mikroorganizmlar sistematikasi

PPTX 139 pages 28.0 MB Free download

139 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 28.0 MB

File type PPTX

Pages 139

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 139

prezentatsiya powerpoint 4-mavzu: mikroorganizmlar sistematikasi. reja: 29 betda qoldi. 1. bakteriyalar sistematikasi haqida tushuncha….2 2. tur va klon……………………………………………………..8 3. mikroorganizmlarning taksonomik birliklari. i bo’lim – gracilacutes ii bo’lim - firmicutes iii. tenericutes bo’limi iv. mendosicutes bo’limi tayanch iboralar: klassifikatsiya, shtamm, klon, taksonomik birliklar, yaqin “qarindosh”, uzoq “qarindosh”, birinchi atama, ikkinchi atama, tur, shtamm, toza (elektiv) kultura, regnum, divisio, classis, ordo, familia, genus, spesies. 1. bakteriyalar sistematikasi haqida tushuncha. sistematika (taksonomiya) deb mikroorganizmlarni ma’lum aniq belgilariga asoslanib, ularni qarindoshlik aloqalarini o’rnatib guruhlarga (taksonlarga) bo’linishiga aytiladi. mikroorganizmlarning asosiy guruhlarini o’rganishdan avval ularni nomenklaturalarga ajratish printsiplarini yoritish maqsadga muvofiqdir. nomenklatura deb biror bilim sohasida ishlatiladigan nomlar (atamalar) tizimiga aytiladi. har qanday mikroorganizmlar ob’ektini nomlash va sinflarga ajratish uchun ularni nomenklatura tizimi va taksonomiyasi ob’ektlarini to’la-to’kis bilishni talab etadi. zamonaviy klassifikatsiya mikroorganizmlarni atroflicha o’rganib, ularning barcha xususiyatlarini bilishni taqazo etadi. mikroorganizmlarni sinflarga ajratish va nomlash uchun zarur bo’lgan axborotni olishda 1. har tomonlama ko’rinishlari, …

2 / 139

ing o’ziga xos tomonlari va energiya olish uslublari; 7. energiya olishi; 8. o’zi yashab turgan tashqi muhitni qanday qilib o’zgartirishi va tashqi muhit uning yashashiga qanday qilib ta’sir etishi hamda uning hayot faoliyatini saqlab qolishi. mikrorganizmning yuqorida aytib o’tilgan 8 ta asosiy xususiyatlarini bilish nafaqat nomenklaturasini va taksonomiyasini o’rganishda ahamiyatga ega bo’libgina qolmasdan, uning qarindoshligi bo’yicha katta amaliy ahamiyati ham bor. 1) mikroorganizm nuklein kislotasining nukleotid tarkibi, purin va pirimidin asoslarining bir-birlariga bo’lgan nisbati o’rganiladi va shu asosda ikki guruh mikroorganizmlar farqlari aniqlanadi. 2) ikki guruhga mansub mikroorganizm nuklein kislotalarini bir – birlari bilan gibridlab, ular orasidagi nukleotidlar gomologiyasi (o’xshashligi) o’rganiladi. agar, nuklein kislota tarkibi 80 - 90% gacha gomologiyaga (o’xshashligiga) ega bo’lsa, o’rganilayotgan mikroorganizmlar yaqin "qarindosh", gomologligi 50% dan kam bo’lsa, mikroorganizmlar uzoq "qarindosh" hisoblanadi. mikroorganizm xususiyatlari aniq o’rganilgandan so’ng, unga k.linney (1-rasm) taklif qilgan binominal nomenklatura talabi kabi, ikki lotin atamasidan tashkil topgan ilmiy nom beriladi. birinchi atama …

3 / 139

mlarga 1980 yil 1 yanvardan boshlab xalqaro bakteriya nomenklaturasi kodeksi qoidalariga muvofiq nom beriladigan bo’ldi. mikroorganizmlarni yaqin belgilariga qarab guruhlash uchun 1. tur (species), 2. avlod (genus), 3. oila (familia), 4. tartib (ordo), 5. sinf (classis), 6. bo’lim (divisio), 7. saltanat yoki olam (regnum) kabi taksonomiya kategoriyalari ishlatiladi. 2. tur va klon. tur deb, fenotipik o’xshashlikka ega bo’lgan bir genotipga mansub indvidlar yig’indisini bildiruvchi taksonomik birlikka aytiladi. ular kichik tur (podvid) va variantlarga bo’linadi. mikrobiologiyada shtamm va klon kabi atamalar ham ishlatilib, shtamm deganda har xil tabiiy muhitdan (suv havzasi, tuproq va hokazo) yoki bir muhitdan har xil muddatda ajratilgan yoki har xil ekologik muhit yoki geografik xududdan ajratib olingan birorta belgisi bilan farqlanadigan bir turga kiruvchi mikroorganizmlar guruhi tushuniladi. klon – bir hujayradan olingan mikroorganizm kulturasidir. bir turga kiruvchi individlarning to’plami - (populyatsiyasi) toza kultura deyiladi. mikrobiologiyada mikroorganizmlar evolyutsiyasi va filogeniyasi haqida ma’lumotlar yetarli bo’lmaganligi sababli, yuqori o’simliklar va …

4 / 139

vorining bor-yo’qligi, tarkibi va ularning turiga qarab bo’limlarga, undan boshqa taksonomik kategoriyalarga (prokariotlar dunyosi, bo’lim, sinf, tartib, oila, avlod, tur) mikroorganizmlarning morfologiya, fiziologo-biokimyoviy belgilari yig’indisiga qarab bo’lingan. ushbu tasnif butunlay 1. gramm bo'yash, 2. endospora mavjudligi, 3. umumiy shakli, 4. harakatchanligi, 5. morfologiyasi va 6. energiya ishlab chiqarish usuliga asoslangan edi. bergey qo'llanmasining birinchi nashri butunlay fenotipik bo'lsa-da, ikkinchi nashri dnk, rnk va oqsil kabi filogenetik (genetik) belgilarga asoslangan. demak, bergi procariotae dunyosini to’rt bo’limga ajratadi (2-rasm). https://byjus.com/biology/bergeys-classification-of-bacteria/ 2015 yildan beri qoʻllanma bergeyning arxeya va bakteriyalarning sistematik qoʻllanmasi bilan almashtirildi va internetda mavjud. 2-rasm. devid xendriks bergey (1860-1937) bergey's classification of bacteria bergey tomonidan bakteriyalar tasnifi devid xendriks bergey (1860-yil 27-dekabrda 1937-yil 5-sentabrda) devid xendriks bergey 1860-yil 27-dekabrda pensilvaniya shtatining montgomeri okrugidagi shippak posyolkasidagi mennonit yig‘ilish uyi fermasida tug‘ilgan. u pensilvaniya universitetiga borib, 1884 yilda luis paster va robert koxning kashfiyotlari amerika bakteriologiya doiralarida ko'p muhokamalarga sabab bo'lgan bir paytda …

5 / 139

nchi nashrda bergey prokaryota qirolligini to'rt bo’limga ajratdi: 1. gracilacutes: ular gramm-manfiy hujayra devoriga ega. 2. firmicutes: ular gram-musbat hujayra devoriga ega. 3. tenericutes: ularning hujayra devori yo'q. 4. mendosicutes: ularning hujayra devorida peptidoglikan yo'q va arxeya(3-4-rasm)ga o'xshaydi. 1 bo’lim – gracilacutes (gracilus so’zi lotincha so’z bo’lib yupqa degan, cutes esa po’st, teri degan ma’noni bildiradi) bo’limga hujayra devori grammanfiy tuzilishga ega bo’lgan kokklar, tayoqchasimon yoki ipsimon prokariotlar kiradi. ular harakatchan yoki harakatsiz bo’lishlari mumkin, endosoralar hosil qilmaydi. miksobakteriyalar meva tanalari va miksosporalar hosil qiladi. 3-rasm. tirik organizmlar-ning filogenetik va simbiogenetik daraxti, eukariotlar va prokariotlar-ning kelib chiqishini ko'rsatadi. https://en.wikipedia.org/wiki/prokaryote 4-rasm. arxei. halobakteriyalar, nrc-1 shtammi, har bir hujayraning uzunligi taxminan 5 mkm https://en.wikipedia.org/wiki/halobacterium ko’payishi binar bo’linib va kurtaklanib amalga oshadi. bu bo’limga fototroflar va nofototroflar (litotroflar va xemotroflar), aeroblar, anaeroblar va fakultativ anaeroblar kiradi. obligat parazit turlari bor. gracilacutes bo’limga 3 sinf kiradi. 1 sinf – scotobacteria, 2 sinf – anoxyphotobacteria, …

Want to read more?

Download all 139 pages for free via Telegram.

Download full file

About "mikroorganizmlar sistematikasi"

prezentatsiya powerpoint 4-mavzu: mikroorganizmlar sistematikasi. reja: 29 betda qoldi. 1. bakteriyalar sistematikasi haqida tushuncha….2 2. tur va klon……………………………………………………..8 3. mikroorganizmlarning taksonomik birliklari. i bo’lim – gracilacutes ii bo’lim - firmicutes iii. tenericutes bo’limi iv. mendosicutes bo’limi tayanch iboralar: klassifikatsiya, shtamm, klon, taksonomik birliklar, yaqin “qarindosh”, uzoq “qarindosh”, birinchi atama, ikkinchi atama, tur, shtamm, toza (elektiv) kultura, regnum, divisio, classis, ordo, familia, genus, spesies. 1. bakteriyalar sistematikasi haqida tushuncha. sistematika (taksonomiya) deb mikroorganizmlarni ma’lum aniq belgilariga asoslanib, ularni qarindoshlik aloqalarini o’rnatib guruhlarga (taksonlarga) bo’linishiga aytiladi. mikroorganizmlarning asos...

This file contains 139 pages in PPTX format (28.0 MB). To download "mikroorganizmlar sistematikasi", click the Telegram button on the left.

Tags: mikroorganizmlar sistematikasi PPTX 139 pages Free download Telegram