tarjimaihollarni o‘rganishning o‘ziga xos xususiyatlari

PPTX 20 pages 76.1 KB Free download

20 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 76.1 KB

File type PPTX

Pages 20

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 20

mavzu: ijodkor hayoti va ijodini mavzu: ijodkor hayoti va ijodini oʻrganish mazmuni va metodlari ustida ishlash reja: 1. tarjimai hollarni o‘rganishning o‘ziga xos xususiyatlari. 2. adib tarjimai holi mazmuni. 3. tarjimai hollarni o‘rganishning ma’rifiy ahamiyati. 4. tarjimai hollarni o‘rganishda ilg‘or metodlar, vositalar, usullar. yozuvchi va shoirlarning asarlarida har bir tarixiy davr ruhi, xalqning turmush tarzi, shu davrga xos ijtimoiy munosabatlar ma’naviy boyliklar sifatida kitobxonlar qalbiga yetib boradi, u yerda puxta o‘rnashib, muhrlanib qoladi, o‘z tarbiyaviy ta’sirini ko‘rsatib turadi. ravshanki, biografik ma’lumotlar o‘z mazmuni bilan yoshlarni milliy ma’naviyatni anglash, his etish ruhida tarbiyalashda o‘ziga xos o‘rin tutadi. ma’rifiy va ma’naviy ozuqa berishga da’vat etilgan ijodkor tarjimai holi qanday mazmunda bo‘lishi kerakligini belgilab olish o‘ta mas’uliyatli muammodir. buning zarurligini «adabiyot» darsliklaridagi quruq faktlarni qalashtirish mazmunidagi biografik ma’lumotlarning hissiz qabul qilinib kelinganligidan ham bilish mumkin. adabiyot o‘qitish metodikasida tarjimai hollarni o‘rganish xususida a. zunnunov, r. usmonov, q. yo‘ldoshev, ye. d. pristupa, v. t. …

2 / 20

asarlarini o‘rganishga bo‘lgan qiziqishni kuchaytiradi. masalan, a. qahhor biografiyasini o‘tishda kibriyo qahhorovaning «chorak asr hamnafas» kitobidan olingan parchalar o‘quvchilarni juda qiziqtiradi. yoki adib «hikmatlar»idagi ayrim fikrlar yozuvchiga bo‘lgan hurmat-e’tiborni yana ham oshiradi. adibning el-yurt oldidagi xizmatlari, jamiyatda tutgan mavqei bajargan davlat ishlari, jamoat ishlari va boshqalar haqidagi fikrlarda o‘z ifodasini topadi. ayrim tarjimai hollarda san’atkorning ijod yo‘li mehnat faoliyatiga qo‘shib bayon etiladi. hamza hakimzoda niyoziyning tarjimai holi shu tarzda, adibning o‘z tilidan yoritilgan. tarjimayi holning eng xilma-xil mazmun va hajmga ega bo‘lgan qismi yozuvchi yoki shoirning yoshligi haqidagi ma’lumotlardir. bu yerda nimalar aks etishi kerakligi to‘g‘risida metodik adabiyotlarda turlicha tavsiyalar beriladi. mazkur tavsiyalarni umumlashtirgan holda aytish mumkinki, biografik ma’lumotda san’atkorning o‘sib ulg‘ayishi, kamol topishi, komil inson bo‘lib yetishuvi, ichki dunyosi, ruhiy olami, bu olamning boyligi haqida hikoya qilinishi maqsadga muvofiq. maktab «adabiyot» darsliklarida bu masala yuqoridagi talab darajasida hal etilmay kelinyapti. ayrim tarjimai hollarda adibning bolaligi 3 – 4 gap …

3 / 20

izningcha, e’tiqod va izlanishlar haqidagi gaplarni san’atkorning yoshlik yillari va o‘sib ulg‘ayishi bitiladigan qismda emas, uning ijod yo‘li yoritiladigan joyda berilgani ma’qul. «adabiyot» darsliklarini kuzatish shuni ko‘rsatdiki, adibning bolaligi, o‘sib ulg‘ayish davri juda qisqa yoritiladi va bundan uning shaxsi, ichki olami, ruhiyati va ideallarini bilib olish qiyin. adibning bolaligida yoki o‘quvchiligi paytida taqdirining belgilanishiga sabab bo‘lgan hodisalar bayoni o‘quvchi shaxsining shakllanishiga u yoki bu darajada o‘z ta’sirini ko‘rsatishi mumkin. adibning bosib o‘tgan yo‘li, ijodiy faoliyati biografik ma’lumotda o‘ziga xos o‘rin tutib, uning shaxsi, ichki dunyosi, ruhiy olami, qarashlari, ma’naviy e’tiqodi qay tarzda shakllanganidan tortib badiiy mahoratini egallashigacha bo‘lgan hayot yo‘li o‘z aksini topadi. o‘quvchi so‘z ustasining kimligini, orzu-o‘ylarini, intilishlarini tarjimai holning shu qismidan ko‘proq bilib oladi. demak, bu yerda beriladigan ma’lumotlarning yoshlar uchun ma’rifiy ahamiyati katta. tarjimayi holning shu qismi orqali tarixiy davr bilan tanishish ham yuz beradi. r. usmonovning fikricha, tarjimai holda san’atkorning ijodiy takomiliga ta’sir etgan voqea va …

4 / 20

obrazlarni yoxud yangicha uslubni yaratadi. tarjimai holda bu masala ham tilga olingani maqsadga muvofiqdir. umuman, tarjimai holni o‘rganish jarayonida yozuv-chining ma’naviy olamiga, ijodiy faoliyatiga alohida ahamiyat berilsa, ta’lim va tarbiya vazifalari muvaffaqiyatli suratda hal etiladi. badiiy asardan olingan parchalar ham o‘quvchini tarjimai holi o‘rganilayotgan san’atkorning yashab ijod etgan davri bilan tanishtirishda uning ma’naviy qiyofasini ochib berishda o‘qituvchi uchun ko‘rsatmali qurolning eng ta’sirchan va eng samarali turi sifatida xizmat qiladi. «asarning yaratilish tarixi bilan mufassal tanishish o‘quvchilarni tarixiy sharoitga olib kirish, davrdagi ijtimoiy vaziyatni ko‘rsatish, yozuvchi tanlagan pozitsiyaga e’tiborni qaratish imkonini beradi». masalan, oybekning «qutlug‘ qon» romani stalinning sho‘ro davridagi «chorizm – xalqlar turmasi edi» degan so‘zlariga javoban yozilgan. adib chorizmning qahri ayniqsa kuchaygan bir paytdagi o‘zbek xalqi hayotiga murojaat etadi. bu, shubhasiz, 1916-yil qo‘zg‘oloni o‘rta osiyo bo‘ylab gurillab yongan tarixiy bir davr edi. oybek bu mavzuga kirishar ekan, o‘zbek xalqining, bir tomondan, ikki yoqlama zulm ostida yashagani, ikkinchi tomondan, shu …

5 / 20

omondan, o‘rganiladigan asarga ijobiy munosabatni shakllantirish yotadi. so‘z ustasining ijtimoiy mavqei, badiiy mahorati haqida chiqariladigan xulosa uchun uning o‘zi to‘g‘risida aytganlari bilan bir qatorda boshqa atoqli kishilarning fikrlari muhim rol o‘ynaydi. bu kabi vositalar san’atkorning, adibning boshqalarga o‘xshamaydigan qiyofasi va uslubi haqida o‘quvchida yaqqol tasavvur uyg‘otish uchun xizmat qilishi kerak. zero, a. oripovning o‘zbekistonni sevishi h. olimjonning sevishiga o‘xshamaydi; usmon nosirning yurt tabiatiga maftunligi cho‘lpon lirikasidagi tabiat tasvirlaridan tamoman farq qiladi. har bir ijodkorning olam go‘zalliklarini ko‘rishi, his qilishi, tasvirlashi o‘ziga xos. masalan, a. qahhor hayoti va ijodi haqidagi monografik mavzuni yuqori sinfda yoritishda adib shaxsiga oid halollik, rostgo‘ylik, illatlarga murosasizlik kabi xususiyatlarning ijodida aks etish darajasini o‘rganish qiziqarli, albatta. adib hayoti va ijodining ilmiy bayoni: a) muayyan adibning yozuvchi va mutafakkir sifatidagi mavqei; b) yashagan davrida tutgan o‘rni; v) ijodkor uslubi va uning shakllanishi; g) adibning milliy-ijtimoiy tafakkuri va adabiyot taraqqiyotiga qo‘shgan hissasi; d) uning umumjahon badiiyati va tafakkuri …

Want to read more?

Download all 20 pages for free via Telegram.

Download full file

About "tarjimaihollarni o‘rganishning o‘ziga xos xususiyatlari"

mavzu: ijodkor hayoti va ijodini mavzu: ijodkor hayoti va ijodini oʻrganish mazmuni va metodlari ustida ishlash reja: 1. tarjimai hollarni o‘rganishning o‘ziga xos xususiyatlari. 2. adib tarjimai holi mazmuni. 3. tarjimai hollarni o‘rganishning ma’rifiy ahamiyati. 4. tarjimai hollarni o‘rganishda ilg‘or metodlar, vositalar, usullar. yozuvchi va shoirlarning asarlarida har bir tarixiy davr ruhi, xalqning turmush tarzi, shu davrga xos ijtimoiy munosabatlar ma’naviy boyliklar sifatida kitobxonlar qalbiga yetib boradi, u yerda puxta o‘rnashib, muhrlanib qoladi, o‘z tarbiyaviy ta’sirini ko‘rsatib turadi. ravshanki, biografik ma’lumotlar o‘z mazmuni bilan yoshlarni milliy ma’naviyatni anglash, his etish ruhida tarbiyalashda o‘ziga xos o‘rin tutadi. ma’rifiy va ma’naviy ozuqa berishga da’vat etil...

This file contains 20 pages in PPTX format (76.1 KB). To download "tarjimaihollarni o‘rganishning o‘ziga xos xususiyatlari", click the Telegram button on the left.

Tags: tarjimaihollarni o‘rganishning … PPTX 20 pages Free download Telegram