gender tushunchasi va gender tilshunosligining asosiy masalalari

DOCX 7 pages 27.7 KB Free download

7 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 27.7 KB

File type DOCX

Pages 7

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 7

13-mavzu. til va genderologiya[footnoteref:1] [1: ma'ruza matni quyidagi manbalar asosida tayyorlandi: алимасов в. гендер фалсафаси. – т .: фалсафа ва хукук институти нашриёти, 2008; атабаева н.a. фразеологик бирлик ва мақолларда гендер талқини (инглиз ва ўзбек тилларидаги материаллар асосида) магистр академик даражасини олиш учун ёзилган диссертация. – урганч, 2013.] reja 1. “gender” tushunchasi va gender tilshunosligining asosiy masalalari 2. til va jins tushunchalari 3. tilshunoslikda gender tadqiqotlari adabiyotlar 1. алимасов в. гендер фалсафаси. – т .: фалсафа ва хукук институти нашриёти, 2008. 2. атабаева н.a. фразеологик бирлик ва мақолларда гендер талқини (инглиз ва ўзбек тилларидаги материаллар асосида) магистр академик даражасини олиш учун ёзилган диссертация. – урганч, 2013. tayanch tushunchalar: “gender” tushunchasi, gender tilshunoslik. xiii.1. “gender” tushunchasi va gender tilshunosligining asosiy masalalari ayollar va erkaklar o‘rtasidagi tabiiy, biologik hamda ulardagi ijtimoiy-madaniy tavsiflarning spetsifik yig‘indisini farqlashga xizmat qiluvchi «gender» tushunchasi xx asr birinchi yarmining oxirida paydo bo‘lgan bo‘lib, mohiyatan ikki: a) biologik jins, …

2 / 7

ilmagan. xuddi shuningdek, aksariyat genderologik tadqiqotlar erkak va ayollar to‘g‘risidagi an'anaviy qarashlarning hatto bitta jamiyatning tarixiy rivojlanish jarayonida ham yetarlicha o‘zgarib, farqliklarga yuz tutishini isbotlaydi. ya'ni, insoniyat tarixidagi barcha jamiyatlarda ham ayol va erkakka tegishli deb aniq bir xususiyatni belgilash qiyin kechgan, xuddiki, erkak va ayolga xos xususiylikni hatti-harakat, kiyim, ust-bosh farqlab bera olmasligi singari. kundalik hayotda erkak ayol kabi ishlarni bajarsa va aksincha, ayol erkakka o‘xshash xususiyatlarni namoyon qilsa, bu holat g‘ayritabiiy ko‘rinadi, uni “hazm qilish” deyarli mushkul kechadi. buning uchun, xx asrning birinchi yarmi markaziy osiyoda shakllangan “hujum” harakati, yoki eronda 1979 yildan 1980-yillarning o‘rtalariga qadar o.xomayni tomonidan 20 ming ayolning nobop kiyinishi va yurish-turishi uchun qatl qilinganligini misol qilish kifoya. to‘g‘ri, genderologik konsepsiyani teng huquqlilik nuqtai nazardan o‘rganish xato. vaholanki, shu teng huquqlilik tushunchasiga hatto erkak olimlarning o‘zlari ham shubha bilan qaraydilar. bu hol ba'zan ularning muallifligiga mansub kitoblarda oshkor etiladi: “ayol-lider asosiy diqqatini kishilararo munosabatdarga, kim …

3 / 7

in qoldirmaydigan omil ekanini biladi. jamoada mayda guruhlarning paydo bo‘lishi ta-biiy holdir, ularni taqiqlash mumkin emas. ishdan keyin yuzaga keladigan mayda guruhlar emas, bevosita ish paytida, ishga taalluqli maqsadni o‘z manfaatlariga bo‘ysundirishga intiluvchi mayda guruhlar xavflidir. buni erkak - lider bi-ladi, shuning uchun u bunday destruktiv maqsadga ega mayda guruhlarga "jang" e'lon qilishdan qaytmaydi. ikkinchidan, ayol - lider serhis, sertuyg‘u jins bo‘lgani uchun boshqarish ishlarida ham emotsiyaga beriladi. shu bois u jamoani birlashtiruvchi strategik maqsad ishlab chiqolmaydi, uni oson va tez erishiladigan yutuq qiziqtiradi. u xodimlar o‘rtasidagi mayda gap-so‘zlarga aralashib, ushbu gap-so‘zlardan yuqoriroq maqsad zarurligini sezmaydi. ko‘p gapirib goho xodimlarini ishdan, asosiy maqsaddan chalg‘itadi, o‘zining tashkilotchiligini, liderligini so‘zamolligi bilan namoyon qilmoqchi bo‘ladi. vazifaning xususiyatlarini yaxshi bilgan erkak ayol-liderdagi ushbu zaiflikni darrov sezadi, agar istasa u ayoldan lavozimni tortib olishi mumkin.”[footnoteref:2] [2: алимасов виктор. гендер фалсафаси. т.: фалсафа ва хукук институти нашриёти, 2008. ] agar kitob muallifi liderlik qaysi va qanday …

4 / 7

lib qo‘yishi ham isbot talab qilmaydigan haqiqatdir. umuman esa, ruhshunos olim, kaliforniya universiteti professori robert stollerning 1968 yilda kashf etgan ilmiy xulosasi gender muammolarini inkor etib bo‘lmasligini takror isbotlaydi. ya'ni: jins va gender – ikkita tushuncha. ayollar va erkaklarda biologik farqliklar o‘zgaruvchandir, ammo gender ayroliklar har bir jinsning o‘zigagina xos ravishda yuzaga chiqadi. biroq, istaymizmi – yo‘qmi bunday tafovutlar birlamchi, har ikki jinsning tili va nutqida ravshan namoyon bo‘ladi. mastitsizm va feministik xususiyatning nutqdagi aksi ham anchayin bahsli. bu borada jinslararo muloqotning yagona genderologik konsepsiyasi hozirgacha ishlab chiqilmaganini ta'kidlash o‘rinli. shunga qaramay, d.tannenning “sen shunchaki meni tushunmayapsan. ayollar va erkaklar o‘zaro muloqotda” nomli kitobidek olamshumul ishlar amalga oshirilganki, muallif bu ishida ayol va erkaklarning o‘zaro muloqotida uchraydigan anglashilmovchilik va tushunmovchiliklar, muvaffaqiyatsizliklarni bir so‘z bilan gender muammosi orqali izohlaydi. xiii.2. til va jins tushunchalari til va jins tushunchalarining o‘zaro bog‘liqligini o‘rganishga bo‘lgan qiziqishning ortishi unga tegishli terminologik masalalarni ko‘rib chiqish ehtiyojini …

5 / 7

ta'limotlarda ifodalanadigan me'yoriy tushunchalar, siyosiy va ijtimoiy tashkilotlar hamda institutlarda jinsiy belgilarga ko‘ra farqlash, shuningdek, shaxsning sub'ektiv his tuyg‘ulari». garchi gender ko‘pchilik tadqiqotchilar tomonidan tan olingan bo‘lsa ham, uni farqlashda va tushunishda bir qator chalkashliklar ham yo‘q emas. masalan rus tilidagi seks – pol yoki o‘zbek tilidagi seks – jins juftliklari ingliz tilida sex – sex ga bizningcha to‘liq to‘g‘ri kelmaydi. ba'zan sex – gender birikmasi so‘zma-so‘z o‘zbek tiliga tarjima qilinganda, har xil ma'no kelib chiqishi mumkin. bundan tashqari, g‘arb mamlakatlarida jins (pol) ma'nosidagi sex so‘zini hatto noilmiy diskurslarda siyosiy tenglik maqsadida “gender” so‘zi bilan almashtirish g‘oyasi ilgari surilmoqda. noaniqliklar tadqiqotning qaysi tilda yozilganiga ko‘ra ham yuzaga kelishi mumkin, shuningdek, chet tillarda yozilgan ishlarni o‘zbek tiliga tarjima qilish jarayonida ham bunday qiyinchiliklarga duch kelish tabiiy. masalan, inglizcha sex yoki fransuzcha le sexe o‘zbek va rus tillariga seks (jinsiy aloqa) va jins deb tarjima qilinishi mumkin. u yoki bu atamadan foydalanishda …

Want to read more?

Download all 7 pages for free via Telegram.

Download full file

About "gender tushunchasi va gender tilshunosligining asosiy masalalari"

13-mavzu. til va genderologiya[footnoteref:1] [1: ma'ruza matni quyidagi manbalar asosida tayyorlandi: алимасов в. гендер фалсафаси. – т .: фалсафа ва хукук институти нашриёти, 2008; атабаева н.a. фразеологик бирлик ва мақолларда гендер талқини (инглиз ва ўзбек тилларидаги материаллар асосида) магистр академик даражасини олиш учун ёзилган диссертация. – урганч, 2013.] reja 1. “gender” tushunchasi va gender tilshunosligining asosiy masalalari 2. til va jins tushunchalari 3. tilshunoslikda gender tadqiqotlari adabiyotlar 1. алимасов в. гендер фалсафаси. – т .: фалсафа ва хукук институти нашриёти, 2008. 2. атабаева н.a. фразеологик бирлик ва мақолларда гендер талқини (инглиз ва ўзбек тилларидаги материаллар асосида) магистр академик даражасини олиш учун ёзилган диссертация. – урганч, 2013. ta...

This file contains 7 pages in DOCX format (27.7 KB). To download "gender tushunchasi va gender tilshunosligining asosiy masalalari", click the Telegram button on the left.

Tags: gender tushunchasi va gender ti… DOCX 7 pages Free download Telegram