endogen va ekzogen jarayonlargeokimyosi

PPTX 37 sahifa 2,7 MB Bepul yuklash

37 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 2,7 MB

Fayl turi PPTX

Sahifalar 37

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 37

endogen va ekzogen jarayonlar geokimyosi endogen va ekzogen jarayonlar geokimyosi reja: magmatik jarayonlar geokimyosi. magma haqida tushuncha, magma turlari. magmaning yer po`sti va mantiyalarda yuzaga kelishi. magmatik jinslar tasnifi. magmatik jinslar geokimyosi. magmatik jinslarning tarqalishi. magmatik jinslar bilan madanlarning aloqadorligi va kon turlari. pegmatit va pnevmatik jarayonlar geokimyosi. pegmatitlar turlari va ularning geokimyosi. pegmatitlar bilan bog`liq konlar. gidrotermal va kontakt-metasomatik jarayonlar geokimyosi. gidrotermal konlarning hosil bo`lish sharoiti. gidrotermal eritmalarning tarkibi va manbalari. metasomatik jarayonlar va ular tufayli yuzaga kelgan jinslar. ularning tuzilishi va tarkiblari. endogen va ekzogen energiya manbalari ajratiladi . endogenlari orasida asosiylari quyidagilar: 1. erda moddalarning zichligi bo'yicha gravitatsion differentsiatsiyasi energiyasi; 2. er kimyoviy elementlari radioaktiv parchalanish energiyasi ekzogenlari orasida ikkita manba ajratiladi: 1. quyosh nurlanishi energiyasi; 2. oy-er birgalikdagi qalqish energiyasi. geokimyoviy jarayonlar manbalari endogen va ekzogen energiya manbalari ajratiladi. endogenlari orasida asosiylari quyidagilar: 1. yerda moddalarning zichligi bo`yicha gravitasion differensiasiyasi energiyasi; 2. yer kimyoviy elementlari radioaktiv …

2 / 37

kamayib kelmoqda. hozirgi kunda ushbu energiya 3∙1020 erg/s ga teng va yerning yalpi issiqlik yo`qotishining 70% ni tashkil etadi. radioaktiv parchalanish energiyasi hozirda 1,26∙1020 erg/s ga teng va yerning yalpi issiqlik yo`qotishining 28% ni tashkil etadi. bunda radiogen issiqlikning 72%yer po`stida 28% mantiyada vujudga keladi. k40, u235, u238, th232 radiogen issiqlikning asosiy generatorlari hisoblanadi. ularning maksimal konsentrasiyasi yer po`stining granit-gneys qatlamiga to`g`ri keladi. hozirgi kunda radiogen issiqlik izotoplarning malum qismi parchalanib ketgani bois yer paydo bo`lgan davridagidan 5,5 marta kam ajraladi. magmatik jarayonlar geokimyosi magma tabiiy qizigan suyuq (odatda) silikat eritma. u yer po`sti va mantiyadagi tog` jinslarining yerning ichki qismlaridan yuqoriga chiqqan flyuid oqimlar tasirida lokal yuqori harorat tasirida magma hosil bo`lish o`chog`ida shakllangan eritmadir. hosil bo`lgan magma substrat (asos) dan zichligi pastroq bo`ladi va shu sababli u undan kattaroq hajm egallashi lozim. shu bois magmada bosim substratdagi litostatik bosimga qaraganda kattaroq bo`ladi, yani pmagma › plit. natijada magma …

3 / 37

a boshqalar ajratiladi. magmada umumiy hajmiga nisbatan 12-15 % uchuvchi elementlar mavjud bo`ladi. uchuvchi elementlar orasida h2o va co2 yaqqol ko`pchilikni tashkil etadi. kam miqdorda h2, co, f2, cl2, hf, hcl, nh3, ch4, h2s, bo3 uchraydi. suvli flyuidlar bilan asosan ishqorli va nordon magmalar (umumiy hajmning 10-14 %), bazit va ultrabazit magmalar karbonat kislotali flyuidlar bilan ko`proq boyigan bo`ladi. magma kimyoviy tarkibi xilma-xilligi sabablari. magma kimyoviy tarkibi xilma-xilligi asosiy sabablari quyidagilar: 1. magmaning turli chuqurlarda hosil bo`lishi; 2. magma hosil bo`lish o`chog`ida substratning turli fraksion erishi; 3. magma aralashuvi; 4. qo`shilgan tog` jinslar assimlyasiyasi; 5. magmatik differensiasiya. chuqurga tushgan sari tog` jinslari kimyoviy va mineral tarkibi o`zgaradi. shu sababli ulardan turli tarkibli magma hosil bo`ladi. yu.p.masurenkov malumotlariga ko`ra bazalt vulkanlar hosil bo`lish chuqurligi 30-70 km (asosan mantiyada), andezitlariniki– 15-35 km (quyi po`st), dasit va riolitlarniki – 5-15 km (yuqori po`st). substrat jinslari magma hosil bo`lish jarayonida to`liq erimaydi. erish darajasi …

4 / 37

kristallashuv differensiasiyasi magmadan (sovush jarayonida) (kristallashib) nisbatan evtetiklarga nisbatan yuqori haroratli va ortiqchalarining ketma-ket u yoki bu minerallarning ajralishida namoyon bo`ladi. bunda sovuyotgan eritma nisbatan yengil eriydigan minerallar bilan boyiydi. oddiy magmaning qayta kristallashuvi umumiy geokimyoviy yo`nalishi ikkita tarmoqdan tashkil topgan bouen ketma-ketligida tavsiflash mumkin. birinchisi to`q rangli mg-fe-silikatlarga, keyingisi och rangli sa-na-k-dala shpatlarini izohlaydi. bouen ketma-ketligi istalgan magmaning qayta kristallashuvida kuzatilavermiaydi. yuqori qatori bazalt magmaning, quyi qismi andezit magmaning qayta kristallashuvida hosil qilish mumkin. bouen qatoriga minerallar ham evolyusiyalanadi. harorat pasayishi bilan to`q (qora) tusli minerallarda magniy miqdori kamayib temir ko`payadi, dala shpatlarida esa ca, al miqdori kamayib na, so`ngra kaliy ko`payadi. ushbu qatorda yuqoridan pastga qarab kremniy va nisbatan ishqorli elementlar (k, na) miqdori ko`payadi va ortiqcha kremnezyom (qum tuproq) kvars tarzida ajralib chiqadi. magmaning kichik (kam) elementlari kristallashish jarayonida o`zining aksessor (qo`shimcha) minerallarini (apatit ca5[ po4]3 (f, cl, oh), sirkon zr[sio4], titanit ca ti [sio4] o va …

5 / 37

ni o`rnini ololmaydi. shu bois oltingugurt miqdori yuqori magmalarda xalkofil elementlar fes, (fe, ni)9s8, cufes2, nis, zns va boshqlarning sulfid molekulalari hosil qiladi va u sulfid eritma tomchilari shakllantirishadi. 2mgfe [sio4] + 2h2 s → 2fes + mg2[si2o6] + 2h2o sulfid eritma silikatlarnikidan og`ir va u bilan aralashmaydi. shu boisu magmatik kameraning tubiga cho`kadi va u yerda sulfid yotqiziqlardan tortib yirik konlar (norilsk, pechenega) hosil qiladi. flyuid- magmatik differensiasiya flyuid- magmatik differensiasiya quyidagi kechadi. magma tarkibida malum miqdorda flyuid komponentlar (h2o, co2, h2, co, f, cl, hcl, h2s, b2o3) bo`ladi, ular orasida h2o va co2 sanaladi. magmada flyuidlar miqdori 14 % gachayetishi mumkin. faqat magma flyuid komponentlarining oz miqdori (barcha suvning 5%, co2 ning 10%, xlorning 10% va hok.) amfibollar, slyudalar, apatitlar flyuorit va kvars va dala shpatlari va boshqalarning gaz-suyuqlik qo`shimchalari bilan bog`lanishi mumkin. minerallar tarkibiga kirmagan flyuid komponentlar xuddi yengillariga o`xshab intruziv kameraning, donador minerallar va magmaning kristallashmagan …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 37 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"endogen va ekzogen jarayonlargeokimyosi" haqida

endogen va ekzogen jarayonlar geokimyosi endogen va ekzogen jarayonlar geokimyosi reja: magmatik jarayonlar geokimyosi. magma haqida tushuncha, magma turlari. magmaning yer po`sti va mantiyalarda yuzaga kelishi. magmatik jinslar tasnifi. magmatik jinslar geokimyosi. magmatik jinslarning tarqalishi. magmatik jinslar bilan madanlarning aloqadorligi va kon turlari. pegmatit va pnevmatik jarayonlar geokimyosi. pegmatitlar turlari va ularning geokimyosi. pegmatitlar bilan bog`liq konlar. gidrotermal va kontakt-metasomatik jarayonlar geokimyosi. gidrotermal konlarning hosil bo`lish sharoiti. gidrotermal eritmalarning tarkibi va manbalari. metasomatik jarayonlar va ular tufayli yuzaga kelgan jinslar. ularning tuzilishi va tarkiblari. endogen va ekzogen energiya manbalari ajratiladi . endogenlari ...

Bu fayl PPTX formatida 37 sahifadan iborat (2,7 MB). "endogen va ekzogen jarayonlargeokimyosi"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: endogen va ekzogen jarayonlarge… PPTX 37 sahifa Bepul yuklash Telegram