mirzo ulug’bek

DOC 7 pages 42.0 KB Free download

7 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 42.0 KB

File type DOC

Pages 7

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 7

maqsud shayxzodanning mirzo ulug’bek tragediyasi, saralangan she’rlari, odil yoqubovning ulug’bek xazinasi, diyonat, qanot juft bo’ladi, romani muzqaymoq hikoyasi yuzasidan tahlil chirchiq davlat pedagogika universiteti guminatar fakulteti o’zbek tili va adabiyoti yo’nalishi 24/3 guruh talabasi yusufboyeva shakaroy annotatsiya: “mirzo ulug‘bek” tragediyasi adolatli shoh va buyuk falakiyot ilmi sohibi,olim ulug‘bek hayoti va faoliyatini barcha murakkab tomonlari bilan: ziddiyatli, to‘qnashuvlar asnosida, uzoq o‘tmishdagi tarixiy haqiqatni yoqqol badiiy shaklda qaytatiklashga bag‘ishlangan.ushbu maqolada shoh va olimning obraji tasvirida muzassam bo‘lgan ezgu hislatlar, o‘ziga xoslik va badiiy mahorati xususida so‘z boradi. ushbu maqolada beg‘ubor bolalik davrini to‘kis baxtli o‘tkaza olmagan, zamonning tahlikali siyosatini hali beg‘ubor kuzatuvchisi va bir paytning o‘zida bolalikdagi “qahramon” ligidan faxrlanganiga uyalgan bolaning ulg‘aygach, ushbu voqealikka munosabatini bildirayotgan taniqli yozuvchi odil yoqubov qalamiga mansub bo‘lgan "muzqaymoq" hikoyasidagi bolaning ichki olami haqida so‘z yuritiladi. shuningdek, xalqning ijtimoiy holati, sho‘ro siyosatiga ko‘ra targ‘ibot va tashviqot ishlarining aholiga ta’siri natijalari, shaxsga sig‘inish oqibatlari va stalin qatag‘onchilik …

2 / 7

qirralarini ochib berar ekan,ulug‘bekning shaxsiy fazilatlari: aql-zakovati, donoligi va xalq uchun buyuk xizmatlarini o‘sha davrdagi jaholat,adovat,tengsizlik botqog‘iga botgan jamiyat o‘rtasidagi kurash bilan birga yoritib berishga harakat qilgan. asar nihoyatda yuksak darajada mahorat bilan yozilgan. “undagi tasvirlangan hayot dramatizmi jihatidan eng mashhur tragediyalardagidan zarracha kam emas, asardagi yetakchi xarakterlar har jihatdan barkamol,qahramonlarning gaplarini aytmaysizmi - aksariyati purma’no,hikmatga boy. albatta, hayotda mirzo ulug‘bek chinakamiga donishmand odam o‘tgan bo‘lsa kerak – shayxzoda asarni yozish jarayonida shu darajaga ko‘tarila olgan,uning qiyofasiga kirib turib,ichki dunyosini tugal o‘zlashtirib turib qalam tebratgan...“mirzo ulug‘bek” dramasini hech ikkilanmagan holda jahon adabiyotining eng yorqin namunalari bilan bir qatorda qo‘ysa bo‘ladi”1 . maqsud shayxzoda asarni yaratishdan oldin uzoq yillar davomida ulug‘bek yashagan davri haqida yozilgan kitoblar va ma’lumotlarni diqqat bilan sinchiklab o‘rgangan. agar shunday bo‘lmaganida ehtimol drama bunchalik real faktlarga boy, hayotiy lavhalari ta’sirchan, ziddiyat va to‘qnashuvlarni mohirona ochib berolmagan bo‘lardi.“mirzo ulug‘bek” tragediyasi bosh qahramoni faoliyati,boshidan kechirgan voqealar va qahramonlar hayoti …

3 / 7

salarining bilimdoni, ilm-fan, xususan, astronomiya sohasida buyuk kashfiyotlar egasi, ota sifatida keng mulohazali,sabrbardoshli,oilasi, farzandlari uchun jonkuyar va mehribon, kezi kelganda talabchan va qattiqqo‘l inson sifatida gavdalanadi.dramani o‘qir ekansiz, qarshingizda ilmni hamma narsadan ko‘ra ustun biladigan, qadrlaydigan, adabiyot va san’at ahliga cheksiz hurmat bilan qaraydigan, shogirdlariga beminnat falakiyot sirlarini o‘rganishda yo‘l ko‘rsatuvchi olim, ustoz qiyofasi namoyon bo‘ladi.asarning bir o‘rnida ulug‘bek tilidan aytilgan mana bu so‘zlar turli davralarda shogirdlari,ilmu tolib ahliga munosabati, uning sermulohazali, dono inson bo‘lganligini yaqqol ko‘rsatib turadi: toki,hech kim o‘sha yerga bosib kirmagay! chunki,biling,ulug‘bekning madrasasida ulug‘bek hukmdor sifatida har bir masalani donishmandlik, diyonat va insof bilan hal etishga, xalqni birlashtirish, tinchtotuvlik bilan mamlakatni ravnaq toptirishga harakat qilgan. biroq qirq yil davom etgan hukmronligi davomida ilm-fan yo‘lidagi ezgu-ishlari, fidoiyligi fojiali yakunlanadi.qanchalik urinmasin, ijtimoiy muhitda shakllangan atrofidagi yovuz niyatli kishilar qamrovidan chiqib keta olmaydi, ota sifatida farzandlariga qanchalik mehr bermasin, o‘z farzandining nafsi va xudbinligi qurboniga aylanadi. maqsud shayxzoda dramaga olib …

4 / 7

ulug‘ inson obrazini yaratish vazifasini juda yaxshi uddaladi. drama orqali bugungi yosh avlod o‘zbek xalqining qadimdan buyuk daholari, adolatpesha, ma’rifatparvar, aql-zakovat egalari yetishib chiqqanligini faxr va g‘urur hissi bilan anglaydi. o‘ylaymizki, asar kelajak nasllar uchun ham uzoq yillar ma’naviy ozuqa sifatida xizmat qiladi. odil yoqubovning “ulig‘bek xazinasi” romanıda badiiy obraz yaratısh” nomli maqolasoda olim va shoh mirzo ulug‘bekning fojiali hayoti, umrining so‘ngi damlaridagi hayotiy ziddiyatlar zamiridagi faoliyatining badiiy talqini haqida so‘z yuritiladi. o‘zbek adabiyotining iste’dodli namoyondasi, so‘z san’atkori odil yoqubov bir qatorasarlari bilan nasr taraqqiyotda katta va o‘chmas iz qoldirdi. adibning “ko‘hna dunyo” romanida abu ali ibn sino, abu rayhon beruniy obrazlari yaratilishi bilan uzviylikda, ular yashagan murakkab davr muhiti, uning inson ruhiyatiga ta’siri talqin etilgan. “ulug‘bek xazinasi” romanida esa mirzo ulug‘bekning umrini so‘ngi damlaridagi tarixiy ziddiyatlar ifodalangan. romanda ali qushchining hayoti, ijodi, amalga oshirayotgan ishlarining mirzo ulug‘bek hayoti bilan bog‘liqligi haqidagi talqinlar haqida so‘z yuritiladi. roman sujetidan o‘rin olgan …

5 / 7

faktlardan oziqlangan odil yoqubov romanda mirzo ulug‘bek va o‘g‘li mirzo abdulatif ziddiyatlaridan, uning toj-taxt uchun olib borayotgan kurashlaridan istirob chekayotgan xal hayoti, uning murakkablashish jarayoni, podshohlikdagi kurashlardan ozor chekkan xalq fojealari juda asosli ifodalangan. mirzo ulug‘bek ruhiy olamidagi qarama-qarshiliklarning vujudga kelish sabablari, istiroblari monologik va diologik nutq asosida tasvirlanganligini alohiha qayd etadi. odol yoqubovning “ulug‘bek xazinasi” romanidagi talqinlar badiiy adabiyotda mirzo ulug‘bek va ali qushchi o‘rtasidagi insoniy munosabatlarning mavjudligini ko‘rsatadi. har ikki buyuk siymoning badiiy obrazi juda asosli talqin etilganligini isbotlaydi. roman voqealari rivojoda monologik, diologik nutqning o‘ziga xos badiiy funksiyasi mavjudligi isbotlangan. o‘zbek adabiyotida ilk bola obrazi bilan kirgan realistik hikoya adib abdulla qodiriyning "uloqda" hikoyasi bilan boshlanar ekan, g‘afur g‘ulomning samarali mehnatlari bilan bolalar obrazining xususiyatlari ham yanada kengaydi. shuningdek, bu yo‘nalishda ham qalam tebratgan istiqlol davri yozuvchisi sifatida o‘rganiladigan yozuvchi odil yoqubovning “muzqaymoq” hikoyasidagi 10 yashar bola atrofidagi mojarolar avtobiografik xususiyati bilan ajralib turadi. hikoya janriga ko‘ra, …

Want to read more?

Download all 7 pages for free via Telegram.

Download full file

About "mirzo ulug’bek"

maqsud shayxzodanning mirzo ulug’bek tragediyasi, saralangan she’rlari, odil yoqubovning ulug’bek xazinasi, diyonat, qanot juft bo’ladi, romani muzqaymoq hikoyasi yuzasidan tahlil chirchiq davlat pedagogika universiteti guminatar fakulteti o’zbek tili va adabiyoti yo’nalishi 24/3 guruh talabasi yusufboyeva shakaroy annotatsiya: “mirzo ulug‘bek” tragediyasi adolatli shoh va buyuk falakiyot ilmi sohibi,olim ulug‘bek hayoti va faoliyatini barcha murakkab tomonlari bilan: ziddiyatli, to‘qnashuvlar asnosida, uzoq o‘tmishdagi tarixiy haqiqatni yoqqol badiiy shaklda qaytatiklashga bag‘ishlangan.ushbu maqolada shoh va olimning obraji tasvirida muzassam bo‘lgan ezgu hislatlar, o‘ziga xoslik va badiiy mahorati xususida so‘z boradi. ushbu maqolada beg‘ubor bolalik davrini to‘kis baxtli o‘tkaza olmaga...

This file contains 7 pages in DOC format (42.0 KB). To download "mirzo ulug’bek", click the Telegram button on the left.

Tags: mirzo ulug’bek DOC 7 pages Free download Telegram