абай қўнонбоев ҳаёти ва ижоди

PPT 580,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1480576179_64787.ppt абай кунанбаев режа: абай қўнонбоев ҳаёти а.қўнонбоевнинг лирикаси шоир ижодидан намуналар қозоқ халқининг мутафаккири, жамоат арбоби ва шоири абай қўнонбоев ўз мероси билан қозоқ адабиёти, маданияти хазинасига улкан ҳисса қўшган, қозоқ адабиётининг энг буюк сиймоларидан ҳисобланади. абай қўнонбоев хiх асрнинг иккинчи ярмида яшади. у ҳозирги қозоғистоннинг семипалатинск уездига қарашли чингизтов районида чорвадор оиласида туғилди. ёшлик чоғларида мадрасада ўқиди. кейинчалик рус мактабига қатнаб рус тили ва адабиётини ўрганди. абай бир томондан, шарқ адабиётининг буюк вакиллари фирдавсий, навоий, низомий ижоди билан, иккинчи томондан а.с.пушкин, л.н.толстой, м.е.салтиков-шчедрин асарлари билан қизиқиб, ўз билимини оширди. абай ижоди ёшлик чоғларидан шеър ёзиш ва ўлан айтишдан бошланди. унинг жуда кўп ўланлари халқ орасида машҳур. ўз даврининг илғор ғояли зиёлиси бўлган абай маърифатпарварлик ҳаракатига бошчилик қилди. у халқни саводхон қилиш ва руслардан ўрнак олишга даъват этди. абай лирик шоирдир. унинг шеърларида тарқоқ қозоқ қабилаларини бирлаштириш, ёшликдан ҳунар ва илм ўрганиш зарурлиги ғояси тараннум этилди. абай шеъриятини халқ …

охирларида яратган «насиҳат» номли асари кичик-кичик дидактик ва фалсафий мазмундаги насрий ҳикоялардан иборат бўлиб, уларда адибнинг илғор фалсафий ва ижтимоий қарашлари ўз аксини топган. унинг шеърларида тарқоқ қозоқ қабилаларини бирлаштириш (“шўрлик қозоғим”(1885)), бойлик ва камбағаллик ўртасидаги зиддиятларни кўрсатиш (“бой боласи ва камбағал боласи” шеърлари), ёшликдан ҳунар ва илм ўрганиш зарурлиги ғояси (“илм ўрган” шеъри) тараннум этилди. абай биринчи қозоқ композиторидир. у ўз шеърларига халқ куйлари асосида куй басталаган. абай с.пушкиннинг “евгений онегин” асаридан парчаларни қозоқ тилига таржима қилди. ўзбек тилида абайнинг “ўланлар” (1945) ва “абай қўнонбоев” деган ном остида айриб асарлари таржима қилиб босилган. ijodidan nasihatlar o’ttizinchi so’z bizda bir maqtanchoqlik degan yaramas narsa bor. asli shu narsaning nima keragi bor o‘zi? zotan, bu — or-nomussizlik, nodonlik, o‘ysiz-xayolsizlik hamda na botirlik va na odamgarchilikdan xabari yo‘qlikning alomatidir! tag‘in, bezrayib turib: «e, bor xudoyo! kimdan kim ortiq ekan shunchalik! birovning nasibasini birov topib berarmidi hech? kimning boshi kimning egari qoshida yuribdi... …

teshik top-may qoladi. xo‘sh, bunday kishilarni nima deb ataymiz? ey xudo! o’z joniga ortiqcha hotamlik qiladigan, mol-dunyoni pisand qilmaydigan bechoralarning ahvoliga qarang. «uyalmas yuzga tol-mas jag‘ beradi»,— deb shuni aytishar ekanlar-da... bunday kishilar ham uyatsiz, orsiz kishilarning biri-da. o’lan o’lan — so‘zning poshshosi, so‘z sarasi, qiyindan qiyiltirar er donosi, tilga yengil, yurakka iliq tegib, tep-tekis, silliq kelsin aylanasi. saralanmay bulg‘ansa so‘z orasi, bu — oqinning bilimsiz-bechorasi. ham oqin, ham tinglovchi ko‘pi nodon, so‘z tanimas bul yurtning bir porasi. so‘z boshi avval hadis, oyat bo‘lur, shirasi ham ma’nosi g‘oyat bo‘lur. payg‘ambar h-am so‘zini o‘lan qilgan; o’lan aytay, shoyadki ko‘nglim to‘lur. o’landay xutba o‘qib keksa mullo, o’lan aytib yig‘lagan valiyullo, hamma ham chamasicha o‘lan o‘qir, o’lan bilan yozilgan kalimullo. ko’klam ko‘klam kelsa, qolmaydi qishning izi, qulp urar ko‘kalamzor yerning yuzi; jon kiradi borliqqa, tabiatga, ona yanglig‘ jilmayar kunning ko‘zi. kulishar, o‘lan aytar yigit-yalang, utovda o‘tirolmas qari-qartang; jon-jonivor, odamizod yayrab ketar, qushlarning qo‘shig‘idan …

lab, olis-olis yo‘llardan kelar sekin. olamga bezak bergan qodir mavlon, yer — ona, quyosh — ota, nuri jahon, onaday emizdirar ko‘ksidan yer, otaday mehr to‘kar yorug‘ osmon. bulut o‘tsa arillab oqadi soy, kechasi chaman yulduz va to‘lin oy, ne qilsin qorong‘ida yarqyramay, quyosh chiqar chog‘ida holiga voy. саволлар 1. қозоқ классик адабиётининг отаси оти билан машҳур бўлган шоир ким? 2. адибнинг илғор фалсафий ва ижтимоий қарашлари ўз аксини топган насрий асарини айтинг? 3. абайни биринчи қозоқ композитори деб айтилиши сабаби нимада? 4. “шўрлик қозоғим” шеърида қайси ғоя тараннум этган?

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "абай қўнонбоев ҳаёти ва ижоди"

1480576179_64787.ppt абай кунанбаев режа: абай қўнонбоев ҳаёти а.қўнонбоевнинг лирикаси шоир ижодидан намуналар қозоқ халқининг мутафаккири, жамоат арбоби ва шоири абай қўнонбоев ўз мероси билан қозоқ адабиёти, маданияти хазинасига улкан ҳисса қўшган, қозоқ адабиётининг энг буюк сиймоларидан ҳисобланади. абай қўнонбоев хiх асрнинг иккинчи ярмида яшади. у ҳозирги қозоғистоннинг семипалатинск уездига қарашли чингизтов районида чорвадор оиласида туғилди. ёшлик чоғларида мадрасада ўқиди. кейинчалик рус мактабига қатнаб рус тили ва адабиётини ўрганди. абай бир томондан, шарқ адабиётининг буюк вакиллари фирдавсий, навоий, низомий ижоди билан, иккинчи томондан а.с.пушкин, л.н.толстой, м.е.салтиков-шчедрин асарлари билан қизиқиб, ўз билимини оширди. абай ижоди ёшлик чоғларидан шеър ёзиш ва ўлан ай...

Формат PPT, 580,5 КБ. Чтобы скачать "абай қўнонбоев ҳаёти ва ижоди", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: абай қўнонбоев ҳаёти ва ижоди PPT Бесплатная загрузка Telegram