kompyuteralgebrasitizimlari

PPTX 37 pages 114,3 KB Free download

37 pages

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklash

Hajmi 114,3 KB

Fayl turi PPTX

Pages 37

Updated Dek 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 37

fan: kompyuter algebrasi tizimlari o’qituvchi: t.djiyanov ii-kurs 3-mavzu. 3-mavzu: mapleda elementar matematika masalalarini yechish. simvolli hisoblashlar. matematik ifodalar va funksiyalar. reja: ifoda va ularning turlari maple tizimi komandasining umumiy ko’rinishi va tarkibiy qismlari soddalashtirish komandasi qavslarni ochish komandasi ko’phadni ko’paytuvchilarga ajratish ifodalarni birlashtirish, o’xshash hadlarni ixchamlash, kasrni irrasionalikdan qutqarish komandalari ro’yxat, to’plam va ko’phadlar ustida amallar ifodaning ichki tuzilishi ifodalarda almashtirish bajarish va turlarning o’zgartirish komandalari ifodani hisoblash komandalari fan: kompyuter algebrasi tizimlari o’qituvchi: t.djiyanov ii-kurs 3-mavzu. 1. ifoda va ularning turlari o’zgaruvchilar lotin alfavitidagi belgilar ketma-ketligi ko’rinishda tuziladi. katta va kichik harflar bilan yozilgan nomlar farqlanadi. o’zgaruvchilarning nomida raqam va «–» belgisi ham qatnashishi mumkin. maple tizimida himoyalangan nomlar mavjudki, ularni boshqa maqsadlarda qo’llash kutilmagan oqibatlarga olib kelishi mumkin. o’zgaruvchilarning nomini probel belgisi bilan ajratilgan so’zlar ketma-ketligi tarzida ham ifodalsh mumkin, faqat ular qo’shtirnoq ichiga olinishi kerak. ma-salan: ‘oniy bur- chak tezlik’. son, o’zgaruvchi, funksiya belgilari va maple ning …

2 / 37

ction), indeksli o’zga-ruvchi(indexed), to’plam(set), ro’yxat(list), qator(series), ifodalar ketma-ketligi(exprseq) va yana ko’pgina murakkab turdagi ma’lumotlar ham mavjud. maple tizimining barcha turlari to’g’risida ? type komandasi yordamida ma’lu-mot olish mumkin. jimlik qoidasi bo’yicha ifodalarning turi “symbol” hi-soblanadi. >whattype( ); ixtiyoriy o’zgaruvchi va ifo-daning turini komandasi orqali bilish mumkin. o’zgaruvchiga boshqa turdagi ma’lumot ta’minlansa, uning turi o’zgaradi. maple tizimining o’ziga xos jihatlaridan biri, uning tarkibida mate-matikadagi barcha standart va maxsus funksiyalar mavjud. bu funksiyalarning ro’yxati va ular to’g’risida ma’lumotni ? inifunction komandasi yordamida olish mumkin. fan: kompyuter algebrasi tizimlari o’qituvchi: t.djiyanov ii-kurs 3-mavzu. 2. maple tizimi komandasining umumiy ko’rinishi va tarkibiy qismlari maple tizimining ixtiyoriy komandasiga murojaat qilishning standart ko’rinishi quyidagichadir: komanda(par1, par2, ... , par n); yoki komanda(par1, par2, ... , par n): komanda – qo’llaniladigan funksiya nomi, par1, par2, ... , par n lar o’zgaruvchi, ifoda, funksiya bo’lishi mumkin va berilgan ifoda turiga mos bo’lishi kerak. komanda ; bilan tugasa, komanda …

3 / 37

ladi. bu komanda tarkibida trigonometrik, teskari trigonometrik, logarifmik, eksponensial va boshqa elementar funksiyalar qatnashgan algebraik ifodani soddalashtirish uchun mo’ljallangan. komandaning bir necha xil ko’rinishlari mavjud bo’lib, eng sodda ko’rinishi quyidagichadir: simplify( ) komandaning bu ko’rinishi berilgan ifodadagi barcha funksiyalar sinfiga nisbatan soddalashtirish algoritmlarini qo’llaydi. komandaning aynan bir funksiyalar sinfiga nisbatan soddalashtrish variantlari: simplify/sqrt, simplify/exp, simplify/ln, simplify/trig, simplify/radical, simplify/power va h.k. lar to’g’risida ma’lumot olish uchun kerakli variantni yozib, kursorni uning ostiga keltirib, f1 tugmani bosish kerak. komandani aynan biror soddalashtirish algoritmiga nisbatan qo’llash uchun simplify( , n1, n2, ... ) ko’rinishda ishlatish kerak. bunda n1, n2, ... soddalashtirish proseduralari: ei, gamma, rootof, @, hypergeoxn, ln, polar, power, fan: kompyuter algebrasi tizimlari o’qituvchi: t.djiyanov ii-kurs 3-mavzu. radical, sqrt, trig nomlaridan iborat bo’lishi mumkin. soddalashtirish proseduralari to’g’risida ma’lumotga ega bo’lishi uchun ? sim-plify[ ] komandasini yozish kerak. bunda soddalashtirish prosedurasining nomi. ifodani soddalashtirish jarayonida, o’zgaruvchilarning turini yoki aniqlanish sohasini ko’rsatish mumkin. buning …

4 / 37

$al); simplify(f,assume=positive); f := x2 csgn(x) x x x simplify(f,symbolic); x fan: kompyuter algebrasi tizimlari o’qituvchi: t.djiyanov ii-kurs 3-mavzu. ifodalarni foydalanuvchilarning biror qoidasi asosida soddalashtirish kerak bo’lsa, simplify( , {tenglik1, tenglik2, ...}); ko’rinishdagi komandani qo’llanadi. biror ifodani nolga teng deb hisoblash lozim bo’lsa, uni { } da yozish kerak. misol: g:=a^2+b^2+c; to’plamini {} bilan yoki ro’yxatini [ ] bilan ko’rsatish kerak. to’plam ko’rinishda nisbatan tartiblanadi, keyin berilganda oldin ifoda o’zgaruvchilarning darajasiga soddalashtiriladi. ro’yxat ko’rinishda berilganda ifoda oldin ro’yxatda birinchi ko’rsatilgan o’z-garuvchi darajasiga nisbatan soddalashtiriladi keyin bu jarayon qolgan o’zgaruvchilarga nisbatan qo’llaniladi. bu qoida to’g’risida to’liq ma’lumot olish uchun ?simplify[siderels] komanda qo’llanadi. g := a2  b2  c simplify(g,{b^2,a^2+c=1}); 1 soddalashtirish natijasini ifodada ishtirok etuvchi o’zgaruvchilarning ma’lum bir tartibi bo’yicha qo’llash va aks ettirish mumkin. buning uchun komandada ularning fan: kompyuter algebrasi tizimlari o’qituvchi: t.djiyanov ii-kurs 3-mavzu. qavslarni ochish komandasi. qavslarni ochish komandasining umumiy ko’rinishi expand( , , ... , …$

5 / 37

oeffisiyentlari butun, kasr, suzuvchan vergul formadagi haqiqiy, kompleks va boshqa o’zgaruvchilar ishtirok etgan algebraik ifoda bo’lishi mumkin. o’zgaruvchilarning darajasi butun musbat bo’lishi kerak. ko’phadni ko’paytuvchilarga ajratish komandasining sodda ko’rinishi factor ( ) bo’lib, ko’phad ko’rinishidagi ifoda-dir. komanda ko’paytuvchilarga ajratishni koeffisiyetnlarning sonli maydonida amalga oshiradi, ya’ni barcha koeffisiyentlar butun bo’lsa, ko’paytuvchilardagi koeffisiyentlar ham butun bo’ladi. simplify( , ); ko’rinishi ko’phadni ko’rsatilgan komandaning koeffisiyentlar misol: factor(cos(y)^2-2*sin(x)*cos(y)+sin(x)^2); ( cos( y )  sin( x ) )2 shuni ta’kidlash kerakki, bu fan: kompyuter algebrasi tizimlari o’qituvchi: t.djiyanov ii-kurs 3-mavzu. maydonida ko’paytuvchilarga ajratadi. bu yerda koeffisiyentlar maydonining turi bo’lib, real, complex yoki radikallar ro’yxati bo’lishi mumkin. misol: factor(x^3+2); # butun koeffisiyentlar maydonida x3  2 factor(x^3+2.0); # haqiqiy koeffisiyentlar maydonida ( x  1.259921050 ) ( x2  1.259921050 x  1.587401052 ) factor(x^3+2,complex); # kompleks koeffisiyentlar maydonida ( x  1.259921050) ( x  .6299605249  1.091123636 i ) ( x  .6299605249  …

Want to read more?

Download all 37 pages for free via Telegram.

To'liq yuklab olish

About "kompyuteralgebrasitizimlari"

fan: kompyuter algebrasi tizimlari o’qituvchi: t.djiyanov ii-kurs 3-mavzu. 3-mavzu: mapleda elementar matematika masalalarini yechish. simvolli hisoblashlar. matematik ifodalar va funksiyalar. reja: ifoda va ularning turlari maple tizimi komandasining umumiy ko’rinishi va tarkibiy qismlari soddalashtirish komandasi qavslarni ochish komandasi ko’phadni ko’paytuvchilarga ajratish ifodalarni birlashtirish, o’xshash hadlarni ixchamlash, kasrni irrasionalikdan qutqarish komandalari ro’yxat, to’plam va ko’phadlar ustida amallar ifodaning ichki tuzilishi ifodalarda almashtirish bajarish va turlarning o’zgartirish komandalari ifodani hisoblash komandalari fan: kompyuter algebrasi tizimlari o’qituvchi: t.djiyanov ii-kurs 3-mavzu. 1. ifoda va ularning turlari o’zgaruvchilar lotin alfavitidagi belgil...

This file contains 37 pages in PPTX format (114,3 KB). To download "kompyuteralgebrasitizimlari", click the Telegram button on the left.

Tags: kompyuteralgebrasitizimlari PPTX 37 pages Free download Telegram