xristianlik dinining tarixi

DOC 10 pages 75.0 KB Free download

10 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 75.0 KB

File type DOC

Pages 10

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 10

5-mavzu. xristianlik dini reja: 1. xristianlikning paydo boʻlishi, aqidalari, asosiy yoʻnalishlari, ta’limotlari va manbalari. 2. katolitsizm va pravoslavlik dini yoʻnalishlarining oʻzaro farqli tomonlari. 3. protestantlik harakatining shakllanishi va rivojlanishi. 4. oʻzbekistonda xristian dinining rivojlanishi tarixi va hozirgi zamon. xristianlik dini buddaviylik va islom dinlari qatorida jahon dini hisoblanadi. bu din o‘ziga e'tiqod qiluvchilarning soni jihatidan jahon dinlari orasida eng yirigi hisoblanadi. unga e'tiqod qiluvchilarning soni 1 mlrd. 600 mln. bo‘lib, bu son dunyo aholisining deyarli uchdan biriga to‘g‘ri keladi. xristianlik asosan evropa, shimoliy va janubiy amerika, avstraliya qit'alarida hamda qisman afrika qit'asining janubiy qismida va osiyo qit'asining sharqiy qismida tarqalgan. xristianlik eramizning boshida rim imperiyasining sharqiy qismida falastin erlarida vujudga keldi. iso masih (iisus xristos) bibliyaning xabar berishiga ko‘ra, xristianlik ta'limotining asoschisi bo‘lib, u rim imperiyasi tashkil topganining 747 yili falastinning nazaret qishlog‘ida bokira qiz maryamdan xudoning amri bilan dunyoga keldi. yangi eraning boshlanishi ham iso masihning dunyoga kelishi bilan …

2 / 10

yblab qatl etishga hukm qildilar. isoning tarixiyligi xususida diniy va diniy bo‘lmagan manbalar orasida ixtilof mavjud: xristianlik manbalari isoning o‘zi xudo bo‘la turib, insoniyatning gunohlarini o‘ziga olish uchun odam qiyofasida tug‘ilganini, uning tarixiy shaxs ekanini ta'kidlab, uning hayot tarzini, insonlar bilan muloqoti haqidagi keng ma'lumotlarni bersada, diniy bo‘lmagan manbalarda isoning nomi uchramaganligini nazarda tutib, u tarixiy emas, balki afsonaviy shaxsdir deguvchilar ham bor. iso nomiga qo‘shiluvchi masih so‘zi qadimiy yahudiy tili - ivritdagi «moshiax» so‘zidan olingan bo‘lib, «silangan» yoki «siylangan» ma'nolarini beradi. grekchada bu so‘z «xristos» («christos») shakliga ega. bu dinning «xristianlik» yoki «masihiylik» deb atalishi ham shu so‘zlar bilan bog‘liq. bundan tashqari xristianlik iso masihning tug‘ilgan qishlog‘i - «nazaret» bilan bog‘lab, nazroniyya deb ham atalgan. keyinchalik bu nom nasroniyya, nasroniylik shaklini olgan. iso masih o‘z ta'limotini o‘zining 12 o‘quvisi apostollar - havoriylarga o‘rgatdi. ular esa isoning vafotidan keyin ustozlarining talimotlarini har birlari alohida-alohida tarzda kitob shakliga keltirdilar. bu kitoblar …

3 / 10

rish, isoning qaytishi haqida va boshqa aqidalarni o‘z ichiga oladi. xristian jamoasining shakllanishi, uning aqidalarini tartibga solinishi, cherkov munosabatlarining ishlab chiqilishi, diniy tabaqalar tuzumining vujudga kelishi eramizning iv asr boshlarida 324 yili xristianlik rim imperiyasida davlat dini deb e'lon qilinganidan so‘ng amalga oshdi. 325 yili tarixda birinchi marta rim imperatori lisiniya imperiya hududidagi xristian jamoalarini o‘zaro kelishtirish va tartibga solish maqsadida nikey shahrida i butun olam xristian soborini chaqirdi. 381 yili konstantinopolda ii butun olam xristian sobori bo‘lib o‘tdi. bu soborlarda xristianlik ta'limotining asoslari qabul qilindi va bu asoslar 12 qismda ifodalandi. birinchi qismda olamni yaratgan xudo haqida so‘z yuritiladi. ikkinchi qismda xudoning o‘g‘li isus xristosga imon keltirish haqida so‘z boradi. uchinchi qismda ilohiy mujassamlashuv haqida so‘z yuritilib, unga ko‘ra, iso xudo bo‘la turib, bokira bibi maryamdan tug‘ilgan va inson qiyofasiga kirgan. to‘rtinchi qismda isoning azob-uqubatlari va o‘limi haqida so‘z ketadi. bu gunohlarning kechirilishi haqidagi aqidadir. bunda isoning tortgan azoblari …

4 / 10

digan hodisadir, chunki uning ortida ulug‘ va qudratli yaratuvchining irodasi yashiringan. avgustinning taqdir haqidagi ta'limotida aytilishicha, xudoga imon keltirgan har bir kishi najot topganlar safidan o‘rin egallashi mumkin. chunki imon taqdir taqozosidir. keyinchalik bu ta'limot xudoning mujassamlanishi yoki isoning ikki xil — odam va xudo mohiyati hamda ―gunohni yuvish, ya'ni isoning o‘zini ixtiyoriy tarzda qurbon kilishi haqidagi talimot bilan mustahkamlanadi. xristianlik ota-xudo, o‘g‘il—xudo va muqaddas ruh— uch yuzlik xudo (tripitiy) to‘g‘risidagi ta'limotni, jannat va do‘zax, oxirat, isoning qaytishi haqidagi va boshqa aqidalarni o‘z ichiga oladi. xristian jamoasining shakllanishi, aqidalarining tartibga solinishi, cherkov munosabatlarining ishlab chiqilishi, diniy tabaqalar tizimining vujudga kelishi milodning iv asri boshlarida, ya'ni 324 yili xristianlik rim imperiyasida davlat dini deb e'lon qilinganidan so‘ng amalga oshirildi. 325 yili tarihda birinchi marta rim imperatori litsiniya imperiya hududidagi xristian jamoalarini o‘zaro kelishtirish va tartibga solish maqsadida nikeya shahrida 1-butun olam xristian soborini (o‘tkazilgan 21 sobordan birinchisi) chaqirdi. bu soborda «e'tiqod …

5 / 10

masalalari ko‘rilgan. xristian cherkovining katolik va pravoslav cherkovlariga ajralib ketishi rim papasi va istanbul patriarxining xristian olamida etakchilik uchun olib borgan raqobati oqibatida vujudga keldi. ajralish jarayoni rim imperiyasining g‘arbiy va sharqiy tafovutlari o‘sib chuqurlashib borayotgan asrlardayoq boshlangan edi. 867 yillar orasida papa nikolay va istanbul patriarxi fetiy orasida uzil-kesil ajralish ro‘y berdi va bu ajralish 1054 yili rasman tan olindi. xvi asr boshlarida katolisizmdan bir necha evropa cherkovlari ajralib chiqishi natijasida xristianlikda protestantlik harakatlari vujudga keldi. buning doirasida lyuteranlik, baptizm, anglikanlik va kalvinizm cherkovlari shakllandi. bular bir cherkovning asosiy marosimlari jihatidan o‘zlariga xos bo‘lgan tomonlarga ega bo‘lish bilan bir qatorda, bular ham o‘z navbatida bir necha yo‘nalishlar, mazhablar va oqimlarga bo‘lindi. 1. pravoslav oqimi. pravoslav oqimi xristianlikning uch asosiy yo‘nalishidan biri o‘laroq, tarixan uning sharqiy shahobchasi sifatida ro‘yobga chiqdi va shakllandi. bu oqim asosan sharqiy evropa, yaqin sharq va bolqon mamlakatlarida tarqalgan. pravoslav atamasi yunoncha ortodoksiya so‘zidan olingan bo‘lib, …

Want to read more?

Download all 10 pages for free via Telegram.

Download full file

About "xristianlik dinining tarixi"

5-mavzu. xristianlik dini reja: 1. xristianlikning paydo boʻlishi, aqidalari, asosiy yoʻnalishlari, ta’limotlari va manbalari. 2. katolitsizm va pravoslavlik dini yoʻnalishlarining oʻzaro farqli tomonlari. 3. protestantlik harakatining shakllanishi va rivojlanishi. 4. oʻzbekistonda xristian dinining rivojlanishi tarixi va hozirgi zamon. xristianlik dini buddaviylik va islom dinlari qatorida jahon dini hisoblanadi. bu din o‘ziga e'tiqod qiluvchilarning soni jihatidan jahon dinlari orasida eng yirigi hisoblanadi. unga e'tiqod qiluvchilarning soni 1 mlrd. 600 mln. bo‘lib, bu son dunyo aholisining deyarli uchdan biriga to‘g‘ri keladi. xristianlik asosan evropa, shimoliy va janubiy amerika, avstraliya qit'alarida hamda qisman afrika qit'asining janubiy qismida va osiyo qit'asining sharqiy qismi...

This file contains 10 pages in DOC format (75.0 KB). To download "xristianlik dinining tarixi", click the Telegram button on the left.

Tags: xristianlik dinining tarixi DOC 10 pages Free download Telegram