to‘g‘ri chiziqning izlari

PPT 16 pages 1.3 MB Free download

16 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.3 MB

File type PPT

Pages 16

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 16

powerpoint presentation 5 . 1. to‘g‘ri chiziqning izlari. ta’rif. to‘g‘ri chiziqning proyeksiyalar tekisliklari bilan kesishish nuqtalari to‘g‘ri chiziqning izlari deyiladi. umumiy vaziyatdagi to‘g‘ri chiziq hamma proyeksiyalar tekisliklarini kesib o‘tadi. biror a to‘g‘ri chiziqning gorizontal proyeksiyalar tekisligi bilan kesishgan nuqtasi uning gorizontal izi, frontal proyeksiyalar tekisligi bilan kesishgan nuqtasi frontal izi deyiladi. shuningdek, to‘g‘ri chiziqning profil proyeksiyalar tekisligi bilan kesishgan nuqtasi uning profil izi deyiladi: a∩h=ah, a∩v=av va a∩w=aw. 5.1,a-rasmda, a to‘g‘ri chiziq izlarini yasashning fazoviy modeli ko‘rsatilgan. to‘g‘ri chiziqning gorizontal izini proyeksiyalarini chizmada aniqlash uchun quyidagi yasash algoritmlari bajariladi (5.2-rasm): to‘g‘ri chiziqni frontal a″ proyeksiyasining ox o‘qi bilan kesishish nuqtasi a″h=a″∩ox topiladi; a″h nuqtadan ox o‘qiga perpendikulyar o‘tkaziladi; to‘g‘ri chiziqning gorizontal proyeksiyasi a′ bilan perpendikulyarning kesishish nuqtasi to‘g‘ri chiziqning gorizontal izining gorizontal proyeksiyasi a′hah bo‘ladi. to‘g‘ri chiziq frontal izining proyeksiyalarini chizmada aniqlash uchun: to‘g‘ri chiziq gorizontal a′ proyeksiyasining ox o‘qi bilan kesishish nuqtasi a′v=a′∩ox topiladi; bu nuqtadan ox o‘qiga perpendikulyar …

2 / 16

o‘g‘ri chiziq profil izining gorizontal va frontal proyeksiyalari bo‘ladi. a″′w nuqta a to‘g‘ri chiziq profil izining profil proyeksiyasidir. 5.1. ikki to‘g‘ri chiziqning o‘zaro vaziyatlari ikki to‘g‘ri chiziq fazoda o‘zaro parallel, kesuvchi yoki ayqash vaziyatlarda bo‘lishi mumkin. 5.1.1. parallel to‘g‘ri chiziqlar ta’rif. agar ikki to‘g‘ri chiziqning kesishuv nuqtasi bo‘lmasa (yoki umumiy uzoq xosmas nuqtaga ega bo‘lsa), ularni parallel to‘g‘ri chiziqlar deyiladi. parallel proyeksiyalarning xossasiga asosan parallel to‘g‘ri chiziqlarning bir nomli proyeksiyalari ham o‘zaro parallel bo‘ladi (5.3,a,b-rasm), ya’ni a‖b bo‘lsa, u holda a′‖b′, a″‖b″, a″′‖b″′ bo‘ladi. fazodagi umumiy vaziyatda joylashgan parallel to‘g‘ri chiziqlarning ikkita bir nomli proyeksiyalari o‘zaro parallel bo‘lsa, ularning uchinchi proyeksiyalari ham o‘zaro parallel bo‘ladi. ammo to‘g‘ri chiziqlar biror proyeksiyalar tekisligiga parallel bo‘lsa, u holda yuqorida keltirilgan shart bajarilmaydi. masalan, w tekislikka parallel bo‘lgan profil to‘g‘ri chiziq kesmalarning bir nomli gorizontal va frontal proyeksiyalari (p1 va p2) ning o‘zaro parallel bo‘lishi yetarli bo‘lmaydi (5.4,a-rasm). bunday hollarda to‘g‘ri chiziqlarning profil proyeksiyalarini …

3 / 16

o‘g‘ri chiziq kesmalarining bir nomli nuqtalarini o‘zaro kesishadigan qilib to‘g‘ri chiziqlar bilan tutashtiramiz (3.18-b,rasm). agar chiziqlarning kesishish nuqtasining e′ va e″ proyeksiyalari bir bog‘lovchi chiziqda bo‘lsa, u holda cd va ab to‘g‘ri chiziqlar bir tekislikka tegishli va o‘zaro parallel bo‘ladi. a) b) 5.4-rasm 5.1.2. kesishuvchi to‘g‘ri chiziqlar ta’rif. agar ikki to‘g‘ri chiziq fazoda umumiy bir (xos) nuqtaga ega bo‘lsa, ularni kesishuvchi to‘g‘ri chiziqlar deyiladi. fazodagi to‘g‘ri chiziqlar kesishish nuqtasining proyeksiyasi shu to‘g‘ri chiziqlar proyeksiyalarining kesishish nuqtasida bo‘ladi (5.5-rasm). kesishuvchi to‘g‘ri chiziqlarning bir nomli proyeksiyalari ham chizmada o‘zaro kesishadi va kesishish nuqta proyeksiyalari bir proyeksion bog‘lovchi chiziqda bo‘ladi. fazoda umumiy vaziyatda kesishuvchi to‘g‘ri chiziqlar berilgan bo‘lsa, bu to‘g‘ri chiziqlarning faqat ikkita bir nomli proyeksiyalarining kesishishi kifoya qiladi. a) b) v) 5.5-rasm agar kesishuvchi chiziqlarning biri proyeksiyalar tekisligining birortasiga parallel bo‘lsa, u holda ularning ikkita bir nomli proyeksiyalarining o‘zaro kesishuvi yetarli bo‘lmaydi. masalan, ab va ef to‘g‘ri chiziq kesmalarining biri ef kesma …

4 / 16

ab(a′b′, a″b″) va ef(e′f′, e″f″) uchrashmas chiziqlar berilgan. bu to‘g‘ri chiziqlar proyeksiyalarining 1″2″ va 3′4′ kesishish nuqtalari fazoda bu to‘g‘ri chiziqlarning har biriga tegishli ikki nuqtaning proyeksiyalari bo‘lmay, aksincha, 1∈ef, 2∈ab va 3∈ef, 4∈ab bo‘ladi. a) b) 5.6-rasm 5.2. to‘g‘ri burchakning proyeksiyalanish xususiyatlari teorema. agar to‘g‘ri burchakning bir tomoni tekislikka parallel bo‘lib, ikkinchi tomoni bu tekislikka perpendikulyar bo‘lmasa, mazkur to‘g‘ri burchak shu tekislikka haqiqiy kattalikda proyeksiyalanadi. bu teoremani isbotlash uchun 5.7,a-rasmdan foydalanamiz. shakldagi abc=90o ga teng va uning ikki tomoni h tekislikka parallel vaziyatda joylashgan deb faraz qilamiz. bu vaziyatda uning gorizontal proyeksiyasining qiymati o‘ziga teng bo‘lib proyeksiyalanadi, ya’ni a′b′c′=90o bo‘ladi. to‘g‘ri burchakning bc tomonidan h tekislikka perpendikulyar qilib p tekislik o‘tkazamiz. u holda abp bo‘lib, h∩p= ph hosil bo‘ladi. agar to‘g‘ri burchakning bc tomonini ab tomoni atrofida aylantirib, ixtiyoriy bc1 vaziyatga keltirsak ham uning bu tomonining proyeksiyasi ph bilan ustma-ust tushadi. shunga ko‘ra abc1=a′b′c′=90o bo‘ladi. demak: abc=90o bo‘lib, ab||h …

5 / 16

Want to read more?

Download all 16 pages for free via Telegram.

Download full file

About "to‘g‘ri chiziqning izlari"

powerpoint presentation 5 . 1. to‘g‘ri chiziqning izlari. ta’rif. to‘g‘ri chiziqning proyeksiyalar tekisliklari bilan kesishish nuqtalari to‘g‘ri chiziqning izlari deyiladi. umumiy vaziyatdagi to‘g‘ri chiziq hamma proyeksiyalar tekisliklarini kesib o‘tadi. biror a to‘g‘ri chiziqning gorizontal proyeksiyalar tekisligi bilan kesishgan nuqtasi uning gorizontal izi, frontal proyeksiyalar tekisligi bilan kesishgan nuqtasi frontal izi deyiladi. shuningdek, to‘g‘ri chiziqning profil proyeksiyalar tekisligi bilan kesishgan nuqtasi uning profil izi deyiladi: a∩h=ah, a∩v=av va a∩w=aw. 5.1,a-rasmda, a to‘g‘ri chiziq izlarini yasashning fazoviy modeli ko‘rsatilgan. to‘g‘ri chiziqning gorizontal izini proyeksiyalarini chizmada aniqlash uchun quyidagi yasash algoritmlari bajariladi (5.2-rasm): to‘g‘ri c...

This file contains 16 pages in PPT format (1.3 MB). To download "to‘g‘ri chiziqning izlari", click the Telegram button on the left.

Tags: to‘g‘ri chiziqning izlari PPT 16 pages Free download Telegram