kompyuter algebrasitizimlari

PPTX 37 pages 159,6 KB Free download

37 pages

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklash

Hajmi 159,6 KB

Fayl turi PPTX

Pages 37

Updated Dek 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 37

fan: kompyuter algebrasi tizimlari o’qituvchi: t.djiyanov ii-kurs 13-14-mavzu. 13-14- mavzu: matlabda differensial tenglamalarni yechish. matlabda differensiallash, integrallash, qatorlar. reja 1. differensiallash va integrallash komandalarining passiv ko’rinishi. 2. yuqori tartibli ifodalarni differensiallash amallari? 3. rasional, ko’phad, darajali ifodalarni differensiallashga misollar 4. integrallash komandasining passiv va aktiv holatlarini birgalikda namoyish etish. fan: kompyuter algebrasi tizimlari o’qituvchi: t.djiyanov ii-kurs 13-14-mavzu. 1. differensiallash komandasi matlab tizimida bir o’zgaruvchili yoki ko’p o’zgaruvchili analitik ifodalarning oddiy va xususiy hosilalarini hisoblash uchun diff() yoki diff() komandalari mavjud. diff() differensiallashning passiv komandasi hisoblanib, ifodaning hosilasini hisoblamasdan, uni matematik talqindagi yozuvini hosil qilish uchun qo’llaniladi. bu komandaning natijasini birorta o’zgaruvchiga ta’minlash mumkin va ehtiyoj tug’ilganda value() komandasi yordamida qiymatini hisoblash mumkin. diff() komandasi differensiallash jarayoni bilan bog’liq ifodaning qanday hosil bo’lganligini namoyish qilishda juda qo’l keladi. differensiallash komandasining umumiy ko’rinish quyidagicha: diff( , , ,..., ); diff( , [ , ,..., ]); bu komandalar ning , ,..., bo’yicha xususiy …

2 / 37

ng uchun simplify factor yoki expand komandalaridan foydalanamiz. fan: kompyuter algebrasi tizimlari o’qituvchi: t.djiyanov ii-kurs 13-14-mavzu. 2. integrallash komandasi ifodalarning ma’lum ( , ); o’zgaruvchiga nisbatan aniqmas integralini topishni int komandasi bajaradi. aniq integralni esa int( , =a..b); ko’rinishdagi komanda hisoblaydi, bu yerda a va b lar integrallash chegaralari bo’lib, analitik ko’rinishdagi ifoda bo’lishi ham mumkin. misol: integrallash buyruqlari int(x^n) yoki int(x^n,x) 13-14-mavzu. fan: kompyuter algebrasi tizimlari o’qituvchi: t.djiyanov ii-kurs aniq va aniqmas integrallash. anikmas integralni  f ( x)dx xisoblash ikki xil komanda orkali bajariladi: 1)komandaning aktiv holati – int(f, x),bu yerda f –integrallanuvchi funksiya; 2)komandaning passiv xolati – int(f, x) . int komandasi formulaning matematik talkinini ekranda xosil kiladi.. b  f ( x)dx anik integralni xisoblash uchun int va int komandalarga kushimcha a integrallash chegaralari kiritiladi. masalan : int(sin(2*x),0,pi/2) or int(sin(2*x),x,0,pi/2) agar integrallash komandasiga continuous opsiyasini kiritsak int(f, x, continuous), u xolda matlab integrallash sohasining barcha uzilishlaridagi …

3 / 37

. need to know the sign of --> a fan: kompyuter algebrasi tizimlari o’qituvchi: t.djiyanov will now try indefinite integration and then take limits. natijaga ega bo’lamiz. ii-kurs 13-14-mavzu. bu usul bilan parametrga bog’liq integral hisoblanmaydi. integralni xisoblashda oshkor analitik natijani olish uchun parametrlar haqida qandaydir faraz qilish kerak, ya’ni ularga qo’shimcha shartlar qo’yiladi, buni assume(expr1) komandasi orqali amalga oshirish mumkin, bu yerda expr1 – tengsizlik. qo’shimcha shartlar additionally(expr2) komanda yordamida kiritiladi, bu expr2 – ikkinchi tengsizlik. parametrga shartlar qo’yilgandan so’ng matlab uning oldiga (~) simvolini o’rnatadi, masalan a parametrga biror shart qo’yilgan bo’lsa,u a~ ko’rinishini oladi. a parametrga qo’yilgan shartlarni about(a) komandasi orqali chaqirish mumkin. misol: a parametrga a>-1, a3 shartlarni qo’yamiz: > assume(a>-1); additionally(a about(a); originally a, renamed a~: is assumed to be: realrange(open(-1),3)  yuqoridagi eax dx integralni hisoblashga qaytamiz. : 0 > assume(a>0); >int(exp(-a*x),x=0..+infinity)=int(exp(-*x),x=0..+infinity); fan: kompyuter algebrasi tizimlari o’qituvchi: t.djiyanov ii-kurs 13-14-mavzu. 1 a ~  …

4 / 37

)=x+cos(y/ 5 ) funktsiyaga asosan, eyler qoidasi bilan quyidagi yi+1=yi+ h f(xi;yi), i=1,2,...,10 formulaga asosan berilgan differentsial tenglama yechimining qiymatlarini quyidagicha topamiz. y1=y0+hf (x0, y0)=y0+h (x0+cos(y0/ 5 ))= fan: kompyuter algebrasi tizimlari o’qituvchi: t.djiyanov ii-kurs 13-14-mavzu. =2.6+ 0.1(1.8+cos(26/ 5 ))=2.6+0.1(18+0.3968)=2.81968 y2=y1+h f (x1,y1)=y1+h(x1+cos(y1/ 5 ))= =2.819+ 0.1(1.9+cos(9.819/ 5 ))=2.819+0.1(1.9+0.3968)=3.03948 shuningdek, quyidagilarni topamiz: y3=3.261, y4=3.4831, y5=3.7045, y6=3.926 y7=4.1478, y8=4.3701, y9=4.5931, y10=4.8173 bu usul yordamida hisoblash quyidagicha dastur asosida berilgan. maple 7 dasturi 9.1-masalani eyler usulida yechish. > dsol1 := diff(y(x),x) = cos(y(x)/sqrt(5)) + x; > init1 := y(1.8)=2.6; > digits := 20: ans2:=dsolve({dsol1,init1},numeric,method= classical[heunform], output=array([1.9,2.0,2.1,2.2]), stepsize=0.001); d dx 0 1 5 dsol1 := y ( x ) = cos y ( x ) 5 1 c x init1 := y ( 1.8 ) = 2.6 fan: kompyuter algebrasi tizimlari o’qituvchi: t.djiyanov ii-kurs 13-14-mavzu.   [2.1 3.2619000478]  3.0408294458]  [2.0 2.8201058808]  [x, y(x)] [1.9 ans2 :  runge – …

5 / 37

$lama yechimini topish uchun quyidagi hisoblash ketma-ketligini bajaramiz. i =0 bo‘lganda x0=1.3 u0=2.6 lar uchun yechimning birinchi qiymatini hisoblaymiz. q10=hf (x,y)=0.1(x0+cos(y0/ 5 )=0.1(1.8+cos(2.6/ 5 )=0.2196 q20= hf (x0+h/ 2, y0+ q10/2)=0.201245 q30= hf (x0+h/ 2, y0+ q20/2)=0.2205 q40= hf (x0+h, y0+ q30)=0.2927 y1=y0+( q10+ 2q20+ 2q30+ q40)/ 6=2.02596 demak, berilgan tenglamaning birinchi qiymati y1 =2.02596 bo‘ladi. yuqoridagi qoidani i=1, x1=1.9, y1 =2.02596 lar uchun qo‘llab y2=3.0408 ni topamiz. shuningdek, i=2,3,…,10 lar uchun tenglama yechimini qolgan qiymatlarini topamiz. y3=3.2619 y14=3.4831 y 5=3.7045 y 6=3.9260 y 7=4.1478 y 8=4.370 y 9=4.5931 y 10=4.9172 fan: kompyuter algebrasi tizimlari o’qituvchi: t.djiyanov ii-kurs 13-14-mavzu. 9.2-maple 7 dasturi рунге-кутта usulida hisoblash(9.1-масала): > de:=diff(y(t),t)=t+cos(y(t)/sqrt(5)); d 0 1 dt 5 de := y ( t ) = t c cos y ( t ) 5 1 > ysol:=dsolve({de, y(1.8)=2.6}, numeric, method=rkf45); ysol := proc ( x_rkf45 ) ...end proc > ysol(1.9); [ t = 1.9, y ( t …$

Want to read more?

Download all 37 pages for free via Telegram.

To'liq yuklab olish

About "kompyuter algebrasitizimlari"

fan: kompyuter algebrasi tizimlari o’qituvchi: t.djiyanov ii-kurs 13-14-mavzu. 13-14- mavzu: matlabda differensial tenglamalarni yechish. matlabda differensiallash, integrallash, qatorlar. reja 1. differensiallash va integrallash komandalarining passiv ko’rinishi. 2. yuqori tartibli ifodalarni differensiallash amallari? 3. rasional, ko’phad, darajali ifodalarni differensiallashga misollar 4. integrallash komandasining passiv va aktiv holatlarini birgalikda namoyish etish. fan: kompyuter algebrasi tizimlari o’qituvchi: t.djiyanov ii-kurs 13-14-mavzu. 1. differensiallash komandasi matlab tizimida bir o’zgaruvchili yoki ko’p o’zgaruvchili analitik ifodalarning oddiy va xususiy hosilalarini hisoblash uchun diff() yoki diff() komandalari mavjud. diff() differensiallashning passiv komandasi hiso...

This file contains 37 pages in PPTX format (159,6 KB). To download "kompyuter algebrasitizimlari", click the Telegram button on the left.

Tags: kompyuter algebrasitizimlari PPTX 37 pages Free download Telegram