to'g'ri chiziq proyeksiyalari va to'g'ri chiziq izlari

DOCX 11 стр. 706,9 КБ Бесплатная загрузка

11 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 706,9 КБ

Тип файла DOCX

Страницы 11

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 11

mavzu: to’g’ri chiziq proyeksiyalari . to’g’ri chiziq izlari 1. to’g’ri chiziq. umumiy va xususiy vaziyatdagi to’g’ri chiziqning proyeksiyalari. 2. to’g’ri chiziq kesmasining haqiqiy uzunligi va uning proyeksiyalar tekisliklariga og’ish burchaklarini yasash. 3. to’g’ri chiziqning izlarini yasash. umumiy vaziyatdagi to’g’ri chiziqning ortogonal proyeksiyalari to’g’ri chiziq eng oddiy geometrik figura hisoblanadi. fazodagi bir-biridan farqli ikkita a va b nuqtalarni o’zaro tutashtirib, uni ikki qarama-qarshi tomonga cheksiz davom ettirilsa, a to’g’ri chiziq hosil bo’ladi (3.1-rasm). to’g’ri chiziqning ikki nuqta bilan chegaralangan qismi to’g’ri chiziq kesmasi deyiladi. a) b) 3.1-rasm to’g’ri chiziqlar a, v, c kabi yozma harflar bilan belgilanadi. agar to’g’ri chiziqlar chegaralangan bo’lsa, u holda ab, cd, ef,... tarzida belgilanadi. to’g’ri chiziqning proyeksiyalar tekisliklardagi proyeksiyalari holatini uning ikki ixtiyoriy nuqtasining proyeksiyalari aniqlaydi. masalan, 3.1-rasmda berilgan a to’g’ri chiziqning ortogonal proyeksiyalarini yasash uchun bu chiziqqa tegishli ikki a va b nuqtalarning ortogonal a', a" va b', b" proyeksiyalari yasaladi. bu ikki nuqtaning bir …

2 / 11

ni tashkil etadi. bu burchaklarni , , xarflari bilan belgilanadi. , , burchaklar ab kesmaning h, v, w proyeksiyalar tekisliklari bilan mos ravishda hosil qilgan burchaklaridir.umumiy vaziyatdagi to’g’ri chiziq kesmasi proyeksiyalar tekisliklariga qisqarib proyeksiyalanadi. uning haqiqiy uzunligini aniqlash keyingi paragraflarda ko’riladi. a) b) 3.2-shakl 3.4–§. to’g’ri chiziqning izlari ta’rif. to’g’ri chiziqning proyeksiyalar tekisliklari bilan kesishish nuqtalari to’g’ri chiziqning izlari deyiladi. umumiy vaziyatdagi to’g’ri chiziq hamma proyeksiyalar tekisliklarini kesib o’tadi. biror a to’g’ri chiziqning gorizontal proyeksiyalar tekisligi bilan kesishgan nuqtasi uning gorizontal izi, frontal proyeksiyalar tekisligi bilan kesishgan nuqtasi frontal izi deyiladi. shuningdek, to’g’ri chiziqning profil proyeksiyalar tekisligi bilan kesishgan nuqtasi uning profil izi deyiladi: ah=mh, av=nv va aw=fw. 3.13,a-rasmda, a to’g’ri chiziq izlarini yasashning fazoviy modeli ko’rsatilgan. to’g’ri chiziqning gorizontal izini proyeksiyalarini chizmada (3.12-b, rasm) aniqlash uchun: · to’g’ri chiziqni frontal proyeksiyasining ox o’qi bilan kesishish nuqtasi ah"=a"ox topiladi; · ah' nuqtadan ox o’qiga perpendikulyar o’tkaziladi; · to’g’ri chiziqning gorizontal …

3 / 11

ning gorizontal proyeksiyasi oy o’qi bilan kesishguncha davom ettiriladi. · hosil bo’lgan nuqtadan y o’qiga perpendikulyar chiqariladi. · ikki perpendikulyarning o’zaro kesishish nuqtasi a to’g’ri chiziqning profil izi va shu izning profil proyeksiyasi ham bo’ladi. 3.5–§. umumiy vaziyatdagi to’g’ri chiziq kesmasining haqiqiy uzunligini va proyeksiyalar tekisliklari bilan hosil qilgan burchaklarini aniqlash umumiy vaziyatda joylashgan to’g’ri chiziq kesmasining proyeksiyalari orqali uning haqiqiy o’lchamini aniqlash va proyeksiyalar tekisliklari bilan hosil qilgan burchaklarini aniqlash masalasi amaliyotda ko’p uchraydi. ab to’g’ri chiziq kesmasi hamda uning h, v va w tekisliklardagi proyeksiyalari berilgan bo’lsin (3.15-a,rasm). kesmaning a nuqtasidan ae||a'b" to’g’ri chiziq o’tkaziladi va to’g’ri burchakli abe ni hosil qilinadi. bunda be=bb'-aa; bu yerda aa' =eb' bo’lgani uchun be=bb'-eb =z bo’ladi. to’g’ri burchakli abe uchburchakning ab gipotenuzasi ae katet bilan burchak hosil qiladi. bu burchak ab kesmaning h tekislik bilan hosil qilgan burchagi bo’ladi. a) b) 3.15-rasm to’g’ri chiziq kesmasining v proyeksiyalar tekisligi bilan hosil qilgan …

4 / 11

va proyeksiyalar tekisliklari bilan hosil qilgan burchaklarini aniqlashning bu usuli to’g’ri burchakli uchburchak usuli deb yuritiladi. masalan, ab kesmaning a'b',a"b" va a'"b'" proyeksiyalarga asosan uning (3.16-a, shakl) haqiqiy o’lchami va h bilan hosil qilgan burchagini aniqlash uchun to’g’ri burchakli a'b'b0 uchburchak yasaladi. bu uchburchakning bir kateti kesmaning gorizontal proyeksiyasiga, ikkinchi kateti esa kesmaning a va b uchlarining applikatalari ayirmasi z ga teng bo’ladi. bu uchburchakning a'b0 gipotenuzasi ab kesmaning haqiqiy o’lchami, a'b0=ab bo’lib, b'a'b0= bo’ladi. kesmaning v tekislik bilan hosil qilgan burchagini aniqlash uchun to’g’ri burchakli a"b"a0 ni yasaladi. bu uchburchakning bir kateti kesmaning frontal a"b" proyeksiyasiga, ikkinchi kateti esa ab kesma uchlari ordinatalari ayirmasi y ga teng bo’ladi. hosil bo’lgan ba0=ab bo’lib, a"b"a0= bo’ladi. a) b) 3.16-rasm 3.16-rasmda ab kesmaning haqiqiy o’lchami va uning w tekislik bilan hosil etgan burchagini aniqlash ko’rsatilgan. foydalanilgan adabiyotlar 3. jumayev m va boshqalar. «geometriya o`qitish metodikasidan praktikum» toshkent : «o‘qituvchi»- 2004 yil. 4. …

5 / 11

to'g'ri chiziq proyeksiyalari va to'g'ri chiziq izlari - Page 5

Хотите читать дальше?

Скачайте все 11 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "to'g'ri chiziq proyeksiyalari va to'g'ri chiziq izlari"

mavzu: to’g’ri chiziq proyeksiyalari . to’g’ri chiziq izlari 1. to’g’ri chiziq. umumiy va xususiy vaziyatdagi to’g’ri chiziqning proyeksiyalari. 2. to’g’ri chiziq kesmasining haqiqiy uzunligi va uning proyeksiyalar tekisliklariga og’ish burchaklarini yasash. 3. to’g’ri chiziqning izlarini yasash. umumiy vaziyatdagi to’g’ri chiziqning ortogonal proyeksiyalari to’g’ri chiziq eng oddiy geometrik figura hisoblanadi. fazodagi bir-biridan farqli ikkita a va b nuqtalarni o’zaro tutashtirib, uni ikki qarama-qarshi tomonga cheksiz davom ettirilsa, a to’g’ri chiziq hosil bo’ladi (3.1-rasm). to’g’ri chiziqning ikki nuqta bilan chegaralangan qismi to’g’ri chiziq kesmasi deyiladi. a) b) 3.1-rasm to’g’ri chiziqlar a, v, c kabi yozma harflar bilan belgilanadi. agar to’g’ri chiziqlar chegaralangan bo’lsa,...

Этот файл содержит 11 стр. в формате DOCX (706,9 КБ). Чтобы скачать "to'g'ri chiziq proyeksiyalari va to'g'ri chiziq izlari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: to'g'ri chiziq proyeksiyalari v… DOCX 11 стр. Бесплатная загрузка Telegram

to'g'ri chiziq proyeksiyalari va to'g'ri chiziq izlari

Предварительный просмотр (5 стр.)

Хотите читать дальше?

О "to'g'ri chiziq proyeksiyalari va to'g'ri chiziq izlari"

Похожие файлы