internet tarmoqlarida shashmaqomga oid ma’lumotlarning sharhi

DOCX 430,2 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1695126130.docx internet tarmoqlarida shashmaqomga oid ma’lumotlarning sharhi o’zbekiston respublikasi oliy ta’lim vazirligi o’zbekiston respublikasi madaniyat vazirligi yunus rajabiy nomidagi o’zbek milliy musiqa va san’ati instituti o’zbek maqomi tarixi va nazariyasi kafedrasi maqom asoslari fanidan kurs ishi internet tarmoqlarida shashmaqomga oid ma’lumotlarning sharhi tekshirdi: . bajardi: toshkent-2023 reja: kirish 1.internet tarmoqlarida maqom san’atiga oid ilmiy maqolalar. 2.internet tarmoqlarida shashmaqom kuylari va video yozuvlari. xulosa. foydalanilgan adabiyotlar ro’yxati. kirish shashmaqom bizga qadar, o’rta asrlarda o’n ikki maqom sifatida shakllanib kelgan. xiii asr buxoro amrligida o’n ikki maqom faqatgina bayramlarda, katta tadbirlarda, saroylarda ijro etilgan.shashmaqom o’n ikki maqom ko’rinishida xix asr birinchi yarmiga qadar kelgan. ko’plab san’atshunos olimlar, hofizlar, sozandalar tomonidan ijro etilgan kuylar mahsulidir.1936-yil toshkent davlat konservatoriyasi ochildi.1972 yilda sharqshunoslikfakulteti ichida“an’anaviy ijrochilik” kafedrasi ochildi, ushbu kafedra ichida yetuk mohir sozanda, chang va dutor ustasi faxriddin sodiqov boshchiligida maqomchilar ansambli tuzildi va shu yili olmota shahrida bo’lib o’tgan iii-xalqaro simpoziumda “shashmaqom” cholg’u yo’llaridan …

qomlar”qo’lyozmasi, o.ibrohimov vaboshqa san’atshunos olimlar sa’yi harakati bilan kitob shakliga keltirilgan. r.yunusov “maqom asoslari”,“faxriddin sodiqov”hayoti va ijodi kabi kitoblarini yozilishiga o’z hissasini qo‘shgan. internet tarmoqlarida maqom san’atiga oid ilmiy maqolalar internet tarmoqlaridamaqomga oid ilmiy maqolalar, ma’ruzalar, maqom oqshomlari, maqomchilar ansambllari hamda shashmaqom haqida san’atshunos professorlarimiz tomonidan ko’plab ma’lumotlar muntazam yoritib kelinmoqda. shashmaqom (fors tilida — ,,shash” olti va “maqom” lad ) — o’zbek va tojik xalqlari musiqiy merosida markaziy o’rin tutgan maqomlar turkumi; parda, ohang , usul, shakl, uslub kabi vositalar bilan o’zaro uzviy bog’langan mumtoz kuy va ashulalar majmui. u muayyan shart-sharoitlarda musiqiy folklor hamda kasbiy musiqa yo’nalishlarida orttirilgan ko’p asrlik ilmiy-ijodiy tajriba hamda izlanishlar natijasida yuzaga kelgan. shashmaqom milliy hamda mintaqaviy mumtoz musiqa an’analarining tarixan uzun taraqqiyot jarayoni natijasida bir qator bastakorlar avlodi san’atining qomusiy mahsulidir. o’rta asr yaqin va o’rta sharq xalqlari musiqa ilmida maqom, asosan, parda tuzilmalari tushunchasini hamda ularga mos holda yaratilgan kuy va ashulalarni …

ari va boshqalar shashmaqom ta’sirida rivojlandi. o’tgan zamon bastakorligida keng qo’llanilgan amal, kor, naqsh, peshrav, savt, tarona, qavl kabi janrlarning noyob namunalari shashmaqom tarkibidabizgacha yetib keldi.shashmaqom buzruk, rost, navo, dugoh, segoh va iroq maqomlaridan tashkil topgan bo’lib, jami 250 dan ortiq har xil shakldagi kuy va ashula namunalaridan iborat. shu kunga qadar sozanda, hofiz va bastakorlar maqom yo’llarining ko’plab ijroviy talqinlarini kashf etdilar.ovoz, tanbur, surnay, dutor va boshqa maqom yo’llarida bir qismli va turkumli asarlar ijod qildilar, ular asosida yangi kuy va ashulalar yaratdilar. shashmaqomni tashkil etgan maqomlarning har biri ikki — cholg’u (mushkilot) va ashula (nasr) yirik bo’limlaridan iborat. cholg’u bo’limlarida bir xil nom bilan ataluvchi cholg’u qismlari mavjud bo’lib, ohanglari o’zlari mansub bo’lgan maqom kuyiga xos, doira usullari esa bir xildir. ulardan asosiylari tasnif, tarje’, gardun, muhammas va saqil deb ataladi. bu qismlar maqom nomlariga qo’shib (masalan, tasnifi buzruk, tarje’ dugoh, garduni segoh kabi), ayrimlari esa bastakorlar nomi …

va turfa lirik kayfiyatlarni ifodalaydi, tinglovchilardan esa eshitish ko’nikmalariga ega bo’lishni talab etadi.shashmaqom ashula bo’limining birinchi guruh sho’balari turkumli tarzda yaxlit ijro etilganida, saraxbor bilan boshlanib, so’ng uning taronalari (6 tagacha) ijro etiladi. taronalarning ohirgisi talqin doira usulida aytiladigan suporish qismi vositasi bilan talqin sho’basiga silliq ulanib boradi. talqin taronasi ijro etilib, nasr doira usulidagi suporish orqali nasr sho’basi va uning taronalariga o’tiladi (nasr sho’ba namunalari bitta maqomda 2—3 tagacha yetadi). oxirgi nasr sho’basi, odatda, taronasiz o’qilib, bevosita ufar ashula yo’llariga qo’shiladi va ohirgi suporish bilan turkum yakunlanadi. shashmaqom ashula bo’limining ikkinchi guruhidagi sho’balar o’zaro bog’lanmagan tarzda mustaqil ashula yo’llari hisoblanib, ularning har biri, asosan, 5 qismli turkumni tashkil etadi. masalan, asosiy savt yoki mo’g’ulcha ashula yo’lidan keyin unga ushbu kuy mavzuning yangicha vaznusulli (talqincha, qashqarcha, soqiynoma va ufar) namunalari navbatma-navbat ulanadi. shashmaqomni ilk bor v.a.uspenskiy ota jalol va ota g’iyos ijrolaridan hozirgi nota yozuviga olib nashr ettirdi ("шашмаком,шестьмузикальныхпоэм", maqom. …

jabiy o’zi va boshqa sozanda va xonandalar ijrosidan yozib olib, ikki marta — "o’zbek xalq musiqasi" (v.jild.toshkent, 1959) va "shashmaqom" (i—vi jildlar, toshkent., 1966—75) nomi bilan nashr ettirdi. toshkent konservatoriyasida "sharq musiqasi" kafedrasi (1972 yil), u asosida "musiqiy sharqshunoslik" va "an’anaviy ijrochilik" (1992-yildan) kafedralari orqali shashmaqomni ilmiy o’rganish va amaliy o’zlashtirish oliy, o’rta maxsus hamda boshlang’ich ta’lim bosqichlarida yo’lga qo’yildi. 1983-yildan boshlab maqom ijrochilarining respublika tanlovi (1991-yildan yunus rajabiy nomida) muntazam o’tkazib kelinmoqda.olmota shahrida 1973- yili bo’lib o’tgan iii “osiyo minbari” xalqaro musiqashunoslikforumida osiyo mamlakatlaridan yuborilgan 220 dan ortiq asardan 19 tasigayuqoribahoberildi. bularorasida f.sodiqov rahbarlik qilgan maqomchi talabalar ansambli ijro etgan “tarje’buzruk” ham bor. “tarje’buzruk” butun dunyo mamlakatlarining radio eshittirish koorporatsiyalariga yuksak saviyadagi ijro sifatida yuborildi. kezikelganda, qo’shiqchilik san’atida o’ziga xos o’rin egallagan o’zbekiston sssr xalq artistlari kommuna ismoilova, orif alimahsumov, o’zbekiston ssrda xizmat ko’rsatgan artist hadiya yusupova, buxoro musiqa bilim yurtining o’qituvchisi, birinchi respublika maqomchilar tanlovining g’olibi g’ijjakchi o’lmas …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "internet tarmoqlarida shashmaqomga oid ma’lumotlarning sharhi"

1695126130.docx internet tarmoqlarida shashmaqomga oid ma’lumotlarning sharhi o’zbekiston respublikasi oliy ta’lim vazirligi o’zbekiston respublikasi madaniyat vazirligi yunus rajabiy nomidagi o’zbek milliy musiqa va san’ati instituti o’zbek maqomi tarixi va nazariyasi kafedrasi maqom asoslari fanidan kurs ishi internet tarmoqlarida shashmaqomga oid ma’lumotlarning sharhi tekshirdi: . bajardi: toshkent-2023 reja: kirish 1.internet tarmoqlarida maqom san’atiga oid ilmiy maqolalar. 2.internet tarmoqlarida shashmaqom kuylari va video yozuvlari. xulosa. foydalanilgan adabiyotlar ro’yxati. kirish shashmaqom bizga qadar, o’rta asrlarda o’n ikki maqom sifatida shakllanib kelgan. xiii asr buxoro amrligida o’n ikki maqom faqatgina bayramlarda, katta tadbirlarda, saroylarda ijro etilgan.shashmaqom o...

Формат DOCX, 430,2 КБ. Чтобы скачать "internet tarmoqlarida shashmaqomga oid ma’lumotlarning sharhi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: internet tarmoqlarida shashmaqo… DOCX Бесплатная загрузка Telegram