nurash jarayonlari

DOC 42 стр. 144,0 КБ Бесплатная загрузка

42 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 144,0 КБ

Тип файла DOC

Страницы 42

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 42

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi __universiteti kurs ishi mustaqil ish referat diplom ishi diqqat !!! diqqat !!! diqqat !!! https://seller.soff.uz/account/register/tqrzkf3dtl - ushbu havola link orqali siz ham sotuvchi bo’ling, document joylang va daromad qiling, shu mening linkim orqali ro'yxatdan o'tganlarga 20-30 ta tayyor mustaqil va kurs ishlari beraman, xoxlagan fanidan! ishni boshlab olish uchun yaxshi taklif bu! @soff_seller nurash jarayonlari(mexanik va kimyoviy nurash) reja: 1. nurash jarayonlari 2. kimyoviy nurash 3. mexanik nurash 4. nurash qobig’i yer poʻstida va uning yuza qismidagi barcha oʻzgarishlarga sababchi boʻlgan ikkita qudratli kuch bor. ularga endogen va ekzogen kuchlar yoki jarayonlar deb nom berilgan. birinchisining harakatga keltiruvchi manbai yerning ichki energiyasi boʻlsa, ikkinchisiniki tashqi, asosan — quyosh energiyasidir. endogen kuchlar bunyod etuvchi xususiyatga ega boʻlsa, ekzogen kuchlar barbod etuvchi vazifasini bajaradi. masalan endogen kuchlar yer yuzasidagi barcha notekislarni bunyod etib, relief shakillarini paydo qilsa, ekzogen kuchlar ularni yemirish va tekislashga harakat …

2 / 42

asalan, togʻlar (vulkanik, tektonik) qanchalar tez va baland koʻtarilsa, ularning yemirilishi shunchalar tezlashadi. bunda yer poʻstida modda va energiya almashinuvi kuzatiladi. togʻlab yemirilib, pasayib boradi, tekisliklar esa, choʻkindi jinslar bilan toʻlib, koʻtarila boshlaydi. yer poʻstidagi mavjud mubozanat buzilib, tektonik harakatlar yangidan faollasha boshlaydi. ekzogen va endogen jarayonlar shu tarzda bir biri bilan hamkorlikda ishlaydi va bir — biri bilan dinamik birlikda rivojlanadi. ekzogen jarayonlar ham endi oʻz navbatida ikkiga boʻlinadi: quruqlikdagi va suvli muhitdagi jarayonlar. quruqlikdagi ekzogen jarayonlar shamol, vaqtincha oqar suvlar, muzliklar tasirida yuzaga keladi. ekzogen jarayonlarning vaqt davomida rivojlanishiga tektonika, iqlim va antropogen omillar taʼsir etadi. choʻkindi hosil boʻlish muhiti koʻp omilli boʻlib, unda xududning iqlimi, relyefi va geotektonik rejimi muhim ahamiyatga ega. yer yuzasida ochilib yotgan birlamchi togʻ jinslarining havo, suv va muzlik, haroratning oʻzgarishi va boshqa tabiiy — kimyoviy hodisalar hamda organizmlar taʼsirida parchalanishiga nurash deyiladi. u nurash omillariga qarab fizik, kimyoviy va biologik nurashga boʻlinadi. …

3 / 42

i jinslarni yemirib, deflatsiya va korraziyaga uchratadi. fizik nurash natijasida turli oʻlchamdagi togʻ jinslari hosil boʻladi. togʻ jinslarining bir hilda isitmasligi sababidan sodir boʻladi. bunda asosan, haroratning sutkalik tabranishi katta ahamiyatga ega boʻladi. monomineral togʻ jinslarining yuza qismi bilan pastki qismi oʻrtasida, polimeneral togʻ jinslarida turli qattiqlik va rangdagi minerallar oʻrtasida harorat amplitudasining taʼsiridan siqilish va kengayish kuzatiladi. natijada togʻ jinsida darzlar paydo boʻlib, asta — sekin parchalana boradi. haroratli nurash keskin kontinental arid iqlimli oʻlkalarda va arktikada kuchli kechadi. mexanik nurash suv va havo oqimlarining kuchi, gravitatsion jarayonlar, togʻ jinslarining muzlashi va oʻsimliklar tomiri taʼsirida yemirilishidan namoyon boʻladi. shamollar taʼsirida yemirilgan togʻ jinslarida turli-tuman gʻaroyib shakllar vujudga keladi. qoyali relyefda bu vosita gravitatsiya kuchlari taʼsirida togʻ jinslarini mexanik parchalab, turli shakillar va burdalangan material xisobiga kollyuviy hosil qiladi. suv muzlaganda oʻz hajmini 11 % ga oshiradi. natijada qor chizigʻidan yuqorisida, arktika, subarktika, dengiz qirgʻoqlarida sovuqdan nurash yuz beradi. suv …

4 / 42

iz kislotalar yoki kuchsiz asoslar hosil qiladi. ion almashuv reaksiyalari gil minerallarida qatlamlararo va sirtqi ionlarning eritma ionlari bilan faol almashinishida sodir boʻladi. oksidlanish — bu kimyoviy reaksiya jarayonida elektron berishdir. nurash qobigʻi deb kimyoviy nurashga uchragan elyuviyga aytiladi. uning qalinligi pastki zonalar hisobiga, pastki zonalari esa tub jinslar hisobiga oshib boradi. nurash qobigʻining qalinligi 30 — 40 m ni tashkil etadi. baʼzan 100-200 m gacha yetishi mumkin. eng qalin nurash qobigʻi tropic va subtropiklarda boʻladi. choʻkindi jinslarda nurash qobigʻi uncha qalin boʻlmaydi, 5-10 m gacha yetishi mumkin. choʻkindi jinslar ayniqsa suv va karbonat angidritga boyigan boʻlsa, qisman yoki toʻliq erib, suv bilan chiqib ketadi. uning oʻrnida karst deb ataluvchi boʻshliq hosil boʻladi. maydonli nurash qobiqlari yirik maydonlarda qoplama shaklida rivojlangan boʻladi. ular tektonik tinch viloyatlardagi yassi togʻliklar va keng suvayirgʻichlardagi maydonlarda rivojlanadi. bu turdagi nurash qobigʻining qalinligi oʻnlab metrlarga boradi. choʻzinchoq nurash qobiqlari darzlashgan zonalar, turli tarkibdagi jinslar kontakti, …

5 / 42

da oltin, platina, kassiterit, titanli temitosh, sirkon, monasit, qimmatbaho toshlarning sochilma konlari bogʻliq. nurash jarayonlari ikki asosiy turga bo'linadi: mexanik va kimyoviy. 1. mexanik nurash - bu jarayon materiallarning fizik kuchlar ta'sirida parchalangan yoki maydalangan holatidir. bu jarayon ko'pincha yashil o'simliklar, qo'ziqorinlar va boshqa organizmlar tomonidan bo'sh joy yaratish uchun ishlatiladi. masalan, yerda joylashgan tosh va tuproq mexanik kuchlar yordamida bo'shashadi va parchalanadi. 2. kimyoviy nurash - bu jarayon kimyoviy reaktsiyalar orqali sodir bo'ladi. oziq moddalar kimyoviy manevralar orqali parchalanadi va yangi birikmalarga aylanadi. bu jarayonlar odatda fermentlar va turli kimyoviy moddalarning ishtirokida yuz beradi. masalan, oziq moddalar sog'lom asosiy xavflardan qayta ishlanayotganda kimyoviy nurash sodir bo'ladi.ikkala jarayon ham ekologik tizimlarda muhim rol o'ynaydi, chunki ular tabiiy resurslar va oziq moddalarning tuganmas tsiklini ta'minlaydi. yer yuzasidagi fizik-kimyoviy va organik jarayonlar ta’sirida tog‘ jinslarini tarkib va holatini o‘zgarib, parchalanishiga-nurash jarayoni deb ataladi. sanalgan omillarga ko‘ra nurashning quyidagi turlari bor; fizikaviy, kimyoviy, …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 42 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "nurash jarayonlari"

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi __universiteti kurs ishi mustaqil ish referat diplom ishi diqqat !!! diqqat !!! diqqat !!! https://seller.soff.uz/account/register/tqrzkf3dtl - ushbu havola link orqali siz ham sotuvchi bo’ling, document joylang va daromad qiling, shu mening linkim orqali ro'yxatdan o'tganlarga 20-30 ta tayyor mustaqil va kurs ishlari beraman, xoxlagan fanidan! ishni boshlab olish uchun yaxshi taklif bu! @soff_seller nurash jarayonlari(mexanik va kimyoviy nurash) reja: 1. nurash jarayonlari 2. kimyoviy nurash 3. mexanik nurash 4. nurash qobig’i yer poʻstida va uning yuza qismidagi barcha oʻzgarishlarga sababchi boʻlgan ikkita qudratli kuch bor. ularga endogen va ekzogen kuchlar yoki jarayonlar deb nom berilgan. birinchisining harakatga k...

Этот файл содержит 42 стр. в формате DOC (144,0 КБ). Чтобы скачать "nurash jarayonlari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: nurash jarayonlari DOC 42 стр. Бесплатная загрузка Telegram