alisher navoiyning “hayrat ul-abror” dostonida hukmdorlar obrazi

PPTX 1.4 MB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1481095444_65018.pptx /docprops/thumbnail.jpeg alisher navoiyning “hayrat ul-abror” dostonida hukmdorlar obrazi alisher navoiyning “hayrat ul-abror” dostonida hukmdorlar obrazi reja: kirish i bob. “hayrat ul-abror” dostonida adolatli hukmdor talqini 1.1. “hayrat ul-abror”da hukmdorga bo’lgan munosabatning badiiy ifodalanishi. 1.2. shoh g’oziy alisher navoiy talqinida. 1.3. sulton badiuzzamon madhida adolat talqini (lx bob) ii bob. yuksak insoniy fazilatlar talqinida hukmdorlar obraziga murojaat 2.1 no’shiravoni odilning hayosi talqini 2.2 vafo va sadoqat talqinida adolatli hukm 2.3 ilm-u ma’rifatning shohlikdan ulug’ligi talqini 2.4 iskandar va bahrom haqidagi hikoyatlarda shohga xos fazilatlarning ulug’lanishi xulosa. foydalanilgan adabiyotlar ro’yxati. 1.1. “hayrat ul-abror”da hukmdorga bo’lgan munosabatning badiiy ifodalanishi. alisher navoiyning “hayrat ul- abror” dostonidagi uchinchi maqolatda ulug’ shoirning hukmdor haqidagi qarashlari o’zining badiiy ifodasini topgan. dostonning xxvi bobini tashkil etuvchi ushbu maqolat “salotin bobidakim, … adolatlari “ayn”ining chashmayi zuloli mulk bo’stonin serob qilg’ay, to bu bo’stondin amniyat va farog’at gullari ochilg’ay…” tarzidagi sarlavha bilan boshlanadi. ayonlashadiki, maqolatda so’z podshohlar va ularning …

dshohga bergan inoyatlari xususida nihoyatda katta ehtiros bilan mulohazalarini badiiy tasvirlaydi. u quyidagi satrlar bilan boshlanadi: ey falak avjidin o’tub rif’atin, oy-u quyoshdin chalinib navbatin. taxting o’lub davlati jovid mulk, soyayi charting aro xurshed mulk. toj boshingdin bo’lubon sarbaland, taxt ayog’ingdin o’lub arjumand. [6, 121] ey falak avjidin o’tub rif’atin, oy-u quyoshdin chalinib navbatin. taxting o’lub davlati jovid mulk, soyayi charting aro xurshed mulk. toj boshingdin bo’lubon sarbaland, taxt ayog’ingdin o’lub arjumand. [6, 121] 1.2. shoh g’oziy alisher navoiy talqinida “g’oziy” so’zi “navoiy asarlari lug’ati”da “g’azot qiluvchi”, “urush qilib g’alaba qozongan” singari ma’nolarni anglatishi qayd etilgan. [6,754] navoiy yashagan davrlarda jahongirlik sharaf sanalganligi bois boshqa o’lkalarni o’ziga bo’ysundirishga har bir hukmdor harakat qilib turgan. tabiiyki, sulton husayn boyqaro ham bundan tashqarida turgan emas. to’g’ri, u boshqa mamlakatlarga qo’shin tortib bormagan bo’lsa-da, mamlakat ichkarisidagi nizolarni bartaraf etish uchun u ham janglar olib borgan. alisher navoiy shohi g’oziy timsolida husayn boyqaroni nazarda …

i haqidagi xabar kampirga yetadi va u ham podshohning istiqboliga chiqadi. munkillagan asosiga tayangan kampir shohi g’oziyning yo’lini to’sadi va uni zolimlikda ayblaydi: nolayi afg’on chekibon tortib oh, dediki: “ey shahi shariyat panoh, qilg’um agar adl esa, mar’iy bu kun, sening ila da’viyi shar’iy bu kun. shart bukim, aylama mahkam itob, mahkamayi shar’da bergil javob” [6, 130] podshohga shariat nuqtayi nazaridan da’vosi borligini aytgan keksa kampir uni mahkamaga borishga da’vat etib shunday deydi: “ey shariatpanoh shoh! agar adolat bilan ish ko’radigan bo’lsa, men sen bilan shariat bo’yicha da’volashaman. shart shuki, qahring kelmaydi, savollarimga shariat mahkamasida javob berasan”. shunda podshoh bunga rozilik bildiradi: shah dedi: “gar da’vi esa qonima, shar’iy esa minnatidur jonima” [6, 130] o’tmish voqealarini to’g’ri eslay olmagan hukmdor shariat qozisiga murojaat qilib, masalani yetarli o’rganish lozimligini aytadi. shunday qilib, kampir haq bo’lib chiqadi. bunday vaziyatdan noqulay ahvolga tushgan tojdor otdan tushadi, bir qo’lida yalang’och qilich, ikkinchi qo’lida esa …

di. ijodkorning bunday yo’l tutishidan ham anglash mumkinki, u mamlakat taraqqiyoti, xalqning farovonligi uchun hukmdor muhim ekanligini ta’kidlagan bo’ladi. to’g’ri, “hayrat ul-abror” yozilganda, badiuzzamon mirzo xuroson mamlakatiga hukmronlik qilgan emas edi, biroq keyinchalik uning balx viloyatini boshqarganini bilamiz. bundan tashqari, shahzoda podshohning to’ng’ich o’g’li sifatida o’sha davr sharoitiga ko’ra, taxt vorisi sanalgan. ayni choqda shoir bu bag’ishlovi bilan badiuzzamon mirzo husayn boyqarodan so’ng xurosonda otasining ishlarini munosib davom ettirishiga umid bog’lagan. bunga maqolatning sarlavhasidan ham ishonch hosil qilish mumkin. shoir sarlavhada quyidagilarni bayon qiladi: “…agarchi bu latif so’zlar majmuasi shunday bir to’plamki, nozik ma’nodan iborat tuhfalar bilan to’la va nozik ma’noli so’zlar to’plami shunday bir kemaki, foydali injular unda xilma-xildir; lekin tab’ daryosidan sohilga eng oldin kelgani narsalarning eng qimmatlilari bo’ladi, shunga ko’ra bu to’plamning saltanat bog’chasining oldingi guli va xalaflik chamanining qad ko’targan nozli sarvi bo’lmish sulton badiuzzamon bahodir… oyog’iga nisor qilindi hamda unga nikohlab berildiki, - toki bu …

badiiy tasvir etiladi: bu xalaf insonga ham inson erur, sahga shah-u, xong’a dag’i xon erur. kon kibi ko’rgan shahi ozodani, ko’rdik aning gavhari shahzodani. [6, 318] 2.1 no’shiravoni odilning hayosi talqini аlishеr navoiy «hаyrаtul-аbrоr» dоstоnidа аdаb mаsаlаsigа hаm аlоhidа e’tibоr bilаn qаrаydi. ulug’ shоirning fikrichа, insоngа shаrаf uning nаsl-u nаsаbi yoki аmаl-mаrtаbаsidаn emаs, bаlki hаyo-yu оdоbi tufаyli kеlаdi. shu bоis hаyoning qаtrаsi tuprоqni оltingа аylаntiruvchi kimyogа qiyoslаnаdi: elgа shаrаf bo’lmаdi jоh-u nаsаb, lеk shаrаf kеldi hаyo-yu аdаb. chunki yog’in mаnbаyi o’ldi hаyo, qаtrаsi tuprоqni qilur kimiyo. bo’lmаs adаbsiz kishilаr аrjumаnd, pаst etаr ul хаylni chаrхi bаlаnd. [6, 155] mаqоlаtdа bеhudа kulgu аdаbsizlikning bеlgisi sifаtidа tаlqin qilinаdi. аdаbning eng yaхshi sifаti – tаvоzе’dir. chunоnchi gаdо оldidа sаjdа qilish kаrаmning bеlgisi bo’lmаy, ungа bir dirhаm in’оm etish sахоvаt nаmunаsi sаnаlаdi. shuningdеk, аdib bоlа tаrbiyasigа e’tibоrni qаrаtib, аvvаlо, ungа munоsib nоm qo’yish, yaхshi muаllimgа bеrib ilm o’rgаtish оtа-оnа mаs’uliyati ekаnligini tа’kidlаydi. аyni chоqdа …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "alisher navoiyning “hayrat ul-abror” dostonida hukmdorlar obrazi"

1481095444_65018.pptx /docprops/thumbnail.jpeg alisher navoiyning “hayrat ul-abror” dostonida hukmdorlar obrazi alisher navoiyning “hayrat ul-abror” dostonida hukmdorlar obrazi reja: kirish i bob. “hayrat ul-abror” dostonida adolatli hukmdor talqini 1.1. “hayrat ul-abror”da hukmdorga bo’lgan munosabatning badiiy ifodalanishi. 1.2. shoh g’oziy alisher navoiy talqinida. 1.3. sulton badiuzzamon madhida adolat talqini (lx bob) ii bob. yuksak insoniy fazilatlar talqinida hukmdorlar obraziga murojaat 2.1 no’shiravoni odilning hayosi talqini 2.2 vafo va sadoqat talqinida adolatli hukm 2.3 ilm-u ma’rifatning shohlikdan ulug’ligi talqini 2.4 iskandar va bahrom haqidagi hikoyatlarda shohga xos fazilatlarning ulug’lanishi xulosa. foydalanilgan adabiyotlar ro’yxati. 1.1. “hayrat ul-abror”da hukmdorga ...

PPTX format, 1.4 MB. To download "alisher navoiyning “hayrat ul-abror” dostonida hukmdorlar obrazi", click the Telegram button on the left.

Tags: alisher navoiyning “hayrat ul-a… PPTX Free download Telegram