gen muhandisligi fermentlari

PPTX 46 pages 6.4 MB Free download

46 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 6.4 MB

File type PPTX

Pages 46

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 46

презентация powerpoint 4-ma’ruza gen muhandisligi fermentlari reja: 1. dnk polimerazalar 2. dnk ligazalar 3. restriktazalar gen muhandisligi fermentlari 1.nukleazalar endonukleaza ekzonukleaza ishqoriy fosfataza metiltransferaza dnk polimeraza teskari transkriptaza 2. dnk modifikatorlari 3. dnk ligazalar dnk ligaza gen muhandisligi fermentlari. gen muhandisligi fermentlari dnk molekulalari bilan turli xil muolajalarni o‘tkazishga yordam berib, ularni tegishli joyidan qirqish, turli xil bo‘laklarini ulash, tabiatda mavjud bo‘lmagan yangi xildagi ketma-ketliklarni sintez qilishda qo‘llaniladi. dnk polimerazalar. gen muhandisligida keng qo‘llaniladigan fermentlardan biri ecoli ning t4 fagidan ajratib olingan dnk polimeraza i hisoblanadi. dnk polimeraza i komplementar nukleotidlarni biriktirish yo‘li bilan dnk zanjirining yo‘nalishida uzaytirish xususiyatiga ega. dnk polimerazaning bu xususiyati gen muhandisligida ikkinchi komplementar zanjirni hosil qilish: bir zanjirli matritsa – dnk siga qo‘shilganda praymer ishtirokida ikki hissa ortishida kuzatiladi. bu xususiyat kdnk-bibliotekalarini tuzishda qo‘llaniladi. dnk polimeraza dnk zanjiridagi “bo‘shliq” larni to‘ldirishda ham foydalaniladi. dnk polimerazalar dnk polimerazalar dnk polimeraza 1 dnk polimeraza 3 dnk polimeraza …

2 / 46

di. dnk polimeraza ii (dnk pol ii) mexanizmi shikastlangan dnk ketma-ketligini aniq tiklashni va dnk replikatsiyasi vaqtida genomik yaxlitlikni saqlashni ta'minlaydigan ferment hisoblanadi. ushbu mexanizm bir nechta muhim bosqichlarni va molekulyar o'zaro ta'sirlarni o'z ichiga oladi. dnk polimeraza reparatsiya jarayonida ishtirok etuvchi ferment hisoblanadi. dnk polimeraza 2 dnk polimeraza 3 prokariotik dnk replikatsiyasida ishtirok etadigan asosiy ferment kompleksidir. dnk polimeraza 3 sekundiga taxminan 1000 ta nukleotid tezligida tayanch juftlarni sintez qiladi. dnk polimeraza yuqori qayta ishlash qobiliyatiga ega shuning uchun dnk ni juda tez sintez qiladi. dnk polimeraza 3 o’n xil subbirlikdan tashkil topgan geterodimer fermentdir. shuningdek u nukleotidning polimerizatsiyasi uchun ham javobgardir. nukleazalar - nuklein kislotlar molekulalari gidrolizi reaksiyalarini katalizlovchi fermentlarning yirik guruhi. dnk yoki rnk molekulalari nukleazalar ta’sirida bo‘laklarga yoki alohida nukleotidlarga parchalanib ketadi. nukleazalarning hujayradagi dastlabki vazifasi – hayotiy jarayonning ayni vaqti uchun keraksiz bo‘lgan molekulalari (masalan, mrnk ni translyasiyadan so‘ng) degradatsiyasini va nuklein kislotlarni begona molekulalardan …

3 / 46

kleazalar dnk molekulasi bo‘lagi yoki xalqasimon dnk molekulasining ichki ketma-ketliklaridan boshlab parchalaydi. ligazalar. 1961-yil mezelson va veygl fag 1 misolida rekombinatsiyaning mohiyati dnk molekulalarining kesilishi va keyinchalik birlashishidan iboratligini ko‘rsatganlar. bu dnkfragmentlarining tikilishida qatnashadigan fermentlami topishga sabab bo‘lgan. 1967-yil bunday ferment topilgan va ular dnk-ligazalar deb nomlangan. bu ferment nuklein kislotalarning ikki zanjirli molekulasidagi fosfodiefir bog‘ni katalizlaydi. dnk-ligazalar dnk reparatsiyasi jarayonlarida, replikatsiyada juda kerakdir. dnk-ligazalar kofaktorga bo’lgan zaruriyati va ta’sir qilish xususiyatiga ko‘ra 2 tipga ajratiladi. e. coli ning dnk-ligazasi kofaktor sifatida difosfopiridinnukleotidni, t4-fagining ligazasi esa mg ioni ta’sirida atf ni ishlatadi. murakkab, yirik genlarni sintezlash imkoniyati teskari transkripsiya jarayonining kashf etilishi natijasida mumkin bo‘ldi. teskari transkripsiya deb, i-rnk negizida komplementar dnk molekulasining sintezlanishiga aytiladi. bu jarayon teskari transkriptaza fermenti ta’sirida namoyon bo‘lishligi aniqlandi. teskari transkriptaza fermenti 1970-yilda tyo‘min va mizutani tomonidan kashf etilgan. 1972-yilda kasion va uning xodimlari odamning globin genini bu metod yordamida sun’iy sintezlashdi. 1973-yilda rossiya va …

4 / 46

zlashda «achitqi» funksiyasini ba’zi t-rnklar bajaradi. genni sun’iy fermentativ sintezlash uchun yaratilgan bunday moddalar eritmasi teskari transkriptaza fermenti yordamida i-rnk andozasi yonida (komplementar) k-dnk molekulasi sintezlanadi. buning uchun avval unga komplementar polinukleotid zanjiri sintezlanadi. bundan so‘ng transkriptaza fermentining o‘zi sintezlangan polinukleotid zanjiriga parallel unga komplementar ikkinchi polinukleotid zanjirini sintezlaydi. genlar ustida bevosita muolajalar o‘tkazish usullarining takomillashtirilishi restriksion endonukleazalar (restriktazalar)ning ochilishi bilan bog‘liqdir. 1953 yildayoq e.colining alohida shtammi dnk si boshqa shtammi hujayrasi (masalan, v shtammi dnksi s shtammi hujayrasi) ga kiritilganda, odatda, genetik faollik ko‘rsata olmaydi. chunki u maxsus fermentlar-restriktazalar bilan tezda bo‘laklarga bo‘lib yuboriladi. hozirgi vaqtda turli xil mikroorganizmlardan mingdan ortiq har xil restriktazalar ajratib olingan. gen muhandisligida 200 dan ortiq turi keng qo‘llanilmoqda. restriktazalar restriktazalar endonukleazalarning dnkni muayyan maxsus ketma-ketliklari restriksiya saytlari (nuqtalari)ni hosil qilib gidroliz qiladigan guruhi hisoblanadi. har bir restriktaza o‘zining restriksiya saytini taniydi va dnkni restriksiya sayti izchilliklari ichidan yoki uning atrofidan boshlab qirqadi shunday …

5 / 46

ratish mumkin: dnkni bo‘laklarga bo‘luvchi; rnk matritsa asosida dnk bo‘laklarini sintezlovchi; dnk bo‘laklarini ulovchi; dnk bo‘laklari uchlari strukturasini; o‘zgartirish imkonini beruvchi fermentlar. polimerazalar gen muhandisligida keng qo‘llaniladigan fermentlardan biri dnk polimeraza fermenti bo‘lib, bu ferment birinchi marta 1958-yilda artur korenberg tomonidan aniqlangan. dnk polimerazalar dnk polimeraza fermenti esherichia coli (ichak tayoqchasi bakteriyasi) dan ajratib olingan. esherichia coli ichak tayoqchasi bakteriyasi polimerazalar dnk polimeraza fermenti komplementar nukleotidlarni biriktirish yo‘li bilan dnk zanjiri reduplikatsiya jarayonida ishtirok etadi. bu fermentdan gen muhandisligida yangi dnk molekulalarini sintezlashda foydalaniladi. revertazalar viruslarni o‘rganish jarayonida ayrim viruslarning genomi bitta rnk zanjiridan iborat bo‘lib, hujayra ichida rivojlanayotganda o‘z genomini ikki zanjirli dnk ko‘rinishiga o‘tkazib, xo‘jayin hujayra genomiga kiradi. rnk matritsa asosida komplementar dnk sintezlay oladigan virusning maxsus fermenti, ya’ni teskari transkriptaza yoki revertazalar ajratib olindi. rnk ligazalar rekombinatsiya jarayoni dnkni bo‘laklarga ajratish va ularni ulashdan iboratdir. qo‘shni nukleotidlar orasidagi fosfodiefir bog‘larini tiklash orqali dnk bo‘laklarini bog‘lash vazifasini bajaruvchi …

Want to read more?

Download all 46 pages for free via Telegram.

Download full file

About "gen muhandisligi fermentlari"

презентация powerpoint 4-ma’ruza gen muhandisligi fermentlari reja: 1. dnk polimerazalar 2. dnk ligazalar 3. restriktazalar gen muhandisligi fermentlari 1.nukleazalar endonukleaza ekzonukleaza ishqoriy fosfataza metiltransferaza dnk polimeraza teskari transkriptaza 2. dnk modifikatorlari 3. dnk ligazalar dnk ligaza gen muhandisligi fermentlari. gen muhandisligi fermentlari dnk molekulalari bilan turli xil muolajalarni o‘tkazishga yordam berib, ularni tegishli joyidan qirqish, turli xil bo‘laklarini ulash, tabiatda mavjud bo‘lmagan yangi xildagi ketma-ketliklarni sintez qilishda qo‘llaniladi. dnk polimerazalar. gen muhandisligida keng qo‘llaniladigan fermentlardan biri ecoli ning t4 fagidan ajratib olingan dnk polimeraza i hisoblanadi. dnk polimeraza i komplementar nukleotidlarni biriktiris...

This file contains 46 pages in PPTX format (6.4 MB). To download "gen muhandisligi fermentlari", click the Telegram button on the left.

Tags: gen muhandisligi fermentlari PPTX 46 pages Free download Telegram