mikrobiologiya va virusologiya fanining 6-mavzusi: mikroorganizmlar sistematikasi

PPTX 130 pages 9.6 MB Free download

130 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 9.6 MB

File type PPTX

Pages 130

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 130

chirchiq-2018 andijon-2021 o’zbekiston respublikasin oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi andijon davlat universiteti zoologiya va biokimyo kafedrasi mikrobiologiya va virusologiya fani 6-mavzu: mikroorganizmlar sistematikasi fan o’qituvchisi: ph.d tashbayev sh.a. dars rejasi: sistematika tushunchasi va uning ahamiayti. mikroorganizmlar sistematikasi va uning elementlari. mikroorganizmlarda sistematik guruhlar tavsifi. sistematika: sistematika (taksonomiya) deb, mikroorganizmlarni ma’lum aniq belgilariga asoslanib, ularni qarindoshlik aloqalarini o‘rnatib guruhlarga (taksonlarga) bo‘linishiga aytiladi. nomeklatura: nomenklatura deb, biror bilim sohasida ishlatiladigan nomlar (atamalar) tizimiga aytiladi. har qanday mikroorganizmlar ob’ektini nomlash va sinflarga ajratish uchun ularni nomenklatura tizimi va taksonomiyasi ob’ektlarini to‘la- to‘kis bilishni talab etadi. zamonaviy klassifikatsiya: zamonaviy mikroorganizmlarni klassifikatsiya atroflicha o‘rganib, ularning barcha xususiyatlarini bilishni taqozo etadi. mikroorganizmlarni sinflarga ajratish va nomlash uchun zarur bo‘lgan axborotni olish uchun har ko‘rinishlari, hamma tashqi va ichki tomonlama mikrobning tuzilishlarini, uni fiziologiya va biokimyosini bilish muhimdir. mikroorganizmlar klassifikasiyasiga qoyiladigan talablar: klаssifikasiyagа solishda quyidagi xususiyatlariga mikroorganizmlarni asoslaniladi: 1. shakli va o‘lchami; harakati (xivchinlarining bor-yo‘qligi va …

2 / 130

logiya erishgan yutuqlar bunga imkoniyat yaratdi. bunda: mikroorganizmlar nuklein kislotasining nukleotid tarkibi, purin va pirimidin asoslarining bir-birlariga bo‘lgan nisbati o‘rganiladi va shu asosda ikki guruh mikroorganizmlar farqlari aniqlanadi. ikki guruhga mansub mikroorganizm nuklein kislotalarini bir- birlari bilan gibridlab, ular orasidagi nukleotidlar gomologiyasi (o‘xshashligi) o‘rganiladi. mikroorganizmlar gomologiyasi: agar, nuklein kislota tarkibidagi nukleotidlar ketma ketligi 90-95% gacha gomologiyaga ega bo‘lsa, o‘rganilayotgan mikroorganizmlar yaqin "qarindosh", gomologligi 50% dan kam bo‘lsa, mikroorganizmlar uzoq "qarindosh" hisoblanadi. mikrooganizmlar nomlanishi: mikroorganizm xususiyatlari aniq o‘rganilgandan so‘ng, unga k.linney taklif qilgan binominal nomenklatura talabi kabi, ikki lotin atamasidan tashkil topgan ilmiy nom beriladi. 1707-1778 yillar mikroorganizmlarning nomlanishi: sarsina flava birinchi atama avlod nomini bildirib, mikroorganizm morfologiyasi yoki fiziologiyasi yoki shu avlodni kashf etgan olimning ismi - sharifi yoki ajratib olingan muhitni ifodalaydi. ikkinchi atama esa kichik harflar bilan yozilib, mikroorganizm koloniyasining rangi, kelib - chiqish manbaini, yoki shu mikroorganizm yuzaga keltiradigan jarayon yoki kasallik yoki boshqa bir farqlantiruvchi belgilarni …

3 / 130

itdan (suv havzasi, tuproq va hoqazo) yoki bir muhitdan har xil muddatda ajratilgan yoki har xil ekologik muhit yoki geografik xududdan ajratib olingan birorta belgisi bilan farqlanadigan bir turga kiruvchi mikroorganizmlar guruhi tushuniladi. klon? klon - bir hujayradan olingan mikroorganizm kulturasidir. toza kultura: bir turga kiruvchi mikroorganizlarning to‘plami - (populyatsiyasi) toza kultura deyiladi. mikroorganizmlarni aniqlash: mikroorganizmlarni bugungi kungacha d.x.berdjining 1984 yil 9 martda nashr etilgan "bakteriyalar aniqlagichi"da keltirilgan eng muhim belgilari asosida aniqlab kelingan. berdji devid xenriks 1860-1937 yillar prokariotlar dunyosi: bugungi kungda mikroorganizmlar yuqorida keltirilgan taksonlar bo‘yicha prokariotlar dunyosiga (regnum) birlashtirilib, u o‘z navbatida to‘rt bo‘limga (divisio), bo‘limlar esa sinflarga (classis), tartiblarga (ordo), oilalarga (familia), avlodlarga (genus) turlarga (spesies) bo‘linadi. prokariotlar dunyosi: procariotlar olami gracilacutes bo’limi firmicutes bo’limi tenericutes bo‘limi mendosicutes bo‘limi mikroorganizmlar asosan, hujayra devorining bor-yo‘qligi, tarkibi va ularning turiga qarab bo‘limlarga, undan boshqa taksonomik kategoriyalarga (sinf, tartib, oila, avlod, tur) mikroorganizmlarning morfologiya, fiziologik-biokimyoviy belgilari yig‘indisiga qarab bo‘lingan. …

4 / 130

i. scotobacteria sinfi anoxyphotobacteria sinfi oxyphotobacteria sinfi scotobacteria sinfi: bu sinf eng katta sinf bo‘lib, 10 ta guruhni o‘z ichiga oladi. scotobacteria sinfi spiroxetalar spirillalar va vibrionlar aerob g- tayoqcha va kokklar fakultativ g- tayoqchalar anaerob g- to’g’ri, bukilgan spirilla g- xemolitotrof bakteriyalar sirpanuvchi bakteriyalar xlamidobacteriyalar kurtaklanuvchi yoki poyali rikketsiy va xlamidalar 1-sinf: 1-guruh: spiroxetalar: spiroxetalar spirochaetaceae oilasi leptospiraceae oilasi spiroxetalar: spiroxetalar oson egiluvchan bo‘lib, o‘ta uzun (3–500 mkm) va ingichka (0,3–1,5 mkm), bir yoki bir necha spiral shaklli buralgan, bir hujayrali bakteriyalardir. spiroxetalar: spiroxeta hujayrasida protoplazmatik silindr mavjud bo‘lib, u bir yoki birqancha o‘q fibrillar bilan o‘ralgan. o‘q fibrillarni o‘zi esa silindr oxirida joylashgan biriktiruvchi diskdan boshlanadi. protoplazmatik silindr va o‘q fibrillar tashqi po‘st bilan qoplangan. spiroxetalar: hujayra nukleoid, mezosomalar va boshqa qurilmalardan iborat. spiroxetalar ko‘ndalangiga bo‘linib ko‘payadi, harakatchan. spora hosil qilmaydi. aerob, fakultativ anaerob yoki anaerob. xemoorganogeterotroflar. mikrooganizmlarning kislorodga ehtiyojiga ko’ra turlari: spiroxetalar: spiroxetalar yirik spiroxetalar spirochaeta avlodi …

5 / 130

ospirillum avlodi campylobacter avlodi bdelvibrio avlodi azospirillum avlodiga azotofiksatorlar kiradi. bdelvibrio avlodi vakillari bakteriyalarda parazitlik qiluvchi mayda, bir hujayrali mikroorganizmdir. spiral va qayrilgan bakteriyalar chuchuk dengiz suvlarida va tuproqda uchraydi. 3-guruh aerob g⁻ tayoqcha va kokklar: bu guruhga yetti oila kirib, shundan uchtasi tuproq hosildorligini oshirishda katta ahamiyatga egadir. pseudomonaceae oilasi azotobacteriaceae oilasi rhizobiaceae oilasi methylcoccaceae oilasi acetobacteriaceae oilasi neisseriaceae oilasi cyclobacterium oilasi pseudomonaceae oilasi: pseudomonas avlodi kirib, sporasiz, to‘g‘ri va ozgina qayrilgan polyar joylashgan xivchinli bakteriyalarni o‘z ichiga oladi. psevdomonadalar tabiatda juda keng tarqalgan (har xil tuproqlarda, suvda, oqava suvlarda va havoda). xemoorganotroflar, ular har xil organik moddalarni ishlatadi (oqsillar, yog‘lar, uglevodlar va gumus moddalari). ba’zi vakillari nitratlarni erkin azotgacha qaytarishi mumkin (denitrifikatsiya). pseudomonas aeruginosa azotobacteriaceae oilasi: bu vakillari yirik tayoqchasimon, oval, sharsimon hujayralarga ega. harakatchan. spora hosil qilmaydi. geterotrof. xarakterli xususiyati, erkin azotni o‘zlashtirishidir. tabiatda juda keng tarqalgan. oila to‘rt avlodni o‘z ichiga oladi. azotobacteriaceae oilasi: azotobacter va …

Want to read more?

Download all 130 pages for free via Telegram.

Download full file

About "mikrobiologiya va virusologiya fanining 6-mavzusi: mikroorganizmlar sistematikasi"

chirchiq-2018 andijon-2021 o’zbekiston respublikasin oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi andijon davlat universiteti zoologiya va biokimyo kafedrasi mikrobiologiya va virusologiya fani 6-mavzu: mikroorganizmlar sistematikasi fan o’qituvchisi: ph.d tashbayev sh.a. dars rejasi: sistematika tushunchasi va uning ahamiayti. mikroorganizmlar sistematikasi va uning elementlari. mikroorganizmlarda sistematik guruhlar tavsifi. sistematika: sistematika (taksonomiya) deb, mikroorganizmlarni ma’lum aniq belgilariga asoslanib, ularni qarindoshlik aloqalarini o‘rnatib guruhlarga (taksonlarga) bo‘linishiga aytiladi. nomeklatura: nomenklatura deb, biror bilim sohasida ishlatiladigan nomlar (atamalar) tizimiga aytiladi. har qanday mikroorganizmlar ob’ektini nomlash va sinflarga ajratish uchun ularni nome...

This file contains 130 pages in PPTX format (9.6 MB). To download "mikrobiologiya va virusologiya fanining 6-mavzusi: mikroorganizmlar sistematikasi", click the Telegram button on the left.

Tags: mikrobiologiya va virusologiya … PPTX 130 pages Free download Telegram