sabzavotlarga sensorik baho berishning o‘ziga xos xususiyatlari

DOCX 8 pages 53.5 KB Free download

8 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 53.5 KB

File type DOCX

Pages 8

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 8

23-amaliy mashg`ulot; sabzavotlarga sensorik baho berishning o‘ziga xos xususiyatlari. ishdan maqsad: talabalarga sabzavotlarga sensorik baho berishning o‘ziga xos xususiyatlari to‘g‘risida tushunchalar berish. sabzavotlarning sifat gradatsiyalari. yangi uzilgan sabzavot mahsulotlari sifati bo‘yicha standart talabiga javob beradigan, standart talabiga javob bermaydigan, ya’ni nostandart va ovqatga ishlatib bo‘lmaydigan (chiqit) kabi guruhlarga ajratiladi. standart mahsulotlar deb shunday mahsulotlarga aytiladiki, ular hamma ko‘rsatkichlari bo‘yicha amalda qo‘llanilayotgan standartlar va texnik shartlar talabiga to‘liq javob beradi. nostandart mahsulot deb yo‘l qo‘yilishi mumkin bo‘lgan me’yorlardan ko‘proq darajada nuqsonlari bo‘lgan mahsulotlarga aytiladi. masalan, standart kartoshkalarda 5% gacha mexanik jarohatlangan tuganaklar bo‘lishiga yo‘l qo‘yiladi. agar kartoshka tuganaklarining 5% dan ko‘prog‘i mexanik jarohatlangan o‘lsa, u holda kartoshka massasi nostandart deb topiladi. chiqit-standart talabi bo‘yicha yo‘l qo‘yilmaydigan katta nuqsonga ega bo‘lib, iste’mol qilish inson xayoti uchun xavfli bo‘lgan mahsulotdir. xususan, chirigan meva va sabzavotlarda hosil bo‘ladigan aflotoksin va mikotoksinlar inson organizmiga zararli ta’sir ko‘rsatib, kasalliklarni keltirib chiqarishi mumkin. aniqlangan katta nuqsonlarni bartaraf …

2 / 8

atat, topinambur kiradi. kartoshka. eng ko‘p tarqalgan sabzavotlardan hisoblanib, oziq-ovqat mahsulotlari balansida muhim o‘rinlarni egallaydi. shu sababli ham kartoshkani ikkinchi non deyishadi. kartoshka tuganagi shakli o‘zgargan poyadir. chunki, u yer osti poyaning yon kurtaklaridan rivojlangan oqpoya (stolon) uchida oziq-moddalarning to‘planishi natijasida kengayib hosil bo‘ladi. tuganakning yuzasida ko‘zlari bo‘lib, ularning har birida 3-4 tadan kurtagi bo‘ladi. yangi tuganak ustida osongina artiladigan po‘sti bo‘ladi. keyinchalik esa tuganakni po‘choq deb yuritiladigan ko‘p qatlamli to‘qima qoplab oladi. tuganakning po‘sti tuganakni nam yo‘qotishdan, mikroorganizmlar ta’siridan va tashqi noqulay sharoitlardan saqlaydi. tuganakning biokimyoviy tarkibi 75 foiz suv va 25 foiz quruq moddadan iborat. quruq moddaning 70-80 foizi kraxmal bo‘lib, tuganakda uning miqdori 20- 25%, oqsil – 1,5-3,0%, qandlar – 0,5-1,0,8%, klechatka – 1,0%, yog‘ – 0,2-0,3%, kul moddasi – 0,8-1,0% ni tashkil etadi. bundan tashqari kartoshka vitaminlar (c, b1, b2, pp, k) va mineral elementlar manbaidir. ayniqsa, yosh pishmagan tuganaklar c vitaminini, ya’ni askorbin kislotasini 40 …

3 / 8

osan kraxmal va spirt ishlab chiqarish uchun foydalaniadi. kartoshkaning universal navlari esa ham xo‘raki navlarga, ham texnikaviy navlarga qo‘yiladigan talablarga javob beradi. shu sababli bu navlar ikkala maqsadlarda ham ishlatilishi mumkin. o‘zbekiston respublikasida ekiladigan navlar asosan xo‘raki navlar hisoblanadi. unib yetilish davriga qarab kartoshka navlari ertapishar, o‘rtapishar va kechpishar navlarga bo‘linadi. o‘zbekistonda rayonlashtirilgan va keng tarqalgan ertapishar kartoshka navlariga belorusskiy ranniy, zarafshon, nevskiy, ramona, sante, kosmos navlarini, o‘rtapishar va kechpishar navlariga esa temp, kardinal, diamant, pikasso, agriya kabi navlarini kiritish mumkin. chakana savdo tarmoqlarida ahliga sotiladigan kartoshkalar gost 26546- 85, oziq-ovqat mahsulotlari olish uchunqayta ishlashga mo‘ljallangan kartoshkalar esa gost 26832-86 standarti talabiga javob berishi kerak. biz quyida asosan chakana savdo tarmoqlarida aholiga sotiladigan kartoshkalar sifatini baholash bilan bog‘liq ma’lumotlarni keltiramiz. yuqorida qayd etilgan gost 26545-85 standarti talabi bo‘yicha kartoshkalar sotilish muddatiga qarab ertagi (joriy yil hosili, 1- sentyabrga qadar sotiladigan) va kechki (1-senyabrdan boshlab sotiladigan)turlariga bo‘linadi. ertachi kartoshka sifati bo‘yicha …

4 / 8

kartoshka tuganaklarining katta-kichikligi hisoblanadi. bu ko‘rsatkich kartoshka tuganagi katta kesimining diametrini o‘lchash asosida aniqlanadi. katta ko‘ndalang kesimining diametri yumaloq-yassi shaklli ertagi kartoshkalarning saralangan navlarida 40 mm dan, kechki kartoshkalarning saralangan tovar navlarida esa 45 mmdan kam bo‘lmasligi standartda me’yorlashtirilgan. kartoshkalarning uzunchoq shaklli navlarida bu ko‘rsatkich muvofiq ravishda 35 va 40 mm dan kam bo‘lmasligi ko‘rsatib qo‘yilgan. katta ko‘ndalang kesimining diametri 30 mm dan kam bo‘lgan kartoshkalar nostandart deb topiladi. kartoshkalarda tez-tez uchrab turadigan nuqsonlardan biri kartoshka tuganagining kurtak otib o‘sishi va po‘stlog‘ining ko‘karib qolishi hisoblanadi. shu sababli bu ko‘rsatkich darajasi standartda me’yorlashtirilgan ko‘rsatkichdir. standart talabi bo‘yicha kurtak otib o‘sgan va tuganak yuzasining ¼ qismidan ortiq bo‘lmagan ko‘karishga ega bo‘lgan kartoshkalar miqdori saralanmagan tovar navlarida bo‘lmasligi kerak, saralanmagan tovar navlarida esa ularning miqdori 2,0% gacha bo‘lishiga ruxsat etiladi. kartoshka umumiy yuzasining ¼ qismidan ortiq yuzali ko‘karishiga ega bo‘lgan kartoshkalar hamma tovar navlarida ham bo‘lmasligi standartda qayd etilgan. shuningdek, standart talabi bo‘yicha …

5 / 8

rtidan foydalaniladi. mazkur standartda avtoulovlardan, yashiklarda, konteynerlarda, qoplarga joylashib keltirilgan kartoshkalardan sifat ekspertizasini o‘tkazish uchun namunalar olish qoidasi va sifat ko‘rsatkichlarini aniqlash tartibi va usullari keltirilgan. sabzi. sabzida karotin ko‘p bo‘lganligi uchun u a vitaminini olish uchun asosiy xom ashyo hisoblanadi. sabzi qadimdan jigar, buyrak, oshqozon ichak, kamqonlik kasalliklarini davolashda foydalanib kelgan. ildiz mevasining shakli va uzunligiga qarab sabzilar yassi-dumaloq shaklli, uzunligi 3-5 sm - parij mushak sabzisi; o‘rtacha uzunlikdagi – 8-20 sm va ildiz mevasi urchuqsimon; uzun – 20-45 sm sabzilarga bo‘linadi. o‘zbekistonda sabzining mshak 195, mirzoi qizil 228, mirzoi sariq 304, nurli, nantskaya 4, shantane navlari rayonlashtirilgan. chakana savdo tarmoqlarida aholiga sotilayotgan sabzilar gost 26767-85 standarti talabiga javob berishi, tayyorlanadigan va jo‘natiladigan sabzilar esa gost 1721-87 standarti talabiga javob berishi kerak. biz quyida chakana savdo tarmoqlarida aholiga sotiladigan sabzilarning gost 26767-85 standarti bo‘yicha qanday talablarga javob berishini keltiramiz. bu standart talabi bo‘yicha sabzilar sifatiga qarab saralangan va saralanmagan …

Want to read more?

Download all 8 pages for free via Telegram.

Download full file

About "sabzavotlarga sensorik baho berishning o‘ziga xos xususiyatlari"

23-amaliy mashg`ulot; sabzavotlarga sensorik baho berishning o‘ziga xos xususiyatlari. ishdan maqsad: talabalarga sabzavotlarga sensorik baho berishning o‘ziga xos xususiyatlari to‘g‘risida tushunchalar berish. sabzavotlarning sifat gradatsiyalari. yangi uzilgan sabzavot mahsulotlari sifati bo‘yicha standart talabiga javob beradigan, standart talabiga javob bermaydigan, ya’ni nostandart va ovqatga ishlatib bo‘lmaydigan (chiqit) kabi guruhlarga ajratiladi. standart mahsulotlar deb shunday mahsulotlarga aytiladiki, ular hamma ko‘rsatkichlari bo‘yicha amalda qo‘llanilayotgan standartlar va texnik shartlar talabiga to‘liq javob beradi. nostandart mahsulot deb yo‘l qo‘yilishi mumkin bo‘lgan me’yorlardan ko‘proq darajada nuqsonlari bo‘lgan mahsulotlarga aytiladi. masalan, standart kartoshkalarda...

This file contains 8 pages in DOCX format (53.5 KB). To download "sabzavotlarga sensorik baho berishning o‘ziga xos xususiyatlari", click the Telegram button on the left.

Tags: sabzavotlarga sensorik baho ber… DOCX 8 pages Free download Telegram