xristianlik dinining tarixiy rivojlanishi

DOCX 10 pages 36.2 KB Free download

10 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 36.2 KB

File type DOCX

Pages 10

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 10

4-mavzu. xristianlik dini. reja: 1. xristianlikning paydo bo‘lishi, aqidalari, asosiy yo‘nalishlari, taʼlimotlari va manbalari. katolitsizm va pravoslavlik dini yo‘nalishlarining o‘zaro farqli tomonlari. 2. protestantlik harakatining shakllanishi va rivojlanishi. 3. hozirgi davrda xristian dinining rivojlanishi va dunyo davlatlaridagi o‘rni. 4. o‘zbekistonda xristian dinining rivojlanishi tarixi va hozirgi zamon. tayanch so’z va iboralar: xristianlik, xristos muso (moisey) katolitsizm, pravoslavlik, protestantlik, eski ahd, yangi ahd, injil, «xoloskorlik». vatikan, ioanning «vahiynomasi». 1. xristianlikning paydo bo‘lishi, aqidalari, asosiy yo‘nalishlari, taʼlimotlari va manbalari. xristianlik jahon dinlaridan biri bo'lib, eramiz i asrining 2-yarmida rim imperiyasining sharqiy viloyatlarida ko'p xudolik dinlari o'rniga qullar va mazlum elatlarning dini sifatida yakkaxudolik(monoteistik) shakldagi tarzda shakllangan. demaq u dasavval demokratik xususiyatga ega bo'lgan. shuning uchun tez, oson tarqalgan. davrlar o'tishi bilan uning bu xususiyati kamayib, undan hukmron mafkura (ideologiya) sifatida foydalanishga harakat qilingan. xristianlik falastin va o'rta yer dengizi yahudiylari dinlari doirasida vujudga kelgan; o'nlab yillardan keyin esa boshqa, asosan geografik jihatdan …

2 / 10

not dunyosining vujudga kelishi, insonning yaratilishi, uning tili, axloqi, huquqi, ohirat rohatlari haqtdagi g'oyalar katta rol o'ynagan. xristos muso (moisey) bilan tenglashtirilgan turli rivoyatlar ham aynan ifodasini topgan. shunday qilib, xristianlik rim imperiyasida yashagan ko'pchilik elatlarning dinlari, rivoyatlari, arfodatlari asosida tashkil topgan. bu din dastlab qullar, ezilgan kambag'allarning talablarini, «xoloskorlik» g'oyalarini o'ziga singdirgan din sifatida vujudga kelgan. keyinchalik uning ijtimoiy, diniy strukturasi o'zgarishi bilan hukmron tabaqalar qo'lida mazlum xaqlarni ekspluatasiya qilishning g'oyaviy quroliga aylangan. o'sha davrda jamiyatda yuzaga kelgan hukmron doiralar bilan mazlum xalqlar o'rtasidagi ziddiyatni yumshatishga xizmat qilishi mumkin bo'lgan xristianlikdagi diniy g'oyalarni hisobga olgan imperator konstantin 324 yili bu dinni davlat dini deb e'lon qilgan. 325 yilda uning ko'rsatmasi bilan nikey saborida xristianlarning 1 – yig'ini bo'lib o'tgan. unda yepiskoplar va ilohiyotchilar xristianlikning asosiy aqidalarini tasdiqlab, cherkov tashkilotini takomillashgan xolga keltirganlar. shundan buyon, davrlar utishi bilan xristianlik butun yevropa, shimoliy va janubiy amerika, afrika, avstraliya kit'alariga yoyilgan. keyinchalik …

3 / 10

g «vahiynomasi» kiritilgan. xristianlikning ta'limoti boshqa jahon dinlari kabi mutlaq, abadiy, o'zgarmas karomatni, bilimni, benihoya qudratning egasi bo'lgan yakka xudo haqidagi g'oyani o'zlashtirgan. lekin ulardan (islom va iudaizmdan) farqi shundaki, u uch ko'rinishdagi yakka xudoni o'zida mujassamlashtirganlik aqidasini yaratgan. uch ko'rinishdagi xudo haqidagi ta'limotga binoan, xudoning ichki hayoti sababi o'z-o'zidan mavjud bulgan uchlikdagi uch asos yoki «muqaddas uchlik» bo'lgan – ota-xudo, o'g'il-xudo va muqaddas ruhning o'zaro munosabatidir. o'g'il iso bayon qilingan tarjimai xoliga ko'ra ota-xudodan, muqaddas ruh ham ota-xudodan yaratilgan (pravoslav yunalishi ta'limoti), (katolisizmda esa ota-xudo va o'g'il-xudo ham xudodan tug'ilgan). xudoning mujassamlanishi yoki isoning ikki mohiyati – odam mohiyati, xudo mohiyati haqida, «gunohni yuvish», ya'ni «isoning o'zini ixtiyoriy tarzda qurbon qilishi» haqidagi ta'limot bilan mustahkamlangan. xristianlik muqaddas ruh – ota xudo bola xudo va muqaddas ruh – uch yuzli xudo to'g'risidagi ta'limoti, targ'iboti, tashkilotchiligi, jannat va do'zah oxirat ya'ni dunyoning oxiri borligi, isoning qayta tirilishi haqidagi va boshqa aqidalarni …

4 / 10

u dunyodagi hayot oxiratdagi mangulikka nisbatan hech narsaga arzimaydi, deb uqtiradi. xristianlikda iymon kaliamsi «yagona, muqaddas sobo va opostol cherkovi»ga ishonishni, cho'qintirish zarurligini tan olishni, qiyomatda o'liklarning tirilishiga, shundan so'ng savob egalariga mangu rohat-farog'at ko'rish, gunohkorlarga doimiy azob-uqubat tortish davri kelishiga ishonishni buyuradi. diniy g'oyalar tarkib topishi bilan bir qatorda xristian ibodat marosimlari ham shakllanib borgan. xristian marosimchilining eng muhim elementlari sirli ibodat (tainstvo) deb yuritiladi. bular qatoriga cho'qintirish (suvga sho'ng'itib olish), miropomozaniye (cho'qintirilgan kimsaga xushbo'y qatron-miropa surtilgach, «muqaddas ruh»ning huzur-halovati unga o'tishi); yevxaristiya yoki prichisheniye (non va vinoni isoning tanasi va qoni deb tasavvur etgan holda iste'mol qilish), tavba qilish (dindorning ruhoniy vositasida xudodan kechirim so'rashi va o'z gunohlarini unga aytib berishi), nikoh, ruhoniylikka fotixa berish, soborlashtirish, ya'ni bemoni muqaddaslashtirilgan zaytun moyi – yelega bo'yash kabilar kiradi. xristianlikning bosh ibodati liturgiya (obednya, messa) bo'lib, u har xil afsungarliklar, mo'zika chalish, ashula aytish, «muqaddas» yozuvlarni o'qish, qad bukib ta'zim bajo …

5 / 10

odam (as)ga, 50 sahifani shis(as)ga, 30 sahifani idris(as)ga, 10 sahifani ibrohim (as)ga yuborgan. muso (as)ga tovrot, dovud (as)ga zabur, iso(as)ga injil va muhammad (sav)ga qur’onni nozil qilgan. qur’ondan boshqa ilohiy kitoblar va sahifalar bir yo‘la bir da’fada nozil qilingan, deb hisoblanadi. qur’on xazrat jabroil orqali 23 yil mobaynida oyat-oyat, sura-sura shaklida yuborilgan -deydi. bibliya. bibliya, yahudiylik va xristianlik dinlari ta`limotiga ko‘ra, u xudo tomonidan nozil qilingan, asosiy diniy aqida va axloq qonunlarini o‘zida jamlagan muqaddas kitoblar majmuasidir. uning tarkibiga kirgan yahudiy diniga talluqli kitoblar «qadimiy ahd» deb, xristian talimotiga tegishli kitoblar «yangi ahd» deb nomlanadi. yahudiy va xristian bibliyalari bir-biriga mos kelmaydi. yahudiylarning muqaddas kitobi qadimiy isroil va qadimiy yahudiylarning diniy talimot va urf-odatlari asosida eramizdan avalgi xiii asrda yozilgan bo‘lsa, xristianlarning kitobi esa eramizning boshlarida vujudga keldi. yahudiylar xristianlarning kitobini muqaddas kitob sifatida tan olmaydilar xristianlar esa yahudiylarning kitobini muqaddas kitob sifatida tan oladilar. bibliya so‘zining grekchadan tarjimasi biblia …

Want to read more?

Download all 10 pages for free via Telegram.

Download full file

About "xristianlik dinining tarixiy rivojlanishi"

4-mavzu. xristianlik dini. reja: 1. xristianlikning paydo bo‘lishi, aqidalari, asosiy yo‘nalishlari, taʼlimotlari va manbalari. katolitsizm va pravoslavlik dini yo‘nalishlarining o‘zaro farqli tomonlari. 2. protestantlik harakatining shakllanishi va rivojlanishi. 3. hozirgi davrda xristian dinining rivojlanishi va dunyo davlatlaridagi o‘rni. 4. o‘zbekistonda xristian dinining rivojlanishi tarixi va hozirgi zamon. tayanch so’z va iboralar: xristianlik, xristos muso (moisey) katolitsizm, pravoslavlik, protestantlik, eski ahd, yangi ahd, injil, «xoloskorlik». vatikan, ioanning «vahiynomasi». 1. xristianlikning paydo bo‘lishi, aqidalari, asosiy yo‘nalishlari, taʼlimotlari va manbalari. xristianlik jahon dinlaridan biri bo'lib, eramiz i asrining 2-yarmida rim imperiyasining sharqiy viloyatlarid...

This file contains 10 pages in DOCX format (36.2 KB). To download "xristianlik dinining tarixiy rivojlanishi", click the Telegram button on the left.

Tags: xristianlik dinining tarixiy ri… DOCX 10 pages Free download Telegram