davlatning vujudga keiishi haqidagi nazariyalar

DOC 106 стр. 394,5 КБ Бесплатная загрузка

106 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 394,5 КБ

Тип файла DOC

Страницы 106

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 106

давлат ва ҳуқуқ назарияси фанидан якуний назорат учун назарий саволлар: 1.давлатнинг моҳияти ҳақидаги назарияларнинг тавсифини ҳаётий мисоллар орқали ифодаланг. j3-§. davlatning vujudga keiishi haqidagi nazariyalar davlat juda murakkab va uzoq taraqqiyot yo’lini bosib o‘tgan. u serqirra hodisa sifatida ko‘p yillardan buyon insoniyatni qiziqtirib keladi. davlat va huquqning vujudga keiishi va rivojlanishi jarayonini tushuntiruvchi turli nazariyalar mavjud. diniy (teologik) nazariya. bu nazariya (yunoncha theos - xudo, logos - tushuncha, ta’limot, ya’ni xudo to‘g‘risidagi ta’limotni anglatadi. diniy ta’limotlar davlat va huquqning vujudga keiishi to‘g‘risidagi ilk ta’limotlardir. ushbu nazariya vakillari (avreliy avgustin (354—430), al-mavardi (974-1058), ibn rushd (1126-1198), foma akvinskiy (1225-1274), ibn xaldun (1332-1406), jan maritenjning flkricha, butun olam, jumladan, davlat va huquq ham xudoning irodasi bilan kelib chiqqan. hukmdorlar xudoning irodasini ifodalovchi shaxslardir, shuning uchun ham fuqarolar ulaming amriga so‘zsiz bo‘ysunishlari lozim. patriarxal nazariya. mazkur nazariyaning asoschilari aristotel va konfutsiy hisoblanadi. lekin u xvii-xviii asrlarda filmer, genri men, mixaylovskiy kabi olimlaming asarlari …

2 / 106

qtisodiy munosabatlaming rivojlanishi, qarama-qarshi sinflaming kurashi natijasida vujudga kelgan. bunda davlat iqtisodiy va siyosiy jihatdan hukmron tabaqalaming quyi tabaqalami bostirib turish vositasi hisoblanadi. zo‘rlik nazariyasi. mazkur nazariya vakillari (y.dyuring, l.gumplovich, k.kautskiy - xix asr) davlatning vujudga kelishiga harbiy- siyosiy omillar, ya’ni bir qabilaning ikkinchi qabilani asoratga solishi sabab bo‘lgan, deb hisoblaydilar. bunga ko‘ra, davlat bosib olingan hududlami (xalqlami) boshqarish uchun zo‘rlov apparati vazifasini o‘tagan. psixologik (ruhiy) nazariya. mazkur nazariya xix asrlarda yuzaga kelgan bo'lib, uning asosiy g‘oyalari g.tard, l.i.petrajitskiy va boshqalaming asarlarida o‘z ifodasini topgan. ulaming fikricha, insonlaming mhiyati jamiyatning, jumladan axloq, huquq va davlatning rivojlanishini belgilovchi asosiy omildir. irrigatsiya nazariyasi. ushbu nazariyaning asosiy namoyandasi nemis olimi k.a.vittfogel hisoblanadi. olim o‘z nazariyasini «sharq istibdodi» asarida asoslagan. uning fikricha, davlat sharq xalqlarida yirik suv inshootlari barpo etish zarurati asosida kelib chiqqan. mesopatamiya, misr, hindiston, xitoy kabi mamlakatlarda yirik irrigatsion qurilish ishlarini tashkil etish uchun kuchli, markazlashgan boshqaruv apparati tashkil etilgan. 2. …

3 / 106

i miloddan avvalgi r-vii asrlarda yuzaga kelgan bo‘isa, misrda bundan 20 asr oldin mavjud dgan. quldorlik davlatlarining iqtisodiy asosini nafaqat ishlab chiqarish : -rollari, vositalari, balki yuridik huquq va erkinliklarga ega bo‘lmagan odamlarning mehnati ham tashkil etgan. quldorlik davlatining asosiy vazifasi ekspluatatsiya qilinuvchi qullaming qarshiligini bostirish, sinfiy hukmronlik o‘matish hisoblangan. feodal davlat. bu turdagi davlat yevropada milodiy vi-ix asrlarda vujudga kelgan. feodallarning yerga xususiy mulkchiligi feodal davlatning .qtisodiy asosini tashkil etgan. dehqonlar feodal yerlarida mayda yakka xo'jalikka ega bo‘lib, yerdan foydalanganliklari uchun hosilning bir qismini berishlari hamda unga tekin ishlashlari lozim bo‘lgan. feodal jamiyat rivojlanib borishi bilan dehqonlaming feodallarga qaramligi davlatning majburlash choralari bilan yanada ortgan: bunda dehqonlar yerga «biriktirib qo‘yilar» va o‘z xo‘jaliklarini tashlab ketolmasdilar. kapitalistik davlat. dastlabki burjua (kapitalistik) davlatlari bundan 200-300 yil muqaddam yevropa va shimoliy amerikada vujudga kelgan. xususan, ular buyuk fransiya inqilobidan keyin keng tarqalgan. burjua amiyatining xususiyati shundaki,rasman mustahkamlangan sinfiy tengsizlikka asoslangan o‘zidan oldingi …

4 / 106

i o‘matish zarurati bunga sabab qilib ko‘rsatilgan. ishchilar sinfi butun xalq manfaatlari yo‘lida ag‘darib tashlangan ekspluatator sinflar qarshiligini bostirib borishi, shuningdek «yangi yorqin kelajak»ni bunyod etish yo‘lida xalqni o‘z orqasidan ergashtirishi kerak edi. kapitalistlar hukmronligidan ozod bo‘lgan xalq ishlab chiqarish vositalari umumiylashtirilgan sharoitda mehnat unumdorligini oshirishda mislsiz sakrash sodir etib, fan va texnikani rivojlantirishda buyuk yutuqlarga erishadi, barcha mehnatkashlar yangi hayotning faol bunyodkorlariga aylanib, davlat ishlarini boshqarishga jalb etiladi, deb taxmin qilingan. bugunga kelib ushbu g‘oyalaming aksariyati asossiz ekanligi ma’lum boidi. sobiq ittifoq timsolida 70 yil mobaynida sotsialistik totalitar davlat mavjud bo‘lganining o‘zi mazkur nazariya utopiya, ya’ni xomxayol bo‘lganligini ko‘rsatib turibdi. sivilizatsion yondashuv - davlatlami nafaqat ijtimoiy-iqtisodiy tuzumiga, balki ko‘proq ma’naviy, axloqiy va madaniy rivojlanish darajasiga qarab tiplarga ajratishdir (yellinek, kelzen, korkunov, kryuger, toynbi). bu yondashuvning ko‘zga ko’ringan vakili a. toynbidir. uning fikricha, sivilizatsiya - jamiyatning milliy, diniy, jug’rofiy va boshqa belgilarining umumiyligi bilan ajralib turadigan muayyan holatidir. unga binoan, …

5 / 106

qtriya davlatlari paydo bo‘lgan. 0‘rta asr davlatlariga 0‘zbekiston hududida paydo bo‘lgan va rivojlangan somoniylar, qoraxoniylar, saljuqiylar va ashtarxoniylar davlatlari misol bo‘la oladi. hozirgi zamon davlatlariga ayni vaqtda rivojlanayotgan 0‘zbekiston, qozog‘iston, qirg‘iziston kabi davlatlami kiritish mumkin. tarixiy va madaniy rivojlanishiga ko‘ra agrar (dehqonchilik bilan shug‘ullanuvchi) hamda industrial (sanoat bilan shug‘ullanuvchi) davlatlar rirqlanadi. agrar davlatlaming aksariyati osiyo hududida joylashgan be lib, ular xalqlarining turmush tarzi va tirikehilik manbai asosan qishloq xo'jaligi bilan shug‘ullanishga moslashgan. sanoat bilan shug‘ullanuvchi davlatlar sifatida ko‘proq yaponiya, aqsh va yevropa mamlakatlarini qayd etish mumkin. 0‘zbekiston respublikasi sanoatlashgan agrar davlat rpiga kiradi. ma’rifiylik tavsifiga ko‘ra davlatlar sharq va fapb tiplariga bo‘linadi. shurq davlatlariga osiyo hududida joylashgan davlatlami, o‘arb latlariga yevropa mintaqasi mamlakatlarini misol qilib ko‘rsatish manikin. mamlakatning iqtisodiy rivojlanishi va aholi jon boshiga to‘g‘ri ccladigan yillik yalpi ichki mahsulotning (yaim) hajmi bo ‘yicha yuksak urajada rivojlangan (singapur, janubiy koreya, shveysariya, yaponiya, -merika), o‘rta darajada rivojlangan (rossiya, qozog‘iston, 0‘zbekiston) v …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 106 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "davlatning vujudga keiishi haqidagi nazariyalar"

давлат ва ҳуқуқ назарияси фанидан якуний назорат учун назарий саволлар: 1.давлатнинг моҳияти ҳақидаги назарияларнинг тавсифини ҳаётий мисоллар орқали ифодаланг. j3-§. davlatning vujudga keiishi haqidagi nazariyalar davlat juda murakkab va uzoq taraqqiyot yo’lini bosib o‘tgan. u serqirra hodisa sifatida ko‘p yillardan buyon insoniyatni qiziqtirib keladi. davlat va huquqning vujudga keiishi va rivojlanishi jarayonini tushuntiruvchi turli nazariyalar mavjud. diniy (teologik) nazariya. bu nazariya (yunoncha theos - xudo, logos - tushuncha, ta’limot, ya’ni xudo to‘g‘risidagi ta’limotni anglatadi. diniy ta’limotlar davlat va huquqning vujudga keiishi to‘g‘risidagi ilk ta’limotlardir. ushbu nazariya vakillari (avreliy avgustin (354—430), al-mavardi (974-1058), ibn rushd (1126-1198), foma akvinski...

Этот файл содержит 106 стр. в формате DOC (394,5 КБ). Чтобы скачать "davlatning vujudga keiishi haqidagi nazariyalar", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: davlatning vujudga keiishi haqi… DOC 106 стр. Бесплатная загрузка Telegram