xristianlik dinining tarixi

DOC 17 pages 111.0 KB Free download

17 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 111.0 KB

File type DOC

Pages 17

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 17

5- mavzu: xristianlik dini (2 soat) reja: 1. xristianlikni vujudga kelishi. 2. xristianlik dinining ta’limoti va aqidasi. 3. xristianlik dinining mazhab va oqimlar. 4. o‘zbekistonda xristianlik dinin kirib kelishi. tayanch tushunchalar: xristian,. katolitsizm va pravoslavlik,protestantlik, rim-katolik,cherkovi,reformatorlik g’oyalari, anglikan,lyuteran, kalvinizm cherkovlari 1.xristianlikni vujudga kelishi. xristianlik dini buddizm va islom dinlari qatorida jahonda eng keng tarqalgan dinlardan biri hisoblanadi. ularning miqdori boshqa dinlarga qaraganda eng ko‘p bo‘lib, bu ko‘rsatkich dunyo aholisining deyarli uchdan birini (taqriban 28 %) tashkil etadi. xristianlik, asosan, evropa, amerika, avstraliya qit’alarida hamda qisman afrika va osiyo qit’alarida tarqalgan. xristianlik milodning boshida rim imperiyasining sharqiy qismida joylashgan falastin erlarida vujudga keldi. iso masih (iisus xristos), bibliyaning xabar berishiga ko‘ra, xristianlik ta’limotining asoschisi bo‘lib, u rim imperiyasi tashkil topganining 747 yili falastinning nazaret qishlog‘ida bokira qiz maryamdan xudoning amri bilan dunyoga keldi. yangi eraning boshlanishi ham iso masihning dunyoga kelishi bilan bog‘liq. milodning boshlarida yahudiylar hokimiyatning uch tabaqasi bilan bog‘liq …

2 / 17

dilar. isoning tarixiy xususida diniy va diniy bo‘lmagan manbalar orasida ixtilof mavjud: xristian manbalarida isoning o‘zi xudo bo‘la turib, insoniyatning gunohlarini o‘ziga olish uchun odam qiyofasida tug‘ilgani, uning hayot tarzi, insonlar bilan muloqoti haqidagi ma’lumotlar qayd etilsa-da, diniy bo‘lmagan manbalarda iso nomi uchramaganligini nazarda tutib, u tarixiy emas, balki afsonaviy shaxs deb hisoblovchilar ham bor. iso nomiga qo‘shiluvchi “masih” so‘zi qadimiy yahudiy tili – ivritdagi meshiax so‘zidan olingan bo‘lib, «silangan» yoki «siylangan» ma’nolarini beradi. yunon tilida bu so‘z «xristos» shakliga ega. bu dinning «xristianlik» yoki «masihiylik» deb atalishi ham shu so‘zlar bilan bog‘liq. bundan tashqari xristianlikni iso masihning tug‘ilgan qishlog‘i – «nazaret» bilan bog‘lab, nazroniya deb ham ataganlar. keyinchalik bu nom nasroniya shaklini olgan. iso masih o‘z ta’limotini o‘zining 12 o‘quvchisi apostollar – havoriylarga o‘rgatdi. ular esa isoning vafotidan keyin ustozlarining ta’limotlarini har birlari alohida-alohida tarzda kitob shakliga keltirdilar. bu kitoblar bibliyaning «yangi ahd» qismini tashkil etadi. 2.xristianlik dinining ta’limoti …

3 / 17

hakllanishi, aqidalarining tartibga solinishi, cherkov munosabatlarining ishlab chiqilishi, diniy tabaqalar tuzumining vujudga kelishi milodning iv asr boshlarida, yani 324 yili xristianlik rim imperiyasida davlat dini deb e’lon qilinganidan so‘ng amalga oshirildi. 325 yili tarixda birinchi marta rim imperatori litsiniya imperiya hududidagi xristian jamoalarini o‘zaro kelishtirish va tartibga solish maqsadida nikeya shahrida i butun olam xristian soborini (o‘tkazilgan 21 sobordan birinchisi) chaqirdi. bu soborda «e’tiqod timsoli»ning (credo) dastlabki tahriri qabul qilingan, pasxani bayram qilish vaqti belgilangan, ariychilik qoralangan (ariy aleksandriya shahridan chiqqan ruhoniy; 318 yilda o‘g‘il-xudo va ota-xudoning yagona mohiyati haqidagi cherkov ta’limotiga qarshi chiqib, isoning ilohiy xususiyatlari va shon shuhrati jihatidan ota-xudodan keyin turadi, chunki ota-xudo azaliy va abadiy, isoni u yaratgan deb targ‘ib qilgan). 20 ta kanon, jumladan, aleksandriya, rim, antioxiya, quddus, mitropolitlarining imtiyozlari to‘g‘risidagi qoidani ishlab chiqqan. 381 yili konstantinopolda ii butun olam xristian sobori bo‘lib o‘tdi. bu soborda nikeyada qabul qilingan «e’tiqod timsoli»ga aniqlik kiritish, ariychilar, evnomiychilar, …

4 / 17

. bu gunohlarning kechirilishi haqidagi aqidadir. bunda isoning tortgan azoblari va o‘limi tufayli xudo tomonidan insoniyatning barcha gunohlari kechiriladi deb e’tiqod qilinishi haqida; beshinchi qismda isoning xochga mixlanganidan so‘ng uch kun o‘tib qayta tirilganligi haqida; oltinchi qismda isoning me’roji haqida; ettinchi qismda isoning nuzuli (ikkinchi marotaba erga qaytishi) haqida; sakkizinchi qism: muqaddas ruhga imon keltirmoq borasida; to‘qqizinchi qism: cherkovga munosabat haqida; o‘ninchi qismda cho‘qintirishning gunohlardan forig‘ qilishi haqida; o‘n birinchi qism o‘lganlarning ommaviy tirilishi haqida; o‘n ikkinchi qismda abadiy hayot haqida so‘z yuritiladi. xristianlikning bundan keyingi falsafiy va nazariy rivojida avliyo avgustinning ta’limoti katta ahamiyat kasb etdi. beshinchi asr bo‘sag‘asida u dinning bilimdan afzal ekanligini targ‘ib qila boshladi. uning ta’limotiga ko‘ra, borliq inson aqli bilishga ojizlik qiladigan hodisadir, chunki uning ortida ulug‘ va qudratli yaratuvchining irodasi yashiringan. avgustinning taqdir haqidagi ta’limotida aytilishicha, xudoga imon keltirgan har bir kishi najot topganlar safidan o‘rin egallashi mumkin, chunki imon taqdir taqozosidir. 3.xristianlik dinining …

5 / 17

dan o‘zlariga xos bo‘lgan tomonlarga ega bo‘lishi bilan bir qatorda, bir necha yo‘nalishlar, mazhablar va oqimlarga bo‘lindi. pravoslav (ortodoks) oqimi. pravoslav oqimi xristianlikning uch asosiy yo‘nalishidan biri o‘laroq, tarixan uning sharqiy shohobchasi sifatida shakllandi. bu oqim, asosan, sharqiy evropa, yaqin sharq va bolqon mamlakatlarida tarqalgan. pravoslav atamasi yunoncha ortodoksiya so‘zidan olingan bo‘lib, ilk davr xristian yozuvchilari asarlarida uchraydi. pravoslaviyaning kitobiy asoslari vizantiyada shakllandi, chunki bu yo‘nalish u erdagi hukmron din edi. muqaddas kitob bo‘lmish injil va muqaddas o‘gitlar iv-viii asrlardagi etti butxona soborlarining qarorlari, shuningdek, afanasiy aleksandriyskiy, vasiliy velikiy, grigoriy bogoslov, ioann damaskin, ioann zlatoust kabi yirik cherkov xodimlarining asarlari ushbu oqim ta’limotining asosi deb tan olingan. xristianlikning sharqiy tarmog‘i bo‘lmish pravoslaviyaning rivojlanishi jarayonida 15 mustaqil (avtokefal) cherkov: konstantinopol, aleksandriya, antioxiya, quddus, gruzin, serb, rumin, bolgar, kipr, ellada, alban, polyak, chexiya, slovakiya, rus va amerika cherkovlari vujudga keldi. bu cherkovlardan eng kattasi rus pravoslav cherkovi (rpch, boshqa rasmiy nomi moskva …

Want to read more?

Download all 17 pages for free via Telegram.

Download full file

About "xristianlik dinining tarixi"

5- mavzu: xristianlik dini (2 soat) reja: 1. xristianlikni vujudga kelishi. 2. xristianlik dinining ta’limoti va aqidasi. 3. xristianlik dinining mazhab va oqimlar. 4. o‘zbekistonda xristianlik dinin kirib kelishi. tayanch tushunchalar: xristian,. katolitsizm va pravoslavlik,protestantlik, rim-katolik,cherkovi,reformatorlik g’oyalari, anglikan,lyuteran, kalvinizm cherkovlari 1.xristianlikni vujudga kelishi. xristianlik dini buddizm va islom dinlari qatorida jahonda eng keng tarqalgan dinlardan biri hisoblanadi. ularning miqdori boshqa dinlarga qaraganda eng ko‘p bo‘lib, bu ko‘rsatkich dunyo aholisining deyarli uchdan birini (taqriban 28 %) tashkil etadi. xristianlik, asosan, evropa, amerika, avstraliya qit’alarida hamda qisman afrika va osiyo qit’alarida tarqalgan. xristianlik milodning bo...

This file contains 17 pages in DOC format (111.0 KB). To download "xristianlik dinining tarixi", click the Telegram button on the left.

Tags: xristianlik dinining tarixi DOC 17 pages Free download Telegram