ва узига хусусиятлари. кириш “биз фарзандларимизнинг баркамол руҳият дунёси учун, уларнинг маънавий-ахлоқий жиҳатдан етук, жисмонан соғлом бўлиши учун доимо қайғуришимиз, курашмоғимиз зарур” . маълумки, руҳий ва жисмоний нуқсонлар ичида эшитиш қобилияти бузилган шахслар таълим-тарбияси алоҳида эътиборга молик масалалар қаторига киради. бу тоифа болалар, шахсларнинг умумий хусусиятлари, сурдопсихологиянинг умумий масалалари, бу нуқсон муаммоси, болалар руҳиятини ўрганиш усуллари, ул...

Этот файл содержит 31 стр. в формате DOC (144,5 КБ). Чтобы скачать "тасаввур ва унинг хусусиятлари", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: тасаввур ва унинг хусусиятлари DOC 31 стр. Бесплатная загрузка Telegram