tarraqqiyotning asosiy masalalari

DOCX 5 sahifa 25,2 KB Bepul yuklash

5 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 25,2 KB

Fayl turi DOCX

Sahifalar 5

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 5

мавзу: тараққиётнинг асосий масалалари р е ж а : 1.шахснинг психик тараққиёти масаласи. 2.психик ривожланишнинг шарт-шароитлари. 3.психик ривожланишнинг умумий қонуниятлари. 4.тараққиёт назариялари. таянч сўз ва иборалар шахс, психика, тараққиёт, психик тараққиёт табақалаш, ёш босқичлари, ривожланиш, ирсият, муҳит, таълим, тарбия, фаоллик,психик тараққиёт нотекислиги, психика интеграцияси, пластиклик, конпенсация. муаммоли савол: шахснинг психик тараққиёти масаласи деганда нима тушунилади?. давлатимиз томонида қабул қилинган «таълим тўғрисидаги қонун» ва «кадрлар тайёрлаш миллий дастури»да шахсни камол топтиришдан иборат бўлган вазифалар белгилаб қўйилган. шахс бу ижтимоий муносабатлар йиғиндиси, яъни индивид сифатида туғилган бола ўз атрофидаги кишиларнинг муносабатлари таъсирида ва ўзини англаш жараёнида шахсга айланади. юсуф ҳос ҳожибнинг «қутадғу билиг» асаридаги бош масалалардан бири комил инсонни тарбиялашдир. а.жомийнинг «бахористон», «тухфатул ахрор» ва бошқа асарларида илм, маърифат, таълим-тарбия, касб-ҳунар ўрганиш хақидаги фикрлар ифодаланган. а.навоийнинг «хазойинул-маоний», «махбуб-ул қулуб», ва бошқа асарларида етук, баркамол инсоннинг ахлоқи, қобилияти тўғрисида қимматли мулохазалар юритилган. юқоридагилардан ташқари бобур, фарғоний, машраб, гулханий, нодира, увайсий, муқумий, фурқат, бедил, …

2 / 5

да туғма равишда ташкил топган хусусиятлар кўриш, эшитиш сезгиларининг айрим хусусиятлари билан бир қаторда ҳаёт шароитлари ва фаолиятларининг таълим тарбия таъсири остида ташкил топган ахлоқий сифатлар мавжуддир. психологиянинг айрим намоёндалари психик хусусиятлар туғма пайдо бўлади, бола туғилмасдан шаклланади деган позицияда туради. англиялик генетик ш.аурэбах «ҳар бир одам худди картабоз қўлига карта олиб ўйнагани каби ўз ҳаётини қўлига генларни олиб бошлайди» дейди. унинг фикрича «ақлий тараққиёт даражаси махсус қобилият, шахсий сифатлар буларнинг ҳаммаси генетик факторлар билан муҳит факторлари ўзаро муносабатининг натижасидан иботардир» деган фикрни илгари суради. австралиялик психолог к.бюлер - “болаларнинг фақат ақлий тараққиётигина эмас балки аҳлоқий тараққиёти ҳам наслий томонидан белгилангандир” деб таъкидлайди. з.фрейд ва унинг издошлари инсон фаолиятини бошқарувчи инстинктларни туғма бўлган ва социал таъсиротга боғлиқ бўлмаган дастлабки онгсиз эхтиёжларни ҳамда майлларни шахс тараққиётини ҳаракатга келтирувчи кучлар деб билган. америкалик психолог ва педагог д.дъюи инсон табиатини ўзгартириб бўлмайди деб хисоблаган. унинг фикрига кўра ирсият табиатни белгилайди. айрим психологларнинг фикрига …

3 / 5

ҳам чекланган ва бир ёқламалигини кўрсатади. одамнинг генетик хусусиятлари бир маънода унинг психик хусусиятларини белгилайди деб хисоблаш хатодир. аммо бунинг тескариси ҳам яъни психик тараққиётнинг табиий имкониятларидаги индивидуал фарқларни батамом инкор қилиш ва одамлардаги ғоят хилма-хил барча индивидуал психологик хусусиятларни фақат ташқи таъсиротлар натижасидир, дейиши ҳам нотўғридир. шундай қилиб ҳар бир айрим кишининг тараққиёти (туғилгандан бошлаб) организмнинг ўсишига боғлиқ ҳолда муҳит, таълим ва тарбиянинг таъсирида, фаол шахсий фаолият натижасида амалга ошади. инсон ақлий хусусиятлари, иродаси шу йўсинда ривожланади. шахснинг индивидуал хусусиятлари темперамент, характер, қобилиятлар ва қизиқишлар шу тариқа шаклланади ва тараққий этади. маммоли савол: психик ривожланиши шароитлари ва уни харакатга келтирувчи кучлар нималардан иборат? психик тараққиётни харакатга келтирувчи кучлар хақида сўз кетганда, аввало асосий омилни белгилаб олиш лозим бўлади. аммо психик тараққиётни таъминловчи омил ягона эмаслигини, улар бир нечта эканлигини, шунингдек бу омиллар ўзаро узвий боғлиқликда мавжудлиги каби фактларни англаб етиш керак бўлади. психик тараққиётни харакатга келтирувчи кучлар сифатида қуйидаги …

4 / 5

манбалари унинг теварак-атрофидаги ижтимоий муҳитга боғлиқ хисобланади. инсон шахси детерминлашган бўлиб, унинг ижтимоий турмуши билан белгиланади. мана шу маънода шахснинг тараққиёти одамлар билан муносабатида юзага келадиган ижтимоий тажрибани эгаллаш жараёнидан иборатдир деган хулоса чиқариш мумкин. бунинг натижасида инсоннинг психик хусусиятлари, характери, иродавий хислатлари, қизиқишлари, майллари ва қобилиятлари таркиб топади. юқорида баён этилганларга асосланиб психологияда одамнинг психик хусусиятлари унинг ҳаёти давомида яъни онтегенетик тарзда юзага келади деган хулосага келинган. бу хусусиятларнинг таркиб топиши ва ривожланишида одамнинг ижтимоий тажрибаси унинг ҳаёти ва фаолияти шароитлари, таълим тарбия етакчи, ҳал қилувчи ролььғ ўйнайди деб ўргатади. муҳит, маълум мақсадга қаратилган таълим ва тарбия азалдан берилган генетик жихатдан қатъий белгиланган нарсадир. муҳит психикани номаён қилиш учун шароитгина бўлиб қолмай, балки инсон психик хусусиятларини таркиб топтиради. шуни алоҳида қайд қилиш лозимки жамият талабларига жавоб берадиган муайян шахсий сифатларни таркиб топтириш мақсадида катта авлоднинг ёш авлодга онгли, мақсадга мувофиқ таъсир кўрсатиш жараёни сифатида таълим ва тарбия ҳал қилувчи …

5 / 5

тти-ҳаракатлари ташқи тассуротлар орқали детерминлашгани хақидаги тезисни илгари сурганида ташқи таасуротларни фақат муайян пайтда таъсир этиб турган мавжуд таасуротлар каби содда равишда тушунмасликни, балки аслини олганда мазкур одамнинг ҳаётий тажрибасида мужассамлашган барча аввалги таассуротлар йигиндисини назарда тутиш кераклигини уқтириб ўтган эди. учинчидан, одам фаол мавжудот сифатида ўзи ҳам онгли равишда ўз шахсини ўзгартириши, яъни ўз-ўзини тарбиялаш жараёни теварак-атрофдаги муҳитдан ажралган холда бормайди. ўз-ўзини тарбиялаш муҳит билан мослашган холда ва муҳит билан фаол ўзаро муносабатда содир бўлади. шунинг учун ўзини-ўзи тарбиялашда ҳам муҳитнинг таъсири кўриниб турибди. келтирилган фикрлардан шундай хулоса чиқариш мумкинки, бир хил ташқи шароит, бир хил муҳит турли болаларга, ўсмирларга, йигит ва қизларга турлича таъсир кўрсатиши мумкин. мактаб ўқувчиларининг психик тараққиёти қонунлари шунинг учун ҳам мураккабки, психик тараққиётнинг ўзи мураккаб ва қарама-қарши ўзгаришлардан иборат жараённинг омиллари, шу жумладан таълим ва тарбия шароитлари хилма-хил ва кўп қирралидир. . охирида шундай хулоса чиқариш мумкинки, одамнинг ташкил топган ва системалаштирилган фаолияти унинг …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 5 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"tarraqqiyotning asosiy masalalari" haqida

мавзу: тараққиётнинг асосий масалалари р е ж а : 1.шахснинг психик тараққиёти масаласи. 2.психик ривожланишнинг шарт-шароитлари. 3.психик ривожланишнинг умумий қонуниятлари. 4.тараққиёт назариялари. таянч сўз ва иборалар шахс, психика, тараққиёт, психик тараққиёт табақалаш, ёш босқичлари, ривожланиш, ирсият, муҳит, таълим, тарбия, фаоллик,психик тараққиёт нотекислиги, психика интеграцияси, пластиклик, конпенсация. муаммоли савол: шахснинг психик тараққиёти масаласи деганда нима тушунилади?. давлатимиз томонида қабул қилинган «таълим тўғрисидаги қонун» ва «кадрлар тайёрлаш миллий дастури»да шахсни камол топтиришдан иборат бўлган вазифалар белгилаб қўйилган. шахс бу ижтимоий муносабатлар йиғиндиси, яъни индивид сифатида туғилган бола ўз атрофидаги кишиларнинг муносабатлари таъсирида ва ўзини...

Bu fayl DOCX formatida 5 sahifadan iborat (25,2 KB). "tarraqqiyotning asosiy masalalari"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: tarraqqiyotning asosiy masalala… DOCX 5 sahifa Bepul yuklash Telegram