o’simliklarning oziqlanishi va tuproq tarkibining axamiyatini o’rni

DOC 29 стр. 452,5 КБ Бесплатная загрузка

29 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 452,5 КБ

Тип файла DOC

Страницы 29

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 29

16 - mavzu: o’simliklar oziqlanishida tuproq tarkibining axamiyati va singdirish qobiliyatlarini o’rni reja 1. suv bilan ta’minlanganlikning ta’siri 2. aerasiya va haroratning o’simlik oziqlanishida ahamiyati 3. tuproq eritmasining konsentrasiyasi va ph ta’siri 4. tuproqning agrokimyoviy xususiyatlari 5. tarkibining singdirish qobiliyatlari va uning ahamiyati o’simlikka oziq moddalarining o’tishi, bu aktiv fiziologik jarayon bo’lib, u nafaqat o’simlik ildiz sistemasi bilan, balkim butun o’simlik hayoti bilan chambarchas bog’liqdir. o’simliklarni normal o’sishi va rivojlanishi, makro va mikroelementlarni o’zlashtirishi tuproqda shu elementlarni qanday miqdorda bo’lishi bilan bog’liq. oziq elementlari tuproqda, tuproq eritmasida (ko’plab mineral va organik birikmalar), tuproq organik moddasida (o’simlik qoldig’i, chirindi moddalari, mikroorganizmlar) va tuproqning qattiq mineral fazasida bo’ladi. o’simliklar uchun suvda yaxshi eriydigan, o’rin almashinuvchi shakldagi elementlar foydalidir. boshqa shakldagilari esa o’simlik tomonidan birdaniga yutilmaydi, qachonki ular parchalanib, o’simlik o’zlashtira oladigan shaklga o’tganda (birlamchi minerallarni parchalanishi, organik moddalarni minerallashishi natijasida) o’zlashtiradi. o’simliklar tomonidan oziq moddalarni o’zlashtirilishi uning biologiyasiga, tuproq xususiyatiga, organik modda, …

2 / 29

ug’doy 6,3 – 7,6 19 sebarga 6,0 – 7,0 5 arpa 6,8 – 7,5 20 donhik 6,5 - 7) reaksiyaga ega bo’ladi. tuproq reaksiyasi ko’plab omillarning o’zaro ta’siri natijasida yuzaga keladi. jumladan, reaksiya tuproq mineral qismining kimyoviy va mineralogik tarkibiga, erkin holdagi tuzlarning mavjudligiga, organik moddalar miqdori va sifat tarkibiga, tuproqning namligiga hamda turli organizmlarning hayot faoliyatiga bog’liq. reaksiyani belgilovchi eng muxim omillardan biri tuproqdagi tuzlarning tarkibidir. nam ko’p bo’lganda tuproq uning qattiq qismidagi neytral, kislotali va ishqorli tuzlar eritmaga o’tadi. tuproq quriganda aksincha hol ro’y beradi. shunday qilib, tuproq eritmasining reaksiyasi yuzaga keladi va tuproq unumdorligiga ta’sir qiladi. tuproqda ko’p tarqalgan mineral kislotalardan biri karbonat kislotasidir. termodinamik sharoitlar va tuproqning biologik aktivligiga ko’ra karbonat angidrid ta’sirida tuproqning ph ko’rsatkichi 3,9-4,4-5,7 atrofida bo’lishi mumkin. tuproqdagi karbonat angidridning rejimi ob – havoning kecha – kundo’z o’zgarishi va mikroorganizmlarning aktivligiga bog’liq. turli o’simliklar uchun maqbo’l ph ko’rsatkichi turlicha, tuproq va jinslardagi sulfidlarning …

3 / 29

paytmasi o’zgarmas ko’rsatkichdir: h+ + oh- = 10. demak, eritmada ionlardan birining konsentrasiyasi ortsa, ikkinchisiniki kamayadi. masalan, 1 litr suvdagi h+ ionlarining konsentrasiyasi h+ = 10-7 g bo’lsa, oh- konsentrasiyasi oh- = 10 -7 g bo’ladi, chunki 10-7+ 10-7= 10 -14 ga teng. umuman, h+ ionlarining konsentrasiyasi aniqlanib, uning qiymati 10-7 sonining logarifmi sifatida manfiy ko’rsatkichni musbat ishoraga almashtirib ifodalanadi, ya’ni (h) = 10-7 o’rniga n = 7 yoki h=7 deb yoziladi va h+ ioni konsentrasiyasining manfiy lagorifmini ko’rsatadigan ph bilan ko’rsatiladi. tuproq eritmasining muhiti ph ko’rsatkichi bo’yicha, quyidagicha klassifikasiyalanadi: ph - 3 - 4 kuchli kislotali ph - 4 - 5 kislotali ph - 5 - 6 kuchsiz kislotali ph - 7 neytral ph - 7 - 8 kuchsiz ishqoriy ph - 8 - 9 ishqoriy ph - 9 - 11 kuchli ishqoriy tuproq eritmasining reaksiyasi - ph o’simliklar hayotida, ularning oziqlanishida va mikroorganizmlarning yashashida muhim ahamiyatga ega. u …

4 / 29

vchi ph ning katta kichikligi 1m kcl eritmasi yordamida aniqlanadi. tuzli eritmada faol va almashinuvchan kislotali sharoit paydo bo’ladi, shuning uchun tuzli eritmaning ph i suvli eritma ph iga nisbatan ancha past bo’ladi, ya’ni eritma nordonroq bo’ladi. ishqoriy tuzlar, masalan, natriy asetat – ch3coona (bu tuz eritmasining ph- 8,2 atrofida) tuzining tuproqlarning singdirish kompleksidagi vodorod (h)+ ionlarini siqib chiqarishiga gidrolitik kislotalik deyiladi. ushbu jarayon quyidagicha kechadi: gidrolitik kislotaliq asosan karbonatsiz tuproqlarda hosil bo’lsa, lekin almashinadigan kislotalik esa singdirish kompleksi h+ bilan to’yingan podzol kabi tuproqlardagina hosil bo’ladi. tuproqlarning tavsifini bilish uchun faqatgina umumiy singdirilgan vodorod ioni to’g’risida tushuncha hosil qilmasdan, balkim, ionlarni miqdorini va ularni bir-biriga bo’lgan o’zaro nisbatini ham bilish zarurdir. (ca2+, mg2+, na+, k+). allyuminiy va vodoroddan tashqari singdirilgan ionlarni yig’indisini (100 g tuproqda mg.ekv hisobida) c harfi bilan belgilab, umumiy singdirilgan vodorod miqdori ng belgisi qo’yilib, ularni singdirish yig’indisini (t) belgisi bilan mg.ekv. 100 g tuproqqa belgilanadi: …

5 / 29

ziologik nordon yoki ishqoriy o’g’itlar qo’llanilganda tuproqning nordonligini yoki ishqoriyligini ortishi ta’sirida eritma muhitining o’zgarishiga qarshi tura olish qobiliyati tushuniladi. buferlik- tuproqlar eritmasining muhitini doimiyligini, holatini saqlab turishini, hamda tashqi muhitning turli xil reaksiyalariga qarshilik qobiliyatini birmuncha oshiradi. tuproqning nordonli reaksiyaga nisbatan buferligi tuproq tarkibidagi karbonatlarga, ayniqsa, kalsiy karbonat miqdoriga bog’liq. bo’z tuproqlarga (karbonat bilan ko’plab tuyingan) solingan ammoniy sulfat kabi fiziologik nordon o’g’itlar karbonat bilan reaksiyaga kirishib, uning ta’sirida neytrallanadi va eritma muhitining reaksiyasi o’zgarmaydi: tuproq: caco3 + (nh4)2so4 = caso4 + (nh4)2co3 tuproqlarning singdiruvchi kompleksi asoslari bilan to’yingan (bo’z, kashtan, qora tuproqlar) bo’lsa, ular nordonli muhitga qarshi buferlik xususiyatiga ega, aksincha, asoslar bilan to’yinmagan tuproqlar (podzol, qizil tuproq va boshqalar) esa muhitga qarshi buferlik qobiliyatiga ega: mdh respublikalarida dehqonchilik qilinadigan yerlarning ko’p qismini nordonli va ishqorli sho’rtob tuproqlar tashkil qiladi. nordonli tuproqlarning singdirish kompleksida ko’plab vodorod va alyuminiy kationlari, sho’rtoblarda (ishqoriylarda) esa natriy kationini ko’p miqdorda bo’lishi-tuproqlarning fizikaviy,fizik-kimeviy, …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 29 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "o’simliklarning oziqlanishi va tuproq tarkibining axamiyatini o’rni"

16 - mavzu: o’simliklar oziqlanishida tuproq tarkibining axamiyati va singdirish qobiliyatlarini o’rni reja 1. suv bilan ta’minlanganlikning ta’siri 2. aerasiya va haroratning o’simlik oziqlanishida ahamiyati 3. tuproq eritmasining konsentrasiyasi va ph ta’siri 4. tuproqning agrokimyoviy xususiyatlari 5. tarkibining singdirish qobiliyatlari va uning ahamiyati o’simlikka oziq moddalarining o’tishi, bu aktiv fiziologik jarayon bo’lib, u nafaqat o’simlik ildiz sistemasi bilan, balkim butun o’simlik hayoti bilan chambarchas bog’liqdir. o’simliklarni normal o’sishi va rivojlanishi, makro va mikroelementlarni o’zlashtirishi tuproqda shu elementlarni qanday miqdorda bo’lishi bilan bog’liq. oziq elementlari tuproqda, tuproq eritmasida (ko’plab mineral va organik birikmalar), tuproq organik moddasi...

Этот файл содержит 29 стр. в формате DOC (452,5 КБ). Чтобы скачать "o’simliklarning oziqlanishi va tuproq tarkibining axamiyatini o’rni", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: o’simliklarning oziqlanishi va … DOC 29 стр. Бесплатная загрузка Telegram